İnvaginasyon(invajinasyon) Yani Bağırsakların İç İçe Geçmesi Durumu
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
İnvajinasyon (Bağırsak Düğümlenmesi) Nedir?
Halk arasında hatalı bir şekilde bağırsak düğümlenmesi olarak adlandırılan invajinasyon, bağırsak segmentlerinin birbiri içine geçmesi durumudur. Normal süreçte bağırsaklar gün içinde bu hareketi yapıp düzelebilirken, iç içe geçen kısmın geri çıkamaması klinik bir tablo oluşturur. Bu durum, özellikle 6 ay ile 1 yaş arası süt çocukluğu döneminde en sık karşılaşılan cerrahi acillerden biridir.
İnvajinasyon Nedenleri ve Risk Faktörleri
İnvajinasyon vakaları, özellikle ilkbahar ve sonbahar gibi mevsim geçişlerinde daha sık gözlemlenmektedir. Bu yaş grubundaki çocuklarda tablo genellikle ince bağırsağın son kısmının (ileum), kalın bağırsağın başlangıç bölümünün (çekum) içine girmesiyle (ileo-çekal invajinasyon) oluşur. Bağırsak hareketlerini artıran ishal ve Rotavirus salgınları, hastalığın tetiklenmesinde önemli bir rol oynar.
Sistemik enfeksiyonlar ve üst solunum yolu rahatsızlıkları sırasında, ince bağırsağın son kısmındaki lenf dokuları şişebilmektedir. Kalınlaşan bu doku, iç içe geçmiş bağırsağın geri çıkmasını engelleyen mekanik bir bariyer oluşturur. Ayrıca bağırsak içindeki polipler veya 2 yaş üzerindeki çocuklarda lenfoma (lenf kanseri), invajinasyona neden olan diğer kritik faktörler arasındadır.
İnvajinasyon Belirtileri Nelerdir?
Hastalık tipik olarak kusma ile başlar; başlangıçta besin içerikli olan kusma, tıkanıklığın ilerlemesiyle sarı-yeşil (safra içerikli) bir renk alır. Bağırsak tıkanıklığına bağlı olarak karında belirgin bir şişlik (distansiyon) gelişir. Süreç ilerledikçe bağırsak duvarında oluşan ödem kanamaya yol açar ve invajinasyonun en karakteristik bulgusu olan “çilek jölesi” kıvamında dışkılama görülür.
Tanı ve İlk Müdahale Süreci
İnvajinasyon saptanan hastalar vakit kaybetmeden hastaneye yatırılmalıdır. Tedavi sürecinin ilk adımı olarak damar yolu açılır, serum tedavisi ve antibiyotik uygulaması başlatılır. Hastalığın kesin çözümü, acil şartlarda gerçekleştirilen girişimsel yöntemler veya cerrahi müdahaledir.
Ameliyatsız Tedavi Seçenekleri (Redüksiyon)
Cerrahi dışı yöntemler, uygun hastalarda yüksek başarı oranına sahiptir. Aşağıdaki tabloda bu yöntemlerin detayları yer almaktadır:
| Yöntem | Uygulama Şekli | Başarı Oranı | Dikkat Edilmesi Gerekenler |
|---|---|---|---|
| Hidrostatik Redüksiyon | USG eşliğinde makattan serum (izotonik) verilmesi | %50 - %90 | Max 150 mm/Hg basınç, genel durumu bozuk hastalara uygulanmaz. |
| Pnömotik Redüksiyon | Makat yoluyla hava verilerek bağırsağın açılması | %75 - %90 | Bebeklerde 80, büyük çocuklarda 120 mm/Hg basınç aşılmamalıdır. |
Not: Redüksiyon sonrası hastalığın ilk 72 saat içinde tekrarlama (nüks) olasılığı %2-20 arasındadır.
Cerrahi Tedavi Yöntemleri
Girişimsel yöntemlerin başarısız olduğu veya hastanın durumunun bu yöntemlere uygun olmadığı hallerde cerrahi seçenekler değerlendirilir.
Laparoskopik Redüksiyon
Kapalı yöntemle bağırsağın açılması işlemidir. Şartlar uygun olduğunda tercih edilen bu yöntem, ameliyat sonrası iyileşme sürecinin daha konforlu olmasını ve daha iyi kozmetik sonuçlar alınmasını sağlar.
Açık Cerrahi Müdahale
Eğer bağırsak dolaşımı bozulmamışsa, bağırsağın elle açılması (manuel redüksiyon) yeterli olmaktadır. Ancak bağırsak dolaşımının bozulduğu veya sürecin çok uzadığı vakalarda şu işlemler gerekebilir:
- Segmental Rezeksiyon: Bağırsağın hasarlı kısmının çıkarılması.
- Stoma Yapılması: Bağırsağın karın duvarına ağızlaştırılması.
