Erkek infertilitesi hakkında merak ettikleriniz
- İnfertilite vakalarının yaklaşık yarısında erkek faktörü etkili olduğundan, özellikle kadın yaşı 35'in üzerindeyse değerlendirme sürecine erken başlanmalıdır.
- Semen analizinde sperm sayısının mililitrede 5 milyonun altında olması durumunda hormon profili ve genetik incelemeler gibi ileri tetkiklerin yapılması gerekmektedir.
- Varikosel tanısında fiziksel muayene ve ultrasonografi kritik öneme sahipken, azospermi durumlarında TESA veya MikroTESE gibi cerrahi yöntemlerle sperm elde edilmeye çalışılır.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Erkek İnfertilitesi ve Değerlendirme Süreci
Çiftlerin yaklaşık %15'inde, bir yıl boyunca düzenli ve korunmasız cinsel ilişkiye rağmen gebelik oluşmamaktadır. Bu olguların yaklaşık %20'sinde sorun tamamen erkek faktöründen kaynaklanırken, %30-40 oranında ise erkek faktörü sürece katkıda bulunmaktadır. Kadın yaşının 35'in üzerinde olduğu durumlarda, erkek faktörünün değerlendirilmesi için bir yıllık sürenin dolması beklenmemeli ve tetkiklere daha erken başlanmalıdır.
Erkek Faktörü Değerlendirilirken Sorgulanan Kriterler
Erkek infertilitesi incelenirken hastanın geçmişi ve yaşam tarzı detaylıca ele alınmalıdır. Uzman bir değerlendirme için aşağıdaki unsurlar titizlikle sorgulanmaktadır:
- İlişki sıklığı ve düzeni,
- İnfertilite (kısırlık) süresi,
- Çocukluk döneminde geçirilen ateşli hastalıklar,
- Diabetes Mellitus (şeker hastalığı) gibi sistemik hastalıkların varlığı,
- Daha önce geçirilmiş olan cerrahi operasyonlar.
Semen Analizi ve Normal Değerler
Erkekte belirgin bir sperm azlığı tespit edildiğinde, süreç mutlaka bir ürolog ile multidisipliner şekilde yürütülmelidir. Semen analizi için hastanın 2 ile 5 gün arasında cinsel perhiz yapması gerekmektedir. En doğru sonuçlar, morfolojik değerlendirmeyi de kapsayan analizler neticesinde elde edilmektedir.
Kruger Strict Kriterlerine göre normal kabul edilen semen parametreleri şu şekildedir:
| Parametre | Normal Değerler |
|---|---|
| Sperm Sayısı | En az 15 milyon / ml |
| Hareketlilik (Motilite) | %50 ve üzeri |
| Normal Morfoloji | %4 - %10 arası |
Hormon Profili ve Genetik İncelemeler
Sperm sayısının belirgin şekilde az olduğu (5 milyon / ml'den az) durumlarda, ileri tetkik olarak hormon profili ve kromozom analizi istenmelidir. Hormon profili incelemesi kapsamında FSH, LH, Prolaktin, Serbest Testosteron ve Total Testosteron değerlerine bakılmaktadır.
Anormal FSH değerleri, doğrudan bozulmuş bir spermatogenezi (sperm üretimini) işaret eder. Hipogonadotropik hastalarda FSH ve LH değerleri düşük seyrederken, hipergonadotropik hastalarda FSH değeri yüksek bulunmaktadır.
Varikosel Muayenesi ve Cerrahi Yaklaşım
Erkek infertilitesi tanısında ürolog tarafından yapılacak fiziksel muayene kritik bir öneme sahiptir. Özellikle varikosel varlığı mutlaka araştırılmalıdır. Muayene bulgularına göre şu yol izlenir:
- Evre II ve III varikosel olgularında cerrahi operasyon önerilebilir.
- Subklinik varikosel ve Evre I olgularda operasyon genellikle önerilmemektedir.
- Fiziksel muayeneye ek olarak, skrotal USG (ultrasonografi) incelemesi de değerlendirmenin standart bir parçası olmalıdır.
Azospermi Durumunda Tedavi Yöntemleri: TESA ve MikroTESE
Azospermili erkeklerde testis boyutları ve hormonal parametreler normalse, bir tıkanıklık (obstrüksiyon) ihtimali üzerinde durulur. Bu durumda öncelikle TESA yöntemi ile sonuç alınmaya çalışılır. TESA ile sperm bulunamazsa, MikroTESE yöntemi ile detaylı arama yapılır ve elde edilen spermler dondurularak saklanır.
Eğer FSH değeri yüksekse, bu durum non-obstrüktif (üretime bağlı) bir patolojiyi düşündürür. Bu tip üretim kaynaklı sorunlarda da en etkili çözüm yolu olarak MikroTESE işlemi uygulanmaktadır.
