Meme kanserinde genetik
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Meme Kanseri ve Genetik Mutasyon İlişkisi
Meme kanseri, büyük oranda inherediter (kalıtımsal) gen mutasyonları sonucunda meydana gelen bir sağlık sorunudur. Kişinin ailesinden aktarılan bu genlere herediter genler adı verilir. İstatistiksel verilere göre, herediter meme kanseri tüm meme kanseri vakalarının yaklaşık %5-10'luk bir kısmını oluşturmaktadır.
Genetik geçişli meme kanseri tanısı alan hastalarda, sağlıklı olan diğer memede de kanser gelişme riski oldukça yüksektir. Ayrıca bu bireylerde over (yumurtalık) kanseri ve farklı kanser türlerine karşı artmış bir risk mevcuttur. Bu nedenle, kanser riskini artıran genetik mutasyonların saptandığı ailelerde genetik testlerin yapılması hayati önem taşır.
Kanserin Kötülük Derecesinin Belirlenmesi
Kanser tanısı konulduktan sonra, hastalığın seyrini ve tedavi seçeneklerini belirlemek amacıyla kanserli doku üzerinde belirli parametreler incelenir. Bu incelemeler, hastalığın yönetimi için kritik olan şu soruların yanıtlanmasını sağlar:
- Kanserin büyüme hızı nedir?
- Kanserin diğer organlara yayılma potansiyeli nasıldır?
- Uygulanacak en iyi tedavi yöntemi hangisidir?
- Kanserin tekrarlama (nüks) olasılığı var mıdır?
Bu soruların yanıtlanabilmesi için aşağıda belirtilen spesifik testlerin ve parametrelerin sonuçları analiz edilmelidir.
Östrojen ve Progesteron Reseptör Testleri
Bu testler, kanserli dokudaki östrojen ve progesteron reseptör miktarını ölçmek için kullanılır. Kanserli dokuda yüksek düzeyde reseptör bulunması, kanserin hızlı büyüme eğiliminde olduğunu gösterir. Test sonucunun pozitif (+) çıkması durumunda, kanserin büyümesini durdurmak amacıyla reseptör bloklayıcı veya yarışıcı ilaç tedavilerine başlanması gerekmektedir.
HER2/neu (Human Epidermal Growth Factor Type 2) Testi
HER2/neu testi, dokudaki gen ve protein miktarını ölçer. Yüksek düzeyde HER2/neu geni ve proteini saptanması, kanserin çok hızlı büyüyeceğine ve uzak metastaz (diğer organlara yayılma) riskinin yüksek olduğuna işaret eder. Bu durumu kontrol altına almak için Trastuzumab (Herceptin) ve Lapatinib (Tykerb) gibi spesifik ilaçlar kullanılmaktadır.
Multigen Testleri ve Yayılma Öngörüleri
Multigen testleri, kanserli doku örneği üzerinden yapılan ve hastalığın yayılma hızı ile tekrarlama olasılığını belirleyen genetik incelemelerdir. Bu kapsamda en sık kullanılan testler şunlardır:
| Test Adı | Kullanım Amacı | Hedef Hasta Grubu |
|---|---|---|
| Oncotype Dx | Kanserin yayılma riskini öngörür ve kemoterapi gerekliliğini belirler. | Evre I veya II, Östrojen (+), Node (-) hastalar |
| Mamma Print | Kanserin sonraki dönemlerde yayılıp yayılmayacağını analiz eder. | Evre I veya II, Östrojen (+), Node (-) hastalar |
Bu testlerin pozitif (+) sonuç vermesi durumunda, hastalarda yayılma riskini minimize etmek amacıyla kemoterapi desteği planlanmalıdır.
