Düşük (abortus)
- Düşük, gebeliğin ilk 20 haftası içinde sonlanmasıdır ve vajinal kanama ile kendini gösteren düşük tehdidi vakalarının sadece %10'u gerçek düşükle sonuçlanmaktadır.
- Düşükler; rahim ağzının açılması, parçaların tam atılıp atılamaması veya embriyonun canlılığını yitirmesi gibi klinik tablolara göre farklı türlerde sınıflandırılır.
- Tedavide progesteron hormonu ve istirahat kullanılsa da düşüklerin çoğu kromozom anomalisi kaynaklıdır; bu nedenle kanamalı durumlarda acil tıbbi değerlendirme ve ultrason takibi kritiktir.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Düşük (Abortus) Nedir?
Düşük ya da tıbbi adıyla abortus, gebeliğin yirminci haftasından önce herhangi bir nedenle sonlanması durumudur. Gebeliklerin yaklaşık %50’sinde, özellikle ilk 10 hafta içerisinde vajinal kanama görülebilmektedir. Gebeliğin ilk 20 haftasında yaşanan bu kanamalar düşük tehdidi olarak tanımlanır. Ancak kanama şikayetiyle başvuran kadınların sadece %10’unda gebelik düşükle sonuçlanmaktadır.
Süreç baz alındığında düşük tehdidi iki ana gruba ayrılır:
- Erken Düşük: Gebeliğin ilk 12 haftasında meydana gelen düşüklerdir.
- Geç Düşük: Gebeliğin 12 ile 20. haftaları arasında yaşanan kayıplardır.
Düşük Tehdidi Belirtileri ve Tanı Süreci
Düşük tehdidi, 20. gebelik haftasından önce oluşan vajinal kanamalarla kendini gösterir. Bu kanamalar parlak kırmızı renkten koyu kahverengi akıntılara kadar farklılık gösterebilir. Kanamanın rengi, durumun ciddiyeti hakkında ipucu verir: Parlak kırmızı kanama taze bir kanamayı, koyu renkli kanama ise daha önce oluşmuş ve vajinada beklemiş kanı temsil eder. Bu sürece şiddetli kasık ve bel ağrısı eşlik edebilir.
Tanı Nasıl Konulur?
Düşük tehdidinin en belirgin özelliği, rahim ağzında açılma veya değişiklik olmamasıdır. Tanı koyma aşamasında şu yöntemler izlenir:
- Gebelik testinin pozitif olması veya ultrasonografide gebelik kesesinin görülmesi.
- Bebek kalp hareketlerinin izlenmesi.
- Vajinal kanamanın rahim kaynaklı olduğunun jinekolojik muayene ile ispatlanması.
Tanı aşamasında durumun idrar yolu enfeksiyonları, servikal polip (rahim ağzı et parçaları), rahim ağzı enfeksiyonları ve dış gebelik gibi durumlardan ayırt edilmesi kritik önem taşır.
Düşük Şekilleri ve Sınıflandırılması
Düşüğün gerçekleşme biçimine ve klinik tablosuna göre farklı türleri bulunmaktadır:
| Düşük Türü | Tanımı ve Özellikleri |
|---|---|
| Önlenemez Düşük (Abortus İnsipiens) | Kanama ve ağrıya ek olarak rahim ağzında açılma olmasıdır; düşük kaçınılmazdır. |
| Tamamlanmış Düşük (Komplet Abortus) | Gebelik ürününün bir bütün olarak rahimden dışarı atılması ve rahimde parça kalmamasıdır. |
| Tamamlanmamış Düşük (İnkomplet Abortus) | Düşük sonrası rahim içinde doku parçalarının kalmasıdır; genellikle 6. haftadan sonra görülür. |
| Unutulmuş Gebelik (Missed Abortus) | Embriyonun canlılığını kaybetmesine rağmen kanama veya düşükle dışarı atılamamasıdır. |
| Tekrarlayan Düşük (Habitüel Abortus) | Ardı ardına üç veya daha fazla gebeliğin düşükle sonuçlanması durumudur. |
Düşük Tehdidinde Tedavi ve Yaklaşımlar
Erken gebelik dönemindeki kanamalarda en sık başvurulan yöntem progesteron hormonu kullanımıdır. Ancak düşüklerin %75’inden fazlası kromozom anomalisi kaynaklı olduğu için, progesteronun bu tür gebelikleri devam ettirme gücü tartışmalıdır. Hormon takviyesi düşüğü engellemek yerine sadece süreci geciktirebilir veya belirtileri maskeleyebilir.
İstirahat ve Aktivite Kısıtlaması: Hareket kısıtlaması kanamanın şiddetine göre planlanmalıdır:
- Yoğun kanaması olanlarda: Aktivite kısıtlaması ve cinsel ilişki yasağı önerilir.
- Lekelenme tarzı kanamalarda: Gebeler normal hayatlarına devam edebilir.
Acil Müdahale ve Klinik Değerlendirme
Gebelik süresince oluşan tüm vajinal kanamalar acil olarak değerlendirilmelidir. Tedavi sürecinde izlenen adımlar şunlardır:
- Gebenin hikayesi alınır; kan basıncı, nabız ve ateş değerleri kaydedilir.
- Spekulum muayenesi ile kanama odağı ve parça olup olmadığı kontrol edilir.
- 6 haftadan küçük gebeliklerde kese varlığı, 6 haftadan büyüklerde ise bebek kalp atımı incelenir.
- Tanı kesinleştiğinde hastanın durumuna göre küretaj kararı verilebilir.
- Rahim içinde kalan parçaların atılması veya kanamanın durdurulması için rahmi kasan ilaçlar kullanılabilir.
Önemli Not: Düşük sırasında gelen doku parçaları mutlaka saklanmalı ve patolojik incelemeye gönderilmelidir.
