Rahim myomu (myoma uteri) nedir?

Rahim Myomları Nedir ve Kimlerde Görülür?

Rahim myomları, rahim adelesinden (kas tabakasından) kaynaklanan ve sıkça rastlanan iyi huylu urlardır. Genellikle 35 yaş üzerindeki kadınların yaklaşık %25’inde görülmekle birlikte, daha seyrek de olsa 35 yaş altındaki kadınlarda da ortaya çıkabilmektedir. Bu yapılar tek bir adet olabileceği gibi, çok sayıda da gelişebilirler.

Myomların boyutları geniş bir yelpazeye yayılır; birkaç milimetreden başlayarak tüm karnı dolduracak büyüklüğe kadar ulaşabilirler. Yerleşim yerlerine göre ise şu şekilde sınıflandırılırlar:

• Subseröz myomlar: Rahim duvarının dış tarafında yerleşenler.
• İntramural myomlar: Rahim duvarının orta kısmında yerleşenler.
• Sübmüköz myomlar: Rahim iç boşluğuna doğru büyüme gösterenler.
• İntraligamenter myomlar: Yanlara doğru gelişerek bacaklara giden damar ve sinirlerin, ayrıca idrar yolunun geçtiği boşluğa doğru büyüyenler.

Myomların Büyüme Nedenleri ve Kanser Riski

Myomların büyümesindeki en kritik faktör, kadınların yumurtalıklarından salgılanan östrojen hormonudur. Bu hormonal bağımlılık nedeniyle, menopoza giren kadınlarda östrojen seviyesinin düşmesiyle birlikte myomlarda genellikle küçülme gözlenir.

Birçok hastanın merak ettiği kanserleşme oranı ise oldukça düşüktür. Myomların kansere dönüşme riski yaklaşık %0.5 civarındadır. Leiomyosarkom olarak adlandırılan bu kötü huylu değişim gerçekleştiğinde, myomlarda genellikle hızlı bir büyüme süreci izlenir.

Rahim Myomlarının Belirtileri Nelerdir?

Myomlar, büyüklüklerine, yerleşim yerlerine ve çevre organlara yaptıkları basıya göre farklı belirtiler verebilirler. Bazı hastalarda hiçbir belirti görülmezken, bazılarında aşağıdaki bulguların biri veya birkaçı saptanabilir:

• Adet düzenindeki değişiklikler: Yoğun adet kanamaları, ara kanamalar ve şiddetli adet sancıları.
• Genel sağlık sorunları: Aşırı kanamaya bağlı gelişen kansızlık (anemi).
• Ağrı şikayetleri: Karın, bel ve kasık ağrısı; bacağa veya makata vuran ağrılar.
• Boşaltım sistemi sorunları: İdrar yapma zorluğu, idrar kaçırma veya sık idrara çıkma.
• Üreme sağlığı: Kısırlık ve tekrarlayan düşükler.
• Fiziksel değişimler: Karında şişme ve bazen elle hissedilen sertlik.

Her Myom Ameliyat Edilmeli mi?

Hayır, her myom vakasında cerrahi müdahale gerekmez. Tedavi kararı, myomun hastada yol açtığı şikayetlere göre verilir. Hiçbir şikayeti olmayan hastalar, 6 aylık aralıklarla düzenli muayene ve ultrasonografi ile takip edilmelidir.

Eğer tek şikayet aşırı kanama ise; ultrasonografi, kan tahlilleri, pıhtılaşma kontrolleri, vajinal smear ve gerekirse rahim içi biyopsisi gibi detaylı araştırmalar yapılır. İlaçla tedavinin mümkün görüldüğü durumlarda hastaya öncelikle medikal tedavi şansı tanınmalıdır. Ancak aşağıdaki durumlarda ameliyat gerekli olabilir:

1. İlaçla durdurulamayan kanamalar,
2. Şiddetli ağrı ve hızlı büyüme,
3. Çevre organlara baskı yapması,
4. Kısırlık veya tekrarlayan düşüklerin nedeni olması.

Myomlarda İlaçla Tedavi ve Sınırları

Myomları ilaç kullanarak kalıcı olarak küçültmek veya tamamen yok etmek günümüzde mümkün değildir. GnRH analogları gibi bazı ilaçlar, vücutta geçici bir menopoz hali yaratarak myomlarda ufalma sağlayabilir. Ancak bu etki kalıcı değildir; ilaç kullanımı bırakıldığında myomlar tekrar eski boyutuna ulaşır. Ayrıca uzun süreli kullanımda kemik erimesi gibi ciddi yan etkiler ortaya çıkabilmektedir.

Myom Ameliyatı Yöntemleri

Cerrahi tedavi planlanırken hastanın yaşı, çocuk doğurma isteği ve ek patolojilerin varlığı değerlendirilir. Temel olarak iki tip operasyon uygulanır: