GENİTAL SİĞİL-HPV NEDİR?

HPV (Human Papilloma Virüs) Nedir?

Human Papilloma Virüs (HPV), dünya genelinde cinsel yolla bulaşan en yaygın viral enfeksiyondur. Toplumda görülme sıklığı %9-13 arasındadır ve dünya genelinde yaklaşık 630 milyon insanın bu virüsle enfekte olduğu kabul edilmektedir. HPV, erkeklerde en sık genital siğillerle (kondilom) kendini gösterirken, hem erkeklerde hem de kadınlarda birçok kanser türünün temel etkeni olarak bilinmektedir.

Bilinen 200'den fazla tipi bulunan HPV'nin, cinsel yolla bulaşan türlerinden 15 tanesi karsinojenik (kanser yapıcı) olarak sınıflandırılır. Virüs vücuda girdikten yıllar sonra bile kansere yol açabilir. Araştırmalar, rahim ağzı (serviks) kanserlerinin neredeyse tamamından HPV'nin sorumlu olduğunu göstermektedir. Bu nedenle, HPV'nin aşı veya tedavi ile önlenmesi, servikal kanser sıklığını büyük ölçüde azaltmaktadır.

HPV Tipleri ve Kanser İlişkisi

HPV, insanda siğil ve papillom oluşumuna neden olan bir DNA virüsüdür. Virüsün bulaşması ile siğil gelişimi arasındaki kuluçka süresi 2 hafta ile 8 ay arasında değişirken, kanser gelişimi için genellikle 10 ile 30 yıl arasında bir süre geçmesi gerekir.

HPV Tip 16, dünya genelinde rahim ağzı kanseri etiyolojisindeki en önemli etkendir. Erkeklerde ise bu virüs; penil karsinoma, Bowen hastalığı ve Queyrat eritroplazisi gibi prekanseröz lezyonlarla ilişkilendirilmiştir.

HPV Nasıl Bulaşır? Risk Faktörleri Nelerdir?

HPV oldukça bulaşıcıdır ve enfeksiyonun kansere dönüşümünü hızlandıran çeşitli risk faktörleri bulunmaktadır. Çok eşlilik, ilk cinsel deneyimin 18 yaştan önce yaşanması ve 3'ten fazla doğum yapmak en önemli riskler arasındadır. Ayrıca sigara kullanımı, bağışıklık sisteminin baskılanması (HIV gibi) ve kötü hijyen koşulları riski artırır.

Bulaşma Yolları

1. Cinsel Temas: En yaygın bulaşma yoludur. Vajinal, anal ve oral seks sırasında bulaşır. Sadece cilt teması bile bulaşma için yeterli olabilir. Kadından erkeğe bulaşma oranı, erkekten kadına oranla daha yüksektir.
2. Doğumsal (Perinatal) Geçiş: Doğum sırasında anneden bebeğe bulaşarak bebekte gırtlak ve göz siğillerine yol açabilir.
3. Yüzey ve Nesneler: Tartışmalı bir konu olsa da vajinal ultrason probları veya tıbbi muayene ekipmanları aracılığıyla bulaşma riski mevcuttur. Tuvalet ve banyolardan bulaştığına dair kanıtlanmış olgu yoktur.
4. Solunum Yolu: Lazer ve elektrokoter tedavisi sırasında çıkan dumanın solunmasıyla bulaşma riski olduğu için işlem sırasında duman tahliye sistemleri kullanılmalıdır.

Belirtiler ve Klinik Bulgular

HPV yavaş üreyen bir virüstür. Vücuda alındıktan sonra bağışıklık sistemi tarafından ilk yıl %70, ikinci yıl %90 oranında temizlenir. Ancak Tip 16 ve 18 gibi yüksek riskli türlerin vücuttan atılması daha uzun sürebilir. Virüs temizlenemezse kronik enfeksiyona ve uzun vadede kansere dönüşebilir.

• Erkeklerde: Penis, testis, kasık ve anüs çevresinde; nadiren idrar kanalı (üretra) ve mesane içinde görülebilir.
• Kadınlarda: Anüs çevresi, vulva, vajen ve rahim ağzında yerleşim gösterir.
• Görünüm: Siğiller tekli veya çoklu, yassı veya karnabahar görünümlü (dev kitleler) olabilir. Genellikle ağrı veya kaşıntıya neden olmazlar.

Buschke-Loewenstein Tümörü (Dev Kondilom)

50 yaş üzeri erkeklerde daha sık görülen, yavaş büyüyen ancak dev boyutlara ulaşan bir siğil tipidir. %35-50 oranında kanserleşme riski taşır ve cerrahi tedavi gerektirir.

Teşhis ve Ayırıcı Tanı

Tanı genellikle fizik muayene ile konulur. Şüpheli, sert veya kanamalı lezyonlarda kesin tanı için biyopsi ve HPV tiplendirmesi yapılmalıdır. Kadınlarda 30 yaş sonrası Pap-smear taraması hayati önem taşır. HPV enfeksiyonu, Molluscum Contagiosum (MCV) gibi diğer cilt hastalıklarıyla karıştırılabilir; bu nedenle uzman muayenesi şarttır.

HPV Tedavi Yöntemleri

Günümüzde HPV virüsünü vücuttan tamamen yok eden bir ilaç bulunmamaktadır; tedaviler mevcut lezyonları ortadan kaldırmaya yöneliktir. Erken tedavi, kanser riskini azaltmak ve yayılımı önlemek için kritiktir.

• Medikal Tedavi: İmiquimod (Aldara), podofilin ve trikloroasetik asit gibi lokal kremler kullanılır.
• Ablatif (Tahrip Edici) Tedaviler: En etkili yöntemlerdir. Kriyoterapi (dondurma), elektrokoter (yakma) ve lazer sistemleri ile siğiller yok edilir.
• Cerrahi Tedavi: Yaygın ve büyük kitleler (Genital Warts) için cerrahi rezeksiyon uygulanır.

HPV Enfeksiyonundan Korunma Yolları

1. Kondom Kullanımı: Bulaşma riskini %70 oranında azaltsa da tam koruma sağlamaz. Skrotal kondomlar veya kadın kondomları ek koruma sağlayabilir.
2. Sünnet: Yüksek riskli HPV ve diğer cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı koruyucu bir etkisi olduğu gösterilmiştir.
3. Genital Hijyen: Siğil varken jiletle tıraş olmak virüsü yayabilir. Epilasyon sonrası cinsel temas için en az bir gün beklenmelidir.
4. Sigarayı Bırakmak: Sigara içenlerde HPV'nin temizlenme süreci daha zordur ve nüks riski daha yüksektir.
5. HPV Aşısı: En etkili korunma yöntemidir. İdeal olarak 11-12 yaşlarında, ilk cinsel deneyimden önce yapılması önerilir. Türkiye'de iki, dört ve dokuz değerli aşılar mevcuttur.

Mevcut Aşı Tipleri

• Cervarix (Bivalent): Tip 16 ve 18'e (kansere) karşı korur.
• Gardasil 4 (Kuadrivalan): Tip 6, 11, 16 ve 18'e karşı korur.
• Gardasil 9 (9-valent): Tip 6, 11, 16, 18 ve diğer 5 yüksek riskli tipe karşı en geniş korumayı sağlar.