Kendimize Sağırken Bir Başkasını Duymak

İletişim Nedir? Duygu ve Düşüncelerin Aktarımı

Türk Dil Kurumu (TDK) sözlüğüne göre iletişim; duygu, düşünce veya bilgilerin akla gelebilecek her türlü yolla başkalarına aktarılması süreci olarak tanımlanır. Bu süreçte iletilen her veri bir mesaj niteliği taşır. Bir mesaj gönderildiğinde, alıcı bu mesajdan bir veya birden fazla anlam çıkarabilir. Günümüzde dijital platformlar üzerinden kurulan diyaloglarda, yüz yüze iletişimin eksikliğini gidermek ve duyguları doğru yansıtmak adına emoji veya sesli mesaj gibi yardımcı unsurlar sıklıkla tercih edilmektedir.

Sağlıklı Bir İletişim Süreci İçin Dikkat Edilmesi Gerekenler

Sağlıklı yetişkin bir bireyin, içinde bulunduğu diyaloğu olumlu yönde sürdürebilmesi için belirli kriterlere dikkat etmesi gerekir. İletişim sadece konuşmak değil, mesajın içeriğini ve doğru zamanlamayı yönetebilme becerisidir. Etkili bir etkileşim için aşağıdaki unsurlar kritik öneme sahiptir:

• Zaman ve Mekan Uygunluğu: Söylenecek cümlelerin nerede ve ne zaman ifade edileceğine doğru karar verilmelidir.
• Sadelik ve Akıcılık: Olaylar, karşı tarafın anlayabileceği şekilde basit ve akıcı bir dille anlatılmalıdır.
• Beden Dili ve Odaklanma: Konuşma sırasında göz kontağı kurulmalı ve dikkat tamamen karşıdaki kişiye yoğunlaştırılmalıdır.
• Geri Bildirim: Verilen mesajların karşı tarafça doğru alınıp alınmadığı sürekli kontrol edilmelidir.

İletişim Problemlerinin Kaynağı ve Öz Farkındalık

Çoğu zaman iletişim problemi yaşadığımızı iddia etsek de, asıl mesele mesajın nasıl iletildiğiyle ilgilidir. Mesajdaki duygusal tonlamalar, seçilen kelimeler, devrik cümleler veya vurgu hataları iletişimi sekteye uğratabilir. Bu noktada asıl yanıtlanması gereken soru şudur: Kendimiz ile ne kadar iletişim halindeyiz?

İletişimin Temeli: Önce Kendini Dinlemek

İletişim, her şeyden önce duymak ve duyulmaktır. Ancak bu süreç, bireyin önce kendisini dinlemesiyle başlar. Mesajın içeriğini oluşturacak temel malzeme, kişinin kendisini tanımasıdır. İnsanın kendi içine bakması, "Şu an nasılım?" sorusunu sorması ve duygularını dürüstçe itiraf etmesi zordur ancak gereklidir. Çoğu zaman toplumsal öğretiler nedeniyle duygularımızı bastırmayı ve sadece problem çözmeye odaklanmayı tercih ederek kendimizle olan bağımızı koparırız.

Kendinle Hasbihal Etmek ve Karşıdakini Duymak

Kendini bir insan olarak duyabilen birey, karşısındakini de gerçek anlamda duyabilir. İnsanların temel ihtiyaçları olan sevgi, ilgi, dinlenilmek ve anlaşılmak arzusu ancak karşılıklı bir duyma eylemiyle karşılanabilir. Sağlıklı iletişim, bu ihtiyaçların karşılıklı olarak giderildiği bir zeminde mümkündür.

İletişim Bir Aynadır: Karşımızdakinde Kendimizi Görmek

İletişim süreci şu gerçeği hatırlatır: "İnsan gözü baktığı her şeyi görür, kendi hariç!" İnsan kendini doğrudan görmeye muktedir değildir; bu nedenle iletişim, karşımızdakinin aynasında kendimizi görme eylemidir. Söylediğimiz her cümle bir duyguya dönüşerek muhatabımızda tezahür eder. Kendi aksimizi, verdiğimiz tepkileri ve yüzümüzün aldığı şekli ancak bir başkasıyla kurduğumuz diyalogda fark edebiliriz.

Kemal Sayar’ın belirttiği gibi: “Seni hakkıyla duyabilmem için ‘ben’i susturmam lazım.” Eğer zihnimiz peşin hükümlerle doluysa ve karşı taraf konuşurken biz sadece kendi vereceğimiz cevabı düşünüyorsak, gerçek bir iletişimden söz edilemez. "Ben"i susturmak için önce onu duymak ve zihindeki kalabalığı ayıklamak gerekir. Kendine sağır olan bir bireyin, bir başkasını hakkıyla duyması mümkün değildir.