Klinik erken evre maliğn melanomda (cilt kanseri) cerrahi tedavi: güncel gelişmeler
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Cilt Kanseri ve Erken Evre Melanomda Cerrahi Tedavi Yaklaşımları
Cilt kanseri türleri arasında en dikkat çekici olan erken evre deri melanomları için temel tedavi yöntemi cerrahi müdahaledir. Tedavi süreci, tümörün evresine ve yayılımına göre şekillendirilen spesifik cerrahi prosedürleri içerir.
Primer Tümörün Cerrahi Tedavisi: Geniş Lokal Eksizyon
Primer tümörün tedavisinde uygulanan temel yöntem geniş lokal eksizyon işlemidir. Bu işlem, biyopsi alanının veya tümörün, çevresindeki sağlıklı görünen deri dokusuyla birlikte daha geniş bir sınırla çıkarılması prensibine dayanır. Güvenli cerrahi sınırların belirlenmesinde Breslow kalınlığı (pT değerleri) esas alınır.
| Breslow Kalınlığı (mm) | Önerilen Güvenli Cerrahi Sınır |
|---|---|
| Melanoma in-situ (pT0) | 0.5 - 1.0 cm |
| ≤ 1 mm (pT1a-b) | 1.0 cm |
| > 1-2 mm (pT2a ve b) | 1 - 2 cm |
| > 2-4 mm (pT3a ve b) | 2.0 cm |
| > 4 mm (pTa ve b) | 2.0 cm |
Cerrahi Sınırlarda Özel Durumlar ve Onarım
Cerrahi sınırların belirlenmesinde bazı kritik faktörler göz önünde bulundurulmalıdır. İn-situ melanomda 0.5 cm sınır yeterli görülse de, morbiditeyi artırmayacaksa daha geniş sınırlar tercih edilebilir. Ayrıca desmoplastik melanom vakalarında da sınırlar genişletilebilir.
Eksizyon sonrası oluşan yaranın kapatılması için şu yöntemler kullanılabilir:
- Primer kapatma (doğrudan dikme)
- Deri grefti (ince/kalın deri yaması)
- Tam kalınlıkta doku kaydırılması (flep cerrahisi)
Göz kapakları, kulak ve tırnak altı (subungual melanom) gibi bölgeler anatomik olarak özeldir. Subungual vakalarda güvenli cerrahi için parmağın uç kısmının (distal falanks) ampute edilmesi gerekebilir.
Klinik N0 Hastalarda Lenf Bölgesi Cerrahisi
Muayene ve radyolojik tetkiklerde lenf bezlerinde tutulum saptanmayan (Klinik N0) hastalarda, evreleme amacıyla Sentinel Lenf Nodu Biyopsisi (SLNB) uygulanır. Bu işlem, lenf bezlerindeki olası erken dönem metastazların tespitini sağlar.
Sentinel Lenf Nodu Biyopsisi (SLNB) Nasıl Yapılır?
Sentinel (bekçi/nöbetçi) lenf nodu, tümör bölgesinden lenf akışını alan ilk lenf bezidir. Bu bezin durumu, diğer lenf istasyonları hakkında kritik bilgi verir. İşlem süreci şu şekildedir:
- Lenfosintigrafi: Ameliyattan 2-3 saat önce tümör çevresine radyoaktif madde (Technetium 99) enjekte edilerek lenf haritası çıkarılır.
- Vital Boya Uygulaması: Ameliyat başında bölgeye mavi boya (metilen veya isosulfan mavisi) enjekte edilir.
- Tespit ve Çıkarma: El gamma probu ve mavi boya yardımıyla tespit edilen sentinel nodlar cerrahiyle çıkarılarak patolojiye gönderilir.
Patoloji Sonuçlarına Göre Tedavi Planlaması
Sentinel lenf nodu sonuçları, hastalığın evresini ve sonraki tedavi adımlarını belirler:
- Metastaz Saptanmazsa: Hasta Evre I veya II olarak kabul edilir; ek cerrahi veya ilaç tedavisine genellikle gerek duyulmaz.
- Metastaz Saptanırsa: Hasta Evre III olarak sınıflandırılır. Bu durumda tüm lenf bezlerinin temizlenmesi (Tamamlayıcı Lenf Nodu Disseksiyonu) tartışmalıdır; çünkü sağ kalım üzerinde doğrudan etkisi kanıtlanmamış, sadece bölgesel nüksü önlediği bildirilmiştir.
- Adjuvan Tedavi: Kalın melanom veya ülserasyon gibi riskli durumlarda ilaç tedavisi ve yakın ultrason takibi rasyonel bir seçenektir.
Önemli Not: Baş ve boyun bölgesindeki SLNB uygulamaları, sinir hasarı riski ve anatomik karmaşıklık nedeniyle yüksek deneyim gerektiren uzman ekipler tarafından gerçekleştirilmelidir.
Prof. Dr. Sıdıka Kurul
Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Uzmanı
