İlişkilerde garantici yaklaşım ve eşlik eden tutum sorunları

İlişkilerde yakınlarımıza karşı neden daha rahat davranırız? Saygınlık ve nezaket ile değer ve bağlanma arasında nasıl bir ilişki vardır?

İlişkilerde garantici yaklaşım ve eşlik eden tutum sorunları

Geniş veya kalabalık ailenin ortak yaşam örüntüsünde faaliyet ve ritüeller daha çeşitli olur. Geleneksel törenlerde bir arada olma, tarlaya birlikte gitme, ortak sofrada yemek yeme, aynı odada topluca uyuma..

   Daha da gerilere ve ekonomik koşullara bağlı zaruretlere gidelim. Konumuzla ilgili ortak kapta yemek yeme. Geniş bir tepside kaşıklar hep beraber daldıılır yemeeğe. Çocuklarda fazla ve önce yeme telaşı. 

   Hijyen ve sosyal mesafenin keskinleştiği pandemi sürecinde ve de bireeyselleşmenin bakış açısının günümüz seyrinde ortak tepsi ürkütücü gelebilir. Ancak hepimiz bir şekilde sosyal iletişim ağında ve kültürel öğelerle düğün, bayram, cenaze, maç ve konserlerde aynı havayı yakınen teneffüs ettiğimizi kolayca unutabiliriz. Sorunun tanımının duruma ve seçimlere göre değişebildiği kurgusal ve hesapçı insanın temel özelliğidir. Bunu bir kenarda değil, merkezde tutalım.

   Ortak tepsi ritüeline dönelim. Ekonomik sorun ve/veya kişisel öz doyum, hatta rekabet çabası belirgin ise tepside kendi önünden değil de kaşıkla yan ve karşıya doğru hamleler görülür. Bazen sınırlar çizildiği bile olur o tepside. Kişisel özgürlük alanını başka konuya bırakalım ve söyleyelim. Kendi önündeki yemeği garanti diye düşünme durumu vardır. Ona dokunulmayacağını varsayar. Kendini bir adım önde düşünür. Masumiyet ve yemek kokuları karışır birbirine. Kaçırılan gözler, konuşunca aç kalacağı kaygısı...

   Günlük yaşamda bu ritüelin uyarlamasına ve işlerliğine rastlamak mümkün. Konu özelinde; yakın çevre ilgisi ve başka kişi veya kişilere ilgi üzerinde değerlendirme yapıyorum. Yakınımızdaki kişileri ilişki ağında kurtarılmış düşünüyorsak, ne kadar garantiye aldıysak onlara ilgide azalma riski oluşuyor. Ters orantı durumu denebilir. 

   Sosyal ilişkilerde gösterilen kibarlık, saygınlık, hitaptaki seçicilik, çatışma olmamasına yönelik dikkat. Resmi ilişkilerde ricalı ifadeler. Teşekkürü dilde eksik etmeden bedensel eğilip bükülmelere evirrmek.  

Yakın ilişkilerde durum nasıl seyrediyor? (Bahsi geçecek örüntü genellemeden öte, sorun olan ilişki ve durumları irdelemek.)

  Kişiyi adının dışında, olumsuz tarifleyici sıfatlar, hayvansallaştırma lakapları. Dökülür peş peşe emir kipi ile kibir besleme. Üst perdeden yönelim, llgiye böbürlenme ile defans. Dışarıda başka, evde başka kişi gibi rol takınma. 'El iyisi olmak.' deyimini buraya oturtursak yanlış olmaz. Odada kardeşine kızıp bağırdıktan sonra yan odada arkadaşı ile melodik sohbetler etmek. Yılların birikimi eşine hakaret ve küfürler yağdırıp, yeni sevgiliye ya da etrafında ilgisini çekenlere çiçeksi dokunuşlarla şiirsel nağmeler dizmek.

   Çelişik ve ironik bir durum. Sevgi ve ilgi kişiye göre değişir mi yoksa bu değerler evrensel olarak varlık nedenlerine göre mi aktarılır? Başka bir yazıda irdelelenebilir bir konu başlığı.

   Yakın çevrenin ilgisinin hiç azalmayacağı, azalsa da umurunda olmama inancı ile narsistik bir eğilim. Tepsideki yemekten devamla; yemek  bitecek . Birinin iyi doyması diğerlerinin açlığını çözmeyecek. Aç kalan hakkını arayacak, heves ve öfke biriktirecek. Çatışma ve belki de kavga başlayacak. Başkasının önündeki yemek de bitecek. Ondan da doyum sağlanacak. Kendi önündeki yemek gibi o da sıradan ve garantili hal alacak.. Yemeğin tokluk umuduyla pişmesi ve sofrada ortak ziyafet ile yenme heyecanı hep devam edecek.

   Bağlayacak olursak; ilgi, sevgi, değer, her ne ad konursa o değer ilişi ağında kalıcı olmalı. Kişi ve duruma göre değişmeyen değerler gerçek birer benlik ve toplum dinamiği olur. Birçok değer ve betimlerme gündelik ihtiyaçlarla ilişkili olsa da, kişiler arası iletişimi sürdüren erdem karakterine sahiptir.

   Sofradaki herkesle beraber doymayı yönetebilmek esas doygunluk. Gülücükleri yanı başından dağıtmaya başlayarak doğaya ve tüm canlılara yayabilmek erdemi ile...

Bu makale 4 Mart 2022 tarihinde güncellendi. 0 kez okundu.

Yazar

Psk. Murat Sabancı lise öğreniminin ardından Hacettepe Üniversitesi Psikoloji Bölümü'nü başarı ile tamamlayarak psikolog unvanını almıştır. Mesleki çalışmalarına Herdem Psikolojik Danışmanlık Merkezi'nde devam etmektedir. SERTİFİKALAR *  Konuşma Bozuklukları Tanı ve Değerlendirmesi *  Kekemelik Terapisi * Bilişsel ve Davranışçı Terapiler * Travma, Kayıp ve Yas Danışmanlığı * Evlilik ve Çift Terapileri * Cinsel Terapi * Boşanma Terapisi * Moxo Dikkat Testi Uygulayıcı *  Sürücü Davranışları Eğitimi UYGULADIĞIM TESTLER ∙  WISC-R Çocuklar İçin Zeka Ölçeği ∙  WISC Zeka Ölçeği Yetişkin Formu ∙  S. Binet Zeka Testi Moxo Dikkat Testi ∙  A. G. T. E. Gelişim Tarama Envanteri ∙ Vineland Sosyal Uyum Ölçeği ∙ Denver Gelişimsel Tarama Testi ∙ Özgül Öğrenme Güçlüğü Test Bataryası ∙ Görsel-İşitsel-Sözel Sayı Dizileri Testi ∙ Goode ...

Psk. Murat Sabancı
Psk. Murat Sabancı
Ankara - Psikoloji
Facebook Twitter Instagram Youtube