DUBOİS 5 KELİME TESTİNİN 50 YAŞ VE ÜZERİ YETİŞKİN BİREYLER İÇİN GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
5 Kelime Testi (5KT) ile Erken Evre Alzheimer Tanısı
B. Dubois tarafından geliştirilen ve sözel epizodik belleği ölçen hızlı bir araç olan 5 Kelime Testi (5KT), nöropsikolojik değerlendirmelerde kritik bir rol oynamaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, 5KT’nin Türkçe versiyonunun geçerlik ve güvenirlik analizlerini gerçekleştirerek, Alzheimer Tipi Demans (ATD) vakalarını erken evrede tespit etme potansiyelini ortaya koymaktır.
Araştırmanın Metodolojisi ve Katılımcı Profili
Çalışma, yaşları 50 ile 96 arasında değişen toplam 167 katılımcı üzerinde yürütülmüştür. Katılımcı grubu, bilişsel durumlarına göre şu şekilde sınıflandırılmıştır:
| Katılımcı Grubu | Kişi Sayısı |
|---|---|
| Sağlıklı Bireyler | 106 |
| Hafif Kognitif Bozukluk (HKB) | 22 |
| Alzheimer Tipi Demans (ATD) | 39 |
Araştırma kapsamında katılımcılara 5KT’nin yanı sıra; Mini Mental Durum Değerlendirme (MMDD), Sözel Akıcılık (Hayvan sayma, Meyve-İnsan, KAS) ve 3 Kelime 3 Şekil (3K3Ş) testleri uygulanmıştır. Verilerin analizinde Spearman rho, ANOVA, T-Testi, Mann-Whitney U ve Kruskal Wallis gibi kapsamlı istatistiksel yöntemler kullanılmıştır.
5KT Bulguları ve Ayırt Edici Özellikler
Araştırma sonuçları, 5KT’nin bilişsel bozuklukları ayırt etmede yüksek bir başarı sergilediğini kanıtlamıştır. İpuçlu hatırlama testinde sağlıklı katılımcıların tamamı tam puan alırken, serbest hatırlama bölümünde sağlıklı bireylerin %95.3'ü 10 puanlık tam başarıya ulaşmıştır.
Duyarlılık ve Özgüllük Analizi
5KT’nin ayırt ediciliği için yapılan ROC Curve analizlerinde şu veriler elde edilmiştir:
- Serbest Hatırlama Puanı: .90 duyarlılık ile en yüksek ayırt edici faktör olmuştur.
- İpuçlu Hatırlama Puanı: .84 duyarlılık oranına sahiptir.
- Erken Evre ATD ve HKB Ayrımı: Test, erken evre ATD ile HKB'yi .84 duyarlılık ve .93 özgüllük gibi yüksek oranlarla birbirinden ayırabilmektedir.
Güvenirlik ve Testler Arası Korelasyon
Testin iç tutarlılığı tüm katılımcılarda .88, ATD’li bireylerde ise .81 olarak saptanmıştır. Test-tekrar test güvenilirliği kapsamında, gözlemciler arası korelasyon r=0.80, aynı gözlemcinin farklı zamanlardaki değerlendirmesi ise r=0.95 gibi oldukça yüksek değerler göstermiştir.
5KT ile diğer bilişsel testler arasındaki ilişki düzeyleri şöyledir:
- MMDD ve 3K3Ş: Yüksek düzeyde ilişki (r: .70 - .78)
- Sözel Kategorik Akıcılık: Orta düzeyde ilişki (r: .61 - .63)
Sonuç: Klinik Uygulamada 5 Kelime Testi
Bu bilimsel çalışma, 5 Kelime Testi (5KT) Türkçe versiyonunun sağlıklı bireyler, ATD ve HKB hastaları üzerinde geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu kanıtlamıştır. 5KT’nin özellikle erken evre Alzheimer vakalarını yakalama kabiliyeti, Türkiye’deki nöropsikolojik tanı süreçlerine ve klinik değerlendirmelere stratejik bir katkı sağlama potansiyeline sahiptir.
