Genç Kadının Kanseri Ve Kolposkopi

Rahim Ağzı Kanseri: Genç Kadınların Tehdidi ve Erken Tanının Önemi

Dünyada her yıl 493.000 kadın rahim ağzı kanserine yakalanmakta ve maalesef 274.000 kadın bu hastalık nedeniyle hayatını kaybetmektedir. Bu vakaların %85'i gelişmekte olan ülkelerde görülürken, %15'i gelişmiş ülkelerde ortaya çıkmaktadır. Türkiye'de ise her yıl yaklaşık 1.364 kadın bu teşhisi almakta ve 726 kadın yaşamını yitirmektedir.

Rahim ağzı kanseri, erken tanı konulduğunda mutlak suretle önlenebilir bir kanser türüdür. Genellikle 8-9 yıllık bir süreçte yavaşça gelişen bu hastalık, en sık 38 yaş civarında görülmektedir. Kanser öncü lezyonları erken yaşlarda belirti vermeye başladığı için düzenli taramalar hayati önem taşır.

Risk Grupları ve HPV Virüsü

Rahim ağzı kanseri için temel risk faktörleri şunlardır:

• Sigara kullanımı
• Erken yaşta cinsel ilişki
• Riskli HPV (Human Papilloma Virusu) tipleriyle temas

HPV, cinsel yolla bulaşan ve 100'den fazla tipi bulunan bir virüstür. HPV 16, 18, 31 ve 45 gibi tipler kansere yol açarken; HPV 6 ve 11 gibi tipler genital siğillere neden olur. Virüs deri temasıyla bulaşabildiği için kondom kullanımı %70-80 oranında koruma sağlar.

Smear Testi (Pap Smear) Nedir?

Smear testi, rahim ağzından dökülen hücrelerin incelendiği, her kadının genç yaşlardan itibaren yılda en az bir kez yaptırması gereken bir tarama yöntemidir. Bu testin başarısı %60 ile %95 arasında değişebilir. Başarıdaki en kritik faktör, örneği alan doktorun titizliği ve hücreleri inceleyen patoloji uzmanının deneyimidir.

Smear Testi Sonuçlarının Değerlendirilmesi

Smear sonucunda anormal hücreler görülmesi durumunda panik yapılmamalıdır. Sonuçlar şu şekilde yorumlanabilir:

• ASCUS: En sık görülen patolojidir; kansere dönüşme riski %0.1-0.2 gibi çok düşük bir orandır.
• ASC-H: %20-50 oranında daha ciddi lezyonlara (CIN 2, 3) dönüşme riski taşır.
• CIN 1: Genellikle kendiliğinden iyileşir ancak takip gerektirir.
• CIN 2 ve CIN 3: Yıllar içinde sırasıyla %5 ve %12 oranında kansere dönüşme riski taşır.

HPV Testi ve Uygulama Kriterleri

Smear testi kuşkulu çıktığında veya risk durumunda, rahim ağzından alınan örnekle HPV testi yapılabilir. Bağışıklık sistemi, HPV virüslerinin %60'ını 2 yıl içinde temizleyebilmektedir. Güncel bilimsel önerilere göre (ACS ve ACOG 2011);

1. Başlangıç Yaşı: Smear testi en erken 21 yaşında veya ilk cinsel ilişkiden 3 yıl sonra başlamalıdır.
2. 30 Yaş Üstü: Düzenli smear testi ile birlikte her 3 yılda bir HPV testi önerilir.
3. Bitiş Yaşı: Son 3 yılda kuşkulu hücre saptanmamışsa 65 yaşında taramalar sonlandırılabilir.
4. Özel Durumlar: Gebelikte smear testi güvenle yapılabilir. Rahmi alınanlarda (eğer önceden kanser öyküsü yoksa) teste gerek kalmayabilir.

Kolposkopi Nedir ve Nasıl Uygulanır?

Kolposkopi, rahim ağzının ve dış genital organların kolposkop adı verilen büyüteçli bir cihazla 10-40 kat büyütülerek incelenmesidir. Çıplak gözle görülmeyen lezyonların saptanmasını sağlar. İşlem sırasında genellikle anestezi gerekmez ve ağrısızdır.

Kolposkopi Kimlere Yapılmalıdır?

• Smear sonucu anormal (ASCUS, CIN vb.) çıkanlar
• Muayenede rahim ağzı şüpheli görünenler
• Nedeni açıklanamayan kronik iltihabı olanlar
• Genital siğil veya dış genital organ şüphesi olanlar

Uygulama Süreci ve Tedavi Yaklaşımı

İnceleme sırasında rahim ağzına asetik asit veya iyot solüsyonu (Schiller testi) sürülür. Anormal hücrelerin bulunduğu alanlar beyazlaşır (aseto-white alanlar). Bu bölgelerden gerekirse biyopsi alınır.

Önemli Uyarı: Rahim ağzındaki kızarıklıklar her zaman hastalık belirtisi değildir. Özellikle genç kadınlarda ve gebe kadınlarda görülen bu durum fizyolojik olabilir. Eğer smear ve kolposkopi normalse; yakma veya dondurma gibi invaziv tedavilere gerek yoktur.

Sonuç olarak; smear, HPV testi ve kolposkopi, rahim ağzı kanserini henüz oluşmadan yakalayan ve hayat kurtaran acısız yöntemlerdir. Erken evrede saptanan değişimler, LEEP gibi basit işlemlerle iz bırakmadan tedavi edilebilir.