SOSYAL ANKSİYETE BOZUKLUĞU NEDİR ?

Sosyal Fobi: Eleştirilme ve Hata Yapma Kaygısı

Sosyal fobi, bireyin başkaları tarafından eleştirileceği, hata yapacağı veya rezil olacağı düşüncesiyle toplumsal durumlarda yoğun kaygı yaşamasıdır. Bu durumdaki kişiler, çevrelerindeki insanların kendileriyle dalga geçeceği korkusuyla ya yeterli performans sergileyemezler ya da bu tür ortamlardan tamamen kaçınma davranışı gösterirler. Sosyal kaygı, bireyin sosyal ve profesyonel yaşamını kısıtlayan ciddi bir durumdur.

Sosyal Fobinin Fiziksel ve Zihinsel Belirtileri

Sosyal fobisi olan bireyler, özellikle sunum yaparken veya topluluk önünde konuşurken ciddi bir rahatsızlık hissederler. Bu süreçte yüz kızarması, ses titremesi ve dışarıdan tuhaf görüneceklerine dair yoğun bir endişe yaşarlar. Bu fiziksel belirtilerin başkaları tarafından fark edileceği ve sonucunda rezil olacakları düşüncesi, kaygı seviyesini daha da artırır.

Günlük yaşamda, en yakın arkadaşlarıyla sohbet ederken bile masaya tanımadıkları birinin oturması, bu kişilerin konuşmayı kesip dinleyici konumuna geçmesine neden olabilir. Toplu taşıma araçları, kafeler veya restoranlar gibi kalabalık ortamlarda, insanların kendilerini izlediği ve haklarında olumsuz yorumlar yapacağı düşüncesiyle büyük bir gerginlik hissederler. Bu durum, zamanla kişinin sosyal ortamlardan tamamen uzaklaşmasına yol açabilir.

Sosyal Fobi Bir Kişilik Özelliği Değildir

Toplumda genellikle "aşırı uyumlu", "beyefendi" veya "hanımefendi" olarak nitelendirilen bu bireyler, aslında kendi kişisel haklarını savunmakta bile zorlanırlar. Bir satıcıdan para üstünü istemek veya tanımadıkları birine yol tarifi sormak gibi basit etkileşimler bile yüksek düzeyde heyecana neden olabilir. Önemli bir vurgu olarak; sosyal fobi bir kişilik özelliği değildir, tedavi edilmesi gereken bir durumdur.

Genellikle çocukluk yıllarında başlayan bu süreçte, kişi yaşamını bu kaygılara göre dizayn etmeye başlar. Okul veya iş hayatındaki sunumlardan kaçınmak için çeşitli bahaneler üretirler. Birçok kişi bu durumu karakterinin bir parçası sanarak tedavi arayışına girmez veya geçmişteki olumsuz deneyimler nedeniyle iyileşmeye olan inancını kaybeder.

Sosyal Fobiyi Tetikleyen Temel Durumlar

Sosyal fobisi olan bireylerin günlük hayatta tedirginlik yaşadığı durumlar oldukça çeşitlidir. Bu durumlar genel olarak şunlardır:

• Sosyal Etkileşimler: Tanımadığı kişilerle yüz yüze veya telefonda görüşmek, romantik yakınlaşmalar başlatmak, bir partiye veya eğlenceye katılmak.
• Toplum İçinde Eylemler: Yemek yemek, bir şeyler içmek, telefonla konuşmak veya başkaları izlerken çalışmak/yazmak.
• Performans ve Değerlendirilme: Dinleyiciler önünde konuşma yapmak, hazırlıksız sunumlar, yetenek veya bilgi testlerine tabi tutulmak.
• Hak Savunma ve Otorite: Yetkili biriyle konuşmak, alınan bir malı iade etmek veya ısrarlı bir satıcıya karşı koymak.
• Çevresel Faktörler: Genel tuvaletleri kullanma, ilgi odağı olma veya insanların oturduğu bir odaya sonradan girme.

Sosyal Fobi Tedavi Edilebilir mi?

Sosyal fobi tamamen tedavi edilebilen bir hastalıktır. Bu durum bir düşünce ve beyin hastalığı olarak kabul edilir. Tedavi sürecinde modern tıbbın sunduğu imkanlar sayesinde oldukça başarılı sonuçlar elde edilmektedir.

Sosyal fobi tedavisinde kullanılan bu yöntemler, bireyin yaşam kalitesini artırarak sosyal hayata sağlıklı bir şekilde katılımını sağlar.

Psikiyatrist Dr. Burak Toprak