Panik Atak Sırasında Nasıl Davranmalıyız

Panik Atak Nedir ve Nasıl Hissedilir?

Panik atak, aniden ortaya çıkan ve yoğun fiziksel belirtilerle seyreden bir kaygı bozukluğu tablosudur. Bu ataklar sırasında bireyler, fiziksel bir tehlike olmasa dahi çok şiddetli korku ve huzursuzluk hissederler. Genellikle kalp krizi ile karıştırılan bu durum, kişinin yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilmektedir.

Panik Atak Sırasında Ortaya Çıkan Belirtiler

Panik atak esnasında hem fiziksel hem de psikolojik birçok bulgu eş zamanlı olarak görülebilir. Bu belirtiler şunlardır:

• Çarpıntı, kalp atışlarını hissetme veya kalp hızında artış,
• Terleme ve titreme,
• Nefes darlığı, boğuluyormuş hissi veya soluğun kesilmesi,
• Göğüs ağrısı ya da göğüste sıkışma hissi,
• Bulantı veya karın ağrısı,
• Baş dönmesi, sersemlik ve bayılacakmış gibi olma hali,
• Kontrolünü kaybedeceği veya çıldıracağı korkusu,
• Ölüm korkusu,
• Gerçekdışılık duyguları (derealizasyon) veya benliğinden ayrılmış olma (depersonalizasyon),
• Uyuşma, karıncalanma, üşüme, ürperme ya da ateş basması.

Panik Atak ve Acil Servis Başvuruları

Atak geçiren hastalar, yaşadıkları yoğun fiziksel semptomlar nedeniyle genellikle kalp krizi geçirdiklerini düşünerek acil servislere başvururlar. Ancak yapılan tıbbi değerlendirmeler sonucunda, çoğu kez bu yakınmaları açıklayabilecek fiziksel bir hastalık saptanmaz. Hekimler, hastanın kalbinin sağlam olduğunu ve durumun sinirsel kaynaklı olduğunu belirtirler.

Panik atakların tekrarlaması ve sık yapılan acil servis başvuruları, hastaları hem duygusal hem de ekonomik olarak yıpratır. Bu süreçte kişilerin sosyal ilişkileri bozulabilir, iş veya eğitim hayatları aksayabilir.

Atakların Süresi ve Tetikleyici Faktörler

Panik atakların sıklığı ve şiddeti kişiden kişiye değişkenlik gösterir. Ataklar bazen sadece 1-2 dakika sürerken, bazen 15-20 dakika, nadiren de 1 saatten uzun sürebilir.

Ataklar hiçbir neden olmaksızın aniden ortaya çıkabileceği gibi, yılan veya fare görme gibi belirli bir tetikleyici faktörle karşılaşıldığında duruma bağlı olarak da gelişebilir. Kişiler zamanla atak geçireceklerini düşündükleri ortamlardan kaçmaya başlar ve bu durum bazen kişiyi eve bağımlı hale getirebilir.

Risk Faktörleri ve Madde Kullanımı İlişkisi

İstatistiksel verilere göre panik atak, kadınlarda erkeklere oranla iki ya da üç kat daha fazla görülmektedir. Ayrıca genetik yatkınlık önemli bir rol oynar; birinci derece akrabalarında panik atak öyküsü olanlarda bu durumun görülme sıklığı 4-7 kat daha fazladır.

Bazı hastalar kaygılarını gidermek amacıyla alkol veya madde kullanımına yönelebilirler. Bu nedenle panik atak ile alkol bağımlılığı sıklıkla birlikte görülür. Diğer yandan alkol, barbitürat ve benzodiyazepin yoksunlukları da panik atakları tetikleyebilen unsurlar arasındadır.

Panik Atak Tedavi Yöntemleri

Tedavi sürecinde hastaya, panik atağın toplumda yaygın bir durum olduğu ve yalnız olmadıkları anlatılmalıdır. Özellikle ölüm ve delirme korkularının yersiz olduğu, bu ataklar sırasında ölmenin veya çıldırmanın mümkün olmadığı vurgulanmalıdır. Bozukluğun tedavi edilebilir olduğunun öğretilmesi hastayı önemli ölçüde rahatlatır.

Yaşam Tarzı Değişiklikleri ve Terapi Seçenekleri

Tedavi sürecinde beslenme alışkanlıkları ve profesyonel destek yöntemleri kritik öneme sahiptir: