Hipotiroid ve kilo verme
- Hipotiroidi, tiroid bezinin yetersiz çalışması sonucu metabolizma hızını %35-40 oranında düşürerek kilo vermeyi zorlaştıran ve çeşitli fiziksel belirtilere yol açan bir hastalıktır.
- Tedavi sürecinde endokrinoloji uzmanı kontrolünde ilaç kullanımıyla metabolizma hızı dengelenirken, diğer ilaçların etkileşimi ve hastanın yaşam biçimi iyileşme sürecini etkilemektedir.
- Hastaların düşük glisemik indeksli gıdalarla beslenmesi, selenyum ve çinko gibi eksik mineralleri tamamlaması ve kişiye özel bir beslenme planı uygulaması kilo yönetimi için kritiktir.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Hipotiroidi Nedir? Metabolizma ve Kilo İlişkisi
Hipotiroidi, tiroid bezinin vücut için gerekli olan hormonu yetersiz miktarda üretmesi durumudur. Yapılan bilimsel çalışmalar, Türkiye'de her 100 kişiden 30'unda hipotiroidi görüldüğünü, dünyada ise bu oranın %4,6 seviyelerinde olduğunu göstermektedir. Bu hastalık, istatistiksel olarak kadınlarda erkeklere oranla daha sık ortaya çıkmaktadır.
Birçok kişi kilo vermek amacıyla beslenmesine aşırı dikkat etmesine ve çok az yemek yemesine rağmen kilo verememekten şikayetçidir. Bu durum genellikle çevresi tarafından diyetine uymamakla itham edilse de, temel sebep biyolojik olabilir. Tiroid hormonu, vücudumuzun metabolizma hızını belirleyen ana faktördür. Tiroid bezinin az çalışması durumunda metabolizma yavaşlar ve bu durum doğrudan şişmanlığa yol açar.
Hipotiroidi Belirtileri Nelerdir?
Hipotiroidi olan bir bireyin metabolizma hızı %35-40 oranında düşer. Bu düşüş, vücutta sadece kilo dengesini değil, birçok sistemi olumsuz etkiler. Yaygın olarak görülen hipotiroidi belirtileri şunlardır:
- Diyete rağmen kilo vermekte zorluk ve ani kilo değişimleri
- Kalp çarpıntısı ve ritim bozuklukları
- Aşırı sinirlilik, öfke patlamaları ve unutkanlık
- Kadınlarda saç dökülmesi ve adet düzensizliği
- Ciltte kuruluk, pullanma ve tırnaklarda kırılma
- Çabuk yorulma, uykusuzluk veya gündüzleri uykuya meyil
- El ve ayaklarda üşüme, sıcağa tahammülsüzlük
- Kabızlık, şişkinlik ve sindirim sistemi düzensizlikleri
- Kas ve eklem ağrıları (boyun, bel, omuz)
- Kısırlık ve cinsel performansta düşüş
- Göz çevresinde ödem ve selülit oluşumu
Hipotiroidi Tedavisi ve İyileşme Süreci
Hipotiroidi tanısı alan hastalar için endokrinoloji uzmanı kontrolünde düzenli ilaç kullanımı zorunludur. Medikal tedaviye başlandıktan yaklaşık 15 ila 30 gün sonra metabolizma hızı düzene girmeye başlar. Ancak tedaviye rağmen hastaların %17'si, özellikle de menopoz dönemindeki kadınlar, kilo vermekte zorlanabilmektedir.
Tedavi sürecinde başarıyı etkileyen diğer unsurlar arasında hastanın geçmiş hastalıkları (hipertansiyon, kalp, böbrek vb.), yaşam biçimi ve kullandığı diğer ilaçlar (mide veya depresyon ilaçları) yer alır. Bu ilaçlar tiroid ilaçlarının emilimini olumsuz etkileyebilir.
Hipotiroidi Hastaları İçin Beslenme Önerileri
Hipotiroidi hastalarında sıklıkla selenyum, çinko, demir, kalsiyum ve magnezyum eksikliği görülür. Ayrıca kolesterol ve insülin değerlerinde bozulmalar yaşanabilir. Bu nedenle glisemik indeksi düşük besinlerin tercih edilmesi hayati önem taşır.
| Tüketilmesi Önerilenler (Düşük G.İ.) | Kaçınılması Gerekenler (Yüksek G.İ.) |
|---|---|
| Bulgur, tam buğday ekmeği, çavdar, yulaf | Beyaz ekmek, pirinç, patates |
| Nohut, yeşil mercimek, sebzeler | Şeker, tatlılar, hazır meyve suları |
| Badem, ceviz, süt ürünleri | Kuru üzüm, incir, muz |
| Elma, armut | İşlenmiş gıdalar |
Kilo Vermeye Yardımcı Destekler
- Omega-3 ve Süt Ürünleri: Kilo verme sürecini destekler.
- Demir Kaynakları: Kırmızı et, yumurta ve yeşil yapraklı sebzeler hem depresyonu azaltır hem de kilo vermeye yardımcı olur.
- Selenyum ve Çinko: Bağışıklığı güçlendirir. Yağlı tohumlar (badem, fındık) ve protein kaynaklarında bulunur.
- A Vitamini Uyarısı: Vitamin takviyesi alırken A vitamini dozuna dikkat edilmelidir. Örneğin, 5 adet havuçtan yapılan bir bardak havuç suyu günlük ihtiyacın 5 katını sağlar ve vücutta toksik etki yaratabilir.
Sonuç olarak, kilo yönetimi tıbbi beslenme tedavisinin bir parçasıdır ve tamamen kişiye özel planlanmalıdır. Harcanan enerjiden daha az kalori alınmadığı sürece, en sağlıklı besinler tüketilse dahi kilo kaybı mümkün olmayabilir.
