ergenleri tanıyalım

Ergenlik Dönemi ve Temel Değişim Süreçleri

Ergenlik dönemi, bireyin hem fizyolojik hem de psikolojik olarak kapsamlı bir değişimden geçtiği, çocukluktan yetişkinliğe geçişi temsil eden kritik bir evredir. Bu süreçte genç, özellikle kendisine ve ebeveynlerine karşı eleştirel bir tutum geliştirir. Anne ve babasının sergilediği her türlü davranışı sorgulama ve eleştirme eğilimi, bu dönemin doğal bir parçasıdır.

Ergenlik Süreci Neleri Beraberinde Getirir?

Ergenlik süreci, gencin dünyasında birçok yeni kavramın ve ihtiyacın filizlenmesine neden olur. Bu dönemde öne çıkan temel unsurlar şunlardır:

• Öfke kontrolü ve dışavurumu
• Özgürlük ve bağımsızlık arayışı
• Bireysellik ve kimlik inşası
• Cinsel kimlik oluşturma süreci
• Kişisel sınırlarını belirleme çabası
• Sosyal onay ve kabul görme ihtiyacı
• Anlaşılma ve duyulma arzusu
• Nasihatten kaçınma eğilimi

Ergenlik Döneminde Duygusal ve Sosyal Gelişim

Öfke ve Duygu Durumu

12-18 yaş aralığını kapsayan ergenlik dönemi, insanın doğuştan gelen öfke duygusunun artış gösterdiği bir zaman dilimidir. Gençler bu evrede hem fizyolojik hem de psikolojik bir dönüşüm içerisindedir. Ebeveynlerin, gencin bu öfkeyi dışa mı yansıttığına yoksa sessizleşerek içe mi yönelttiğine dikkat etmesi büyük önem taşır.

Özgürlük ve Sınırların Genişletilmesi

Bu dönem, gencin özgürlük sınırlarını zorlamaya başladığı bir süreçtir. Genç, sosyalleşme ihtiyacının ailesi tarafından yeterince anlaşılmadığını düşünebilir. Bu noktada ebeveynlerin, ergenin yaşına uygun şekilde özgürlük sınırlarını genişletmesi, düzenlemesi ve bu süreci desteklemesi gerekmektedir.

Bireysellik ve Varoluş Çabası

Çocuğun artık "ben yaparım" demeye başladığı bu evre, ebeveyne bağımlı kimlikten ayrışma sürecidir. Genç, bireysel olarak varoluş çabası içerisine girerek kendi özerkliğini ilan etmeye çalışır.

Kimlik Oluşumu ve Toplumsal Uyum

Cinsel Kimlik İnşası

Değişen fizyolojik yapısıyla birlikte çocuk, kendini bulma ve toplumun kendisinden beklediği cinsiyet rollerini fark etme dönemine girer. Kendini bulma süreci tamamlandıkça, öfke duygusu zamanla sakinleşecektir. Ancak bu gerçekleşene kadar öfke, en baskın duygu olarak kalabilir. Bu dönemde erkek ergenlerin annelerinden, kız ergenlerin ise babalarından fiziksel olarak uzaklaşması veya temas etmek istememesi beklenen bir durumdur.

Sosyal Onay İhtiyacı

Gençler artık sadece aile içi iletişimle sınırlı kalmayıp, toplumun birer parçası haline gelmişlerdir. Bu nedenle okulda, evde ve dış çevrede onaylanmaya ve kabul görmeye yönelik yüksek bir ihtiyaç duyarlar.

Ebeveynler İçin İletişim ve Anlaşılma Stratejileri

Ergenlik dönemindeki gençler, sıklıkla anne ve babaları tarafından anlaşılmadıklarını, dinlenmediklerini ve fikirlerine önem verilmediğini hissederler. Ebeveynlerin sıkça başvurduğu nasihat verme yöntemi, gencin iletişimi kapatmasına neden olduğu gibi genellikle bir çözüm de üretmez.

Ebeveynler, bugüne kadar kurdukları duygusal bağ üzerinden sadece anlamaya odaklanmalıdır. Zamanı geldiğinde ise doğrudan nasihat vermek yerine, genci kendi kararlarını ve dış dünyayı sorgulamaya yöneltecek sorular sorarak önerilerde bulunmak, iletişimin sağlıklı kalmasını sağlayacaktır.