İletişim hakkında

İletişim Nedir? Kavramsal Tanımı ve Kapsamı

İletişim, kelime anlamı itibarıyla kişiler arasında duygu, düşünce, bilgi ve haberlerin; akla gelebilecek her türlü biçim ve yolla karşılıklı olarak aktarılması sürecidir. Bu süreç, insanın kendini bir birey olarak gerçekleştirmesi ve sosyal süreçlere dahil olması bakımından hayati bir önem taşır. İletişim sayesinde bireyler, zihinlerindeki kavram ve fikirleri açığa vurma, paylaşma ve değerlendirme olanağına sahip olurlar.

İnsanlar arasındaki ilişkilerin sürdürülebilirliği, tamamen sağlıklı bir iletişim döngüsüne bağlıdır. Başkalarını etkileme, onlardan etkilenme, karşılıklı yarar sağlama ve başarı gösterme gibi unsurlar ancak bu etkileşim sayesinde mümkün olur. Dolayısıyla iletişim, toplumsal yaşamın temel taşını oluşturmaktadır.

Yaşam Boyu Süren Bir Etkileşim Süreci

Yaşamak, başlı başına bir iletişim ağını ve çeşitli iletişim etkinliklerini kapsayan bir olgudur. Var olduğumuz andan itibaren çevremizle sürekli bir etkileşim içine gireriz. Bilinçli ya da bilinçsiz bir şekilde çevremizi etkilemeye, değiştirmeye ve aynı zamanda çevreye uyum sağlamaya çalışırız. Bu iki yönlü alışveriş, insan hayatı boyunca kesintisiz bir şekilde devam eder.

Kişiliğimiz, iletişim alışkanlıklarımız ve bu yöndeki çabalarımızla şekillenerek ortaya çıkar. Bildiklerimiz, hissettiklerimiz ve yeteneklerimiz, sergilediğimiz iletişim tavrıyla belirlenir. Anlamak, öğrenmek ve başkalarına ulaşmak için temel araç olarak iletişimi kullanırız. İnsanoğlu, tarihin ilk dönemlerinden itibaren bu amaçla çok çeşitli iletişim araçlarından yararlanmıştır.

İletişimin Üç Temel Özelliği

İletişim üzerine yapılan bilimsel çalışmalar, bu sürecin üç temel karakteristik özelliği olduğunu ortaya koymaktadır. Bu özellikler, sürecin işleyişini ve başarısını doğrudan etkiler:

1. İnsan Odaklılık: İletişim etkinliği her şeyden önce insanları gerektirir. Süreç, ancak insanların birbirlerini anlama ihtiyaçları doğrultusunda kurulabilir.
2. Paylaşım Esası: İletişim, ortak bir paylaşımı gerekli kılar. Gönderici ve alıcı, iletilen mesajın ortak bir anlamı üzerinde uzlaşmalıdır.
3. Sembolik Yapı: İletişim semboliktir; jestler, mimikler, sesler, harfler, rakamlar ve sözcükler birer semboldür. Tam bir iletişim, alıcı ve göndericinin mesaja aynı anlamı yüklemesiyle gerçekleşir (Tutar, Yılmaz ve Erdönmez, 2003).

Dinamik Bir Süreç Olarak İletişim Döngüsü

İletişim, sürekli değişen ve kesintisiz devam eden dinamik bir süreçtir. İletişim tanımları incelendiğinde, bu sürecin bir mesajı anlaşılır bir biçimde alıcıya iletme işlemi olduğu görülür. Süreç, kaynağın mesajı düzenleyip nasıl göndereceğini planlaması, yani kodlaması ile başlar.

Sağlıklı bir iletişim için alıcının, gelen mesajları algılayabilecek ve bu kodlamayı çözümleyebilecek durumda olması gerekir. Alıcı, kaynağın gönderdiği mesajı çözümleyip bir düşünce haline dönüştürebildiğinde ve buna bir geri bildirim (feedback) verebildiğinde iletişim süreci başarıyla tamamlanmış olur.

Sağlıklı Toplum İçin Sağlıklı İletişimin Önemi

Günümüzde iletişimin olmadığı hiçbir alan bulunmamasına rağmen, asıl mesele sağlıklı iletişimin ne kadar tercih edildiğidir. Toplumsal gözlemler, bireylerin birbirleriyle nitelikli bağ kurmakta zorlandığını göstermektedir. Oysa sağlıklı bir sosyal ortamın oluşabilmesi için sağlıklı iletişim kurulması bir zorunluluktur.

Toplumun genel huzuru ve bireylerin birbirini doğru anlaması, iletişim kalitesine bağlıdır. Bu noktada temel prensibimiz şu olmalıdır: "Sağlıklı toplum için sağlıklı iletişim şart!"