Kalp Nakli - Suni Kalp Bilgilendirme
- Kalp cerrahları; doğumsal kalp hastalıkları, romatizmal kapak sorunları ve koroner arter hastalıkları başta olmak üzere kalbi ve ana damarları etkileyen pek çok durumun cerrahi tedavisiyle ilgilenir.
- Kapak hastalıklarında onarım veya protez değişimi yapılırken, koroner arter tıkanıklıklarında hastanın yaşam kalitesini artırmak ve kriz riskini azaltmak için bypass ameliyatı uygulanır.
- Son dönem kalp yetmezliği vakalarında kalp nakli ve suni kalp pompaları hayati önem taşırken, bu tedavilerin başarısı için organ bağışı ve donör temini kritik bir rol oynamaktadır.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Kalp Cerrahları Hangi Hastalıkların Tedavisiyle İlgilenir?
Kalp cerrahları temel olarak üç ana grupta toplanan hastalıkların tedavisiyle ilgilenirler. Bunlar; doğumsal kalp hastalıkları, romatizmal kapak hastalıkları ve koroner arter hastalıklarıdır. Ayrıca, kardiyomiyopatili hastalar için özel cerrahi yöntemler uygulanabilmektedir.
Alışılmış tıbbi ve cerrahi yöntemlerle sonuç alınamayan son dönem kalp yetmezliği vakalarında; kalp transplantasyonu (kalp nakli), yardımcı dolaşım cihazları ve suni kalp ameliyatları hayati önem taşır. Bunun yanı sıra kalp tümörleri, perikard hastalıkları ve kalpten çıkan ana damarlar olan aort ile pulmoner arter sorunları da cerrahi müdahale gerektirebilir. Bazı durumlarda ise kalp ve büyük damarlardaki künt veya keskin yaralanmalar acil ameliyat nedeni olabilir.
Doğumsal Kalp Hastalıkları ve Cerrahi Tedavi
İstatistiklere göre her bin canlı doğumdan 6-10 tanesinde kalp anomalisi görülmektedir. Türkiye'de her yıl yaklaşık on bin bebek kalp hastalığı ile dünyaya gelmekte ve bu bebeklerin yarısı ilk bir yıl içerisinde hayatını kaybetmektedir. Birinci yılı sağ sağlim atlatan bebeklerin yaşam şansı çok daha yüksektir.
Sık Görülen Doğumsal Anomaliler
- Büyük ve küçük dolaşımın birbirine karışmasına yol açan kalp veya damar defektleri.
- Kalp damarlarında veya kapaklarındaki darlıklar.
- Kalp odacıklarının ve büyük damarların yer değiştirmesi.
- Morarma ile seyreden kompleks kardiyak malformasyonlar.
Çocuk kardiyoloji uzmanları tarafından EKG, ekokardiyografi, anjiyografi ve kalp kateterizasyonu ile değerlendirilen hastalar, uygun görüldüğü takdirde kalp ve damar cerrahisi kliniklerinde tedavi edilirler. Ülkemizde bu operasyonlar yüksek başarı oranıyla gerçekleştirilmekte; kalp içindeki delikler yama ile kapatılabilmekte ve tam onarım sağlanabilmektedir.
Kalp Kapak Hastalıkları: Nedenleri, Belirtileri ve Teşhisi
Kalp kapak hastalıklarının en yaygın nedeni Akut Eklem Romatizmasıdır. Ayrıca yaşlanmaya bağlı dejenerasyonlar veya enfeksiyon kaynaklı endokarditler de kapaklarda darlık ve yetmezliğe yol açabilir. Akut eklem romatizması, boğaz anjininden (streptokok farenjiti) 10-20 gün sonra ortaya çıkan ve en çok kalbe zarar veren bir hastalıktır.
Kapak Hastalıklarının Belirtileri ve Komplikasyonları
- Nefes darlığı, halsizlik ve çabuk yorulma.
- Çarpıntı ve kalp ritminde bozulma.
- Akciğer ödemi (akciğere sıvı sızması) ve sağ kalp yetmezliği.
- Kalp içinde pıhtı oluşumu ve buna bağlı gelişebilecek felç riski.
Teşhis sürecinde dahiliye ve kardiyoloji uzmanları; röntgen, EKG ve ekokardiyografi verilerini inceleyerek cerrahi planlamayı kalp cerrahlarıyla birlikte yapar. Tedavide kapaklar onarılabilir, genişletilebilir veya biyoprotez (hayvan kaynaklı) ya da metalik protez kapaklarla değiştirilebilir.
Koroner Arter Hastalığı ve Risk Faktörleri
Koroner damarlar, kalbi besleyen hayati yapılardır. Kolesterol ve kireç gibi maddelerin damar duvarında birikmesiyle oluşan ateroskleroz (damar sertliği), bu damarlarda darlık veya tıkanıklığa neden olur. Günümüzde koroner arter hastalıkları, yetişkinlerde birinci sırada gelen ölüm nedenidir.
| Risk Faktörleri | Açıklama |
|---|---|
| Yaş ve Cinsiyet | İleri yaş ve erkek cinsiyet riski artırır; kadınlarda risk menopoz sonrası eşitlenir. |
| Kolesterol | LDL (kötü) > 130 mg/dl veya HDL (iyi) < 35 mg/dl olması. |
| Yaşam Tarzı | Sigara kullanımı, yüksek stresli hayat ve fiziksel inaktivite. |
| Hastalıklar | Hipertansiyon ve Şeker Hastalığı (Diyabet). |
| Genetik | Ailede birinci derece yakınlarda hastalık öyküsü bulunması. |
Koroner Bypass Ameliyatı Nedir?
Koroner bypass, tıkalı olan damarın ötesine kan taşımak amacıyla yeni bir damar yolunun oluşturulmasıdır. Bu işlemde genellikle meme arteri, kol atar damarı veya bacak toplar damarı kullanılır. Başarılı bir bypass operasyonu sonrası hastanın yaşam kalitesi artar ve kalp krizi geçirme riski önemli ölçüde azalır.
Kalp Nakli ve Suni Kalp Pompaları
Son dönem kalp yetmezliği yaşayan ve diğer tedavilere yanıt vermeyen hastalarda kalp transplantasyonu tek seçenektir. Kalp nakli yapılan hastaların 10 yıl sonra hayatta kalma oranı %72 civarındadır. Türkiye'de yaklaşık 3000 hasta son dönem kalp yetmezliği ile mücadele etmektedir.
Uygun donör bulunana kadar hastayı hayatta tutmak veya kalıcı tedavi sağlamak amacıyla suni kalp pompaları (3. kuşak pompalar) yerleştirilebilir. Bu cihazlar sayesinde hastalar yoğun bakımdan çıkarak aktif sosyal hayatlarına geri dönebilmektedir.
Organ Bağışı ve Donör Temini
Transplantasyon cerrahisindeki en büyük engel donör (verici) yetersizliğidir. Beyin ölümü gerçekleşmiş kişilerden yapılan organ bağışı, bir başkasına hayat vermekle eşdeğerdir. İslam dinine göre de organ bağışı sevabı yüksek bir davranıştır. Donör kararı, dört kişilik uzman bir heyet tarafından yapılan titiz klinik ve laboratuvar incelemeleri sonucunda verilmektedir.
