KORONER ARTER HASTALIĞI

Koroner Damar Hastalığı Nedir?

Koroner damar hastalığı, kalp kasını beslemekle görevli olan damarların çeşitli nedenlerle daralması sonucu ortaya çıkan ciddi bir sağlık sorunudur. Bu hastalığın temel nedeni, damar duvarının iç kısmına yerleşen kolesterol birikintileri (plaklar) sebebiyle damar çapının kan akışını engelleyecek ölçüde daralmasıdır.

Klinik olarak, damar çapındaki daralmanın %50 ve üzerinde, özellikle de %70 seviyesini aşması durumunda hastalarda belirgin şikayetler gözlemlenmeye başlar. Hastalığın teşhis sürecinde hastanın şikayetleri titizlikle değerlendirilir; ardından EKG, efor testi, ekokardiyografi ve son aşamada invaziv yöntemler kullanılarak KAH (Koroner Arter Hastalığı) tanısı kesinleştirilir.

Tedavi Yöntemleri ve Bypass Kararı

Tanı konulduktan sonra hastanın durumuna göre medikal tedavi, balon-stent uygulamaları veya bypass cerrahisi seçeneklerinden biri tercih edilir. Bypass ameliyatı kararı, belirli tıbbi kriterler doğrultusunda uzman hekimler tarafından verilir.

Bypass Ameliyatı Hangi Durumlarda Uygulanır?

Bypass cerrahisinin tercih edildiği temel durumlar şunlardır:

• Sol ana koroner darlığı: Özellikle üç veya daha fazla damar tıkanıklığı bulunan hastalar.
• Bifurkasyon (çatallama) darlıkları: Balon veya stent uygulamasının teknik olarak zor olduğu uzun darlıklar.
• Düşük kalp performansı: Kalbin pompalama gücünün (EF - Ejeksiyon Fraksiyonu) düşük olması.
• Kapak operasyonları: Bypass ile eş zamanlı olarak kalp kapağı onarımı veya değişimi gerekliliği.
• Özel tek damar tıkanıklıkları: Örneğin, LAD proksimalinin ani tıkanmasıyla gelişen kalp krizlerinde, damar distalinin komşu damarlarca beslendiği durumlar.
• 40 yaş üzeri kapak ameliyatları: Kapak ameliyatı planlanan ve anjiyografi sonucunda damar tıkanıklığı saptanan hastalarda, kardiyolog ve KDC (Kalp Damar Cerrahisi) konseyi kararı ile bypass uygulanır.

Bypass Ameliyatı Süreci ve İyileşme Dönemi

Standart bypass operasyonları, sternum (iman kemiği) kesilerek gerçekleştirilir. Operasyon sırasında kalp beslemesini yeniden sağlamak amacıyla göğüs içinden alınan sağ ve sol mamarian arterler ile bacaktan hazırlanan sağlıklı safen venler (toplardamarlar) kullanılır.

Ameliyat süreci ve sonrası hakkında temel bilgiler şöyledir:

1. Operasyon Süresi: Ameliyatlar genellikle 3-4 saat sürmektedir.
2. Yoğun Bakım: Hastalar cerrahi sonrası yoğun bakıma alınır ve 24-48 saat sonra servise nakledilir.
3. Taburcu Süreci: Genel durumu stabil seyreden hastalar 4-5 gün içinde taburcu edilir.
4. Kontrol ve İyileşme: İlk doktor kontrolü 10 gün sonra yapılır; hastaların normal hayatlarına dönmeleri ise 1-1.5 ay sürer.

Risk Faktörleri ve EUROSCOR Değerlendirmesi

Günümüzde bypass ameliyatlarında ölüm riski oldukça düşüktür ve bu oran %1-2 civarındadır. Ancak bazı faktörler bu risk oranını artırabilmektedir. Risk seviyesinin belirlenmesinde uluslararası bir standart olan EUROSCOR sistemi kullanılır.