Konjenital glokom (Bebek gözü glokomu) nasıl tanınır?
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Konjenital Glokom: Yeni Doğanlarda Göz Tansiyonu Rehberi
Konjenital glokom, anne karnındaki gelişim sürecinde göz içi sıvısının dışarı atılmasını sağlayan kanalların yeterli gelişmemesi sonucu ortaya çıkan bir göz tansiyonu türüdür. Göz içi basıncının artmasıyla karakterize olan bu durum, erken teşhis edilmediğinde görme kaybına yol açabilen ciddi bir sağlık sorunudur.
Konjenital Glokom Türleri ve Sıklığı
Bu hastalık, oluşum nedenlerine göre iki ana gruba ayrılmaktadır:
- Primer Konjenital Glokom: Göz içi basınç artışının sadece genetik bir bozukluk nedeniyle kanal sistemindeki gelişim hatasından kaynaklandığı durumdur. Gelişimsel glokomların büyük çoğunluğunu oluşturur.
- Sekonder Konjenital Glokom: Sağlıklı gelişen bir gözde; doğumsal katarakt ameliyatı, göz içi tümörleri veya iltihaplar gibi başka sebeplere bağlı olarak tansiyonun yükselmesidir.
İstatistiksel olarak görülme sıklığı 1:10.000 canlı doğumdur. Genellikle her iki gözü de etkileyen bu hastalıkta, vakaların %25-30'u tek taraflı seyretmektedir. Erkek bebeklerde kız bebeklere oranla daha sık görülmektedir.
Konjenital Glokomda İlk Tanı ve Klinik Tipler
İlk tanı genellikle kadın-doğum uzmanları, yeni doğan uzmanları veya dikkatli ebeveynler tarafından konulur. Hastalık, ortaya çıkış zamanına göre şu şekilde sınıflandırılır:
- Yeni Doğan Tipi: Klinik belirtilerin doğum anında görülmesi.
- İnfantil (Bebek) Tip: Belirtilerin ilk 2-3 yaş içerisinde ortaya çıkması (en sık görülen tip).
- Juvenil (Genç Erişkin) Tip: Erken çocukluk veya genç adolesan döneminde tespit edilmesi.
Dikkat Edilmesi Gereken Temel Belirtiler
Primer konjenital glokomun teşhisinde kritik rol oynayan üç temel belirti (klasik üçlü) bulunmaktadır. Bu belirtiler kornea dokusundaki ödeme bağlı gelişen aşırı duyarlılıktan kaynaklanır:
- Fotofobi: Işığa karşı aşırı duyarlılık ve bakamama.
- Epifora: Gözlerde aşırı sulanma.
- Blefarospazm: Özellikle gün ışığında gözlerin istemsizce kasılması ve kapanması.
Bunların yanı sıra; bebeklerin sürekli gözlerini ovuşturması, konjonktivite benzer kızarıklıklar, korneanın grimsi beyaz görünümü ve gözün normalden büyük olması (buftalmus) diğer önemli bulgulardır.
Buftalmus (Öküz Gözü) ve Kornea Ödemi
Yaşamın ilk 2-3 yılında göz küresinin dış katmanı oldukça elastiktir. Artan göz içi basıncı, bu dönemde gözün büyümesine ve buftalmus adı verilen iri göz görünümüne neden olur.
Yüksek basınç ayrıca şeffaf olması gereken korneada sıvı toplanmasına (ödem) yol açar. Bu durum bebeğin gözünün bulanık ve grimsi görünmesine sebep olur. Zamanında müdahale ile göz tansiyonu düşürülürse kornea tekrar şeffaflaşabilir; ancak geç kalınırsa kalıcı beyazlaşma ve görme kaybı oluşabilir.
Tanı Yöntemleri ve Genel Anestezi Altında Muayene
Bebeklerde uyanıkken ağlamaya bağlı olarak göz tansiyonu anlık yükselebilir. Bu nedenle kesin tanı için muayenenin mutlaka genel anestezi (GA) altında yapılması gerekir.
| Muayene Adımı | Yapılan İşlem |
|---|---|
| GİB Ölçümü | Anestezinin ilk dakikalarında göz içi basıncı ölçülür. |
| Ön Segment Muayenesi | Göz dokuları ayrıntılı incelenir. |
| Kornea Ölçümü | Kornea çapı ve kalınlığı tespit edilir. |
| Oftalmoskopi | Optik sinir hasarı ve göz dibi değerlendirilir. |
| Ek Tetkikler | Ultrasonografi ve göz kırıcılığı tespiti yapılır. |
Önemli Değerler: Bebeklerde genel anestezi altında 15 mmHg ve üstü şüpheli, 20 mmHg ve üstü ise kuvvetli tanısal değer olarak kabul edilir. Ayrıca 1 yaşındaki bir çocukta kornea çapının 12 mm üzerinde olması PKG için ciddi bir işarettir.
Tedavi Yöntemleri: Cerrahi Müdahalenin Önemi
Primer konjenital glokomun temel tedavisi CERRAHİ yöntemlerdir. İlaçla tedavi (tıbbi tedavi), sadece cerrahiye hazırlık sürecinde veya operasyon sonrası destek amacıyla kullanılır.
- İlk Cerrahinin Başarısı: İlk kez uygulanan cerrahi müdahalede başarı oranı yaklaşık %70'tir. İlk ameliyat başarısız olursa, sonraki girişimlerin başarı şansı düşmektedir.
- Geri Dönüş İmkanı: Erişkinlerin aksine, bebeklerde başarılı tansiyon kontrolü sağlandığında görme sinirindeki hasar kısmen geri dönebilir.
Sonuç olarak; konjenital glokom tedavi edilebilir bir hastalıktır. Ancak ihmal edilmesi durumunda kalıcı körlükle sonuçlanabilir. Şüphe duyulan durumlarda vakit kaybetmeden bir glokom uzmanına başvurulmalıdır.
