Ergen Bireylere Yaklaşırken

Ergen bireylere yaklaşırken temel hedef, gelişimsel hassasiyetlerini gözeterek ilişkiyi korumak, otonomiyi desteklemek ve duygusal güveni sürdürmektir. Aşağıdaki çerçeve, hem ebeveynler hem eğitimciler hem de ruh sağlığı profesyonelleri için işlevseldir:
1. Gelişimsel Gerçekliği Kabul Et
Ergenlik kimlik arayışı, duygusal dalgalanma ve sınır test etme dönemidir.
Tepkisel davranışlar çoğu zaman “saygısızlık” değil, olgunlaşma sürecinin parçasıdır.
“Bu yaşta böyle hissetmen anlaşılır.” gibi ifadeler yatıştırıcıdır.
2. Otorite Yerine İlişkiyi Öncele
Buyurgan ve yargılayıcı dil → direnç üretir.
Merak eden, dinleyen, anlamaya çalışan tutum → işbirliği doğurur.
❌ “Bunu yapamazsın.”
✅ “Bunu yapmak istemenin sebebi ne, anlatır mısın?”
3. Dinlemek = Onaylamak Değildir
Ergen, önce anlaşıldığını hissetmek ister.
Düzeltme, nasihat ve çözüm önerisi ilk aşamada verilmemelidir.
“Haklısın” demek zorunda değilsiniz;
“Seni anlıyorum” demek yeterlidir.
4. Duyguyu Davranıştan Ayır
Duygular meşrudur, davranışlar sınırlandırılabilir.
Örnek:
“Bu kadar öfkeli olman anlaşılır ama bağırmak kabul edilebilir değil.”
Bu yaklaşım:
Suçluluğu azaltır
Özdenetimi öğretir
5. Gizlilik ve Mahremiyete Saygı
Sürekli kontrol, sorgulama ve gözetleme → güven kaybı yaratır.
Güven + net sınırlar birlikte yürümelidir.
Güven = sınırsızlık değildir
Sınır = baskı değildir
6. Karar Sürecine Dahil Et
Kurallar tek taraflı dayatıldığında değil, birlikte belirlendiğinde işler.
Küçük alanlarda seçim hakkı vermek, büyük alanlarda sorumluluğu artırır.
7. Eleştiri Yerine Geri Bildirim
Kişiliğe değil davranışa odaklanın.
❌ “Çok sorumsuzsun.”
✅ “Bu ödevin yapılmaması sonuç doğurur, bunu konuşalım.”
8. Rol Model Olduğunuzu Unutmayın
Ergenler söyleneni değil, görüleni içselleştirir.
Duygu düzenleme, problem çözme ve iletişim biçimi model alınır.