Keratokonus nedir?
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Keratokonus Nedir? Kornea Sivrileşmesi Hakkında Her Şey
Keratokonus, gözün en ön kısmında bulunan saydam tabakanın (kornea) ilerleyici bir şekilde incelmesi ve sivrileşerek konik bir form almasıyla karakterize bir göz hastalığıdır. Bu yapısal bozukluk, genellikle ilerleyici miyop ve astigmat ile birlikte seyrederek görme kalitesini ciddi oranda düşürür. Genellikle ergenlik döneminde başlayan bu rahatsızlık, hastalar tarafından çoğunlukla 20'li yaşlarda fark edilir.
Hastalık süreci tipik olarak 20 ile 40 yaşları arasında aktif bir ilerleme gösterir. 40'lı yaşlardan sonra ise kornea yapısındaki doğal değişimlerle birlikte genellikle durağan döneme girer. Kornea, ışığın göze girdiği ve odaklandığı ilk merkez olduğu için, keratokonus kaynaklı şekil bozuklukları; araba kullanma, okuma ve bilgisayar kullanımı gibi günlük aktiviteleri zorlaştırabilir.
Keratokonus Belirtileri Nelerdir?
Keratokonus hastalığı her yaşta ortaya çıkabilse de, istatistiksel olarak en sık ergenlik sonrası dönemde gelişim gösterir. Hastalık çok yavaş ilerlediği için başlangıç aşamasında teşhis edilmesi güç olabilir. Genellikle her iki gözde, ancak farklı seviyelerde belirti verir.
En yaygın keratokonus belirtileri şunlardır:
- Görüş netliğinde azalma, çarpık veya bulanık görme
- Artan miyop ve astigmatizma
- Çift görme şikayetleri
- Gözde parıltı ve ışık yansımaları
- Göz yorgunluğuna bağlı gelişen baş ağrıları
- Işığa karşı aşırı hassasiyet (fotofobi)
Keratokonus Teşhisi Nasıl Konulur?
Belirtileri ergenlik çağında başlamasına rağmen, çocuk yaşlarda teşhis koymak ancak çok ayrıntılı uzman muayeneleri ile mümkündür. Birçok hasta, yaşadığı sorunu sadece standart bir miyop veya astigmat rahatsızlığı sanarak ihmal edebilir.
Özellikle 20-40 yaş aralığında gözlük numaralarının sık değişmesi ve her muayenede farklı reçeteler yazılması önemli bir uyarıcıdır. Bu dönemde hastalar, doğru numaralı gözlük kullanmalarına rağmen net bir görüş elde edemeyebilirler.
Keratokonus Tedavi Yöntemleri
Keratokonus tedavisinde amaç, hastalığın ilerlemesini durdurmak ve görme kalitesini artırmaktır. Tedavi seçenekleri hastalığın evresine göre değişiklik gösterir:
- Özel Sert Kontakt Lensler: Erken dönemde astigmatı düzeltmek için kullanılır ancak ilerlemeyi durdurmaz.
- Intra Korneal Ring (Halka Tedavisi): Kornea içine yerleştirilen halkalarla kornea şekli düzeltilir.
- Corneal Cross Linking (CCL): Günümüzde hastalığın ilerlemesini durdurduğu kanıtlanmış en etkin yöntemdir.
- Kornea Nakli (Keratoplasti): Diğer tedavilerin yetersiz kaldığı son aşamada tercih edilen cerrahi yöntemdir.
Kontakt Lens Seçenekleri
Keratokonus hastalarında korneadaki şekil bozukluğu nedeniyle gözlükle tam verim alınamaz. Bu durumda aşağıdaki özel lens türleri tercih edilir:
| Lens Türü | Kullanım Amacı ve Özelliği |
|---|---|
| Gaz Geçirgen Lensler | Kornea yapısına özel tasarlanmış, yüksek görüş kalitesi sağlayan sert lenslerdir. |
| Piggy Back Lensler | Konforu artırmak için yumuşak lens üzerine sert lens uygulanmasıdır. |
| Korneoscleral Lensler | Kornea ve sclerayı kaplayan, ileri derece olgularda kullanılan geniş tasarımlı lenslerdir. |
| Softperm Lensler | Merkezi sert, kenarları yumuşak olan ve nadiren başlangıç seviyelerinde kullanılan lenslerdir. |
Corneal Cross Linking (CCL) Tedavisi Nedir?
Corneal Cross Linking, kornea dokusunun direncini artırarak hastalığın ilerlemesini durdurmayı amaçlayan bir işlemdir. Bu tedavi yöntemi, yaşlandıkça veya diyabet hastalarında korneanın doğal olarak sertleşmesi ve keratokonusun durması bilgisinden yola çıkılarak geliştirilmiştir.
Uygulama sırasında Ultraviyole A ışığı ve riboflavin (B2 vitamini) damlası kullanılır. Bu sayede kornea kollajen lifleri arasındaki bağlar güçlendirilir. Tedavinin temel hedefleri; hastalığı durdurmak, görme kalitesini artırmak ve kornea nakli ihtiyacını ortadan kaldırmaktır.
Tedavi Öncesi Yapılması Gereken Tetkikler
Başarılı bir tedavi süreci için operasyon öncesinde şu muayeneler titizlikle yapılmalıdır:
- Gözlüklü ve gözlüksüz görme keskinliği ölçümü
- Damlalı ve damlasız refraksiyon (kırma kusuru) tespiti
- Kornea topografisi (kornea haritası)
- Kornea kalınlık ölçümü (pakimetri)
- Endotel hücre sayımı ve fundus (göz dibi) muayenesi
Kornea İçi Halkalar (Intacs, Keraring, Ferrara Ring)
Kornea içine yerleştirilen mikro boyuttaki şeffaf halkalar, korneadaki sivriliği bir kasnak gibi gererek yok eder. Bu işlem sonucunda hastanın miyopisinde de belirgin bir düzelme sağlanır.
Kornea halkalarının temel özellikleri şunlardır:
- Dışarıdan bakıldığında fark edilmez ve gözde yabancı cisim hissi yaratmaz.
- Görme merkezine yerleştirilmediği için kalıcı iz bırakmaz.
- İstenildiği takdirde kolayca çıkarılabilir özelliktedir.
- Göz dokusuyla %100 uyumlu, ömür boyu kalabilen şeffaf materyallerdir.
