Diz Ekleminin Kireçlenmesi (gonartroz) Ve Total Diz Protez / Unikondiler Diz Protezi
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Diz Kireçlenmesi (Gonartroz) ve Eklem Sağlığı
Diz eklemi, vücudun en çok yük taşıyan ve travmalara en açık olan eklemidir. Femur, tibia ve patella olmak üzere üç ana kemik yapıdan oluşan bu eklemde, kemik uçlarını kaplayan 4-5 mm kalınlığında kıkırdak doku bulunur. Sağlıklı bir dizde hareketler, sinovyal sıvı (eklem sıvısı) sayesinde kıkırdak yapılar üzerinden ağrısız ve sürtünmesiz bir şekilde gerçekleşir. Ancak kıkırdak yapının bozulmasıyla birlikte, halk arasında sıvı kaybı olarak da bilinen diz eklem kireçlenmesi (gonartroz) meydana gelir.
Diz Kireçlenmesi Belirtileri Nelerdir?
Hastalar genellikle ortopedi polikliniklerine diz çevresinde yoğunlaşan şikayetlerle başvururlar. Hastalığın evresine göre semptomların şiddeti değişkenlik gösterebilir. En sık karşılaşılan belirtiler şunlardır:
- Diz Ağrısı: Erken dönemde uzun yürüyüşlerde ve merdiven inip çıkarken oluşur; ilerleyen evrelerde ise adım atar atmaz başlar ve gece uykudan uyandıracak seviyeye ulaşır.
- Şişlik: Dizlerde aynı anda veya farklı zamanlarda meydana gelen ödem ve şişme durumları.
- Bacaklarda Eğilme: Eklem yapısının bozulmasına bağlı olarak bacak aksında oluşan deformiteler.
- Baker Kisti: Menisküs yırtığı eşlik eden vakalarda, artan eklem sıvısının diz arkasına kaçması sonucu oluşan kistler.
Diz Kireçlenmesinin Nedenleri
Diz kireçlenmesi, oluşum mekanizmasına göre iki ana başlık altında incelenmektedir:
- Primer (Birincil) Osteoartrit: Nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, ileri yaşlarda sinovyal sıvı içinde kıkırdağa zarar veren maddelerin oluşması sonucu gelişir.
- Sekonder (İkincil) Osteoartrit: Belirli bir nedene bağlı gelişen kıkırdak bozulmasıdır. Bu nedenler arasında travmalar, eklem kırıkları, erken yaşta menisküslerin alınması, tedavi edilmemiş ön çapraz bağ yırtıkları, enfeksiyon sekelleri ve romatizmal hastalıklar yer alır.
Tanı ve Teşhis Yöntemleri
Doğru tanı için uzman bir ortopedist tarafından detaylı hastalık hikayesi alınmalı ve özel muayene teknikleri uygulanmalıdır. Teşhis sürecinde kullanılan görüntüleme yöntemleri şunlardır:
- Basarak Çekilen Diz Radyografisi: Eklem aralığındaki daralmayı gösterir.
- Ortoröntgenografi: Belden aşağısını tek grafide göstererek bacak aksını değerlendirir.
- Osteofit ve Kist Gözlemi: Kemik çıkıntılarının (osteofit) ve kıkırdak altındaki minik kistlerin tespiti tanıyı kesinleştirir.
Diz Kireçlenmesi Tedavi Seçenekleri
Tedavi planı, hastalığın evresine ve hastanın yaşam kalitesine göre belirlenir. Uygulanan yöntemler cerrahi dışı ve cerrahi olmak üzere ikiye ayrılır:
| Tedavi Evresi | Uygulanan Yöntemler |
|---|---|
| Erken Evre | Kilo verme, rehabilitasyon, tabanlık, cihaz desteği, PRP ve Viskosuplemantasyon enjeksiyonları. |
| Orta Evre | Yüksek tibial osteotomi (kemik düzeltme) veya Unikondiler (kısmi) diz protezi. |
| İleri Evre | Total diz protezi uygulamaları. |
Diz Protezi Ameliyatı ve İyileşme Süreci
Total diz protezi, dizin tamamını tutmuş kireçlenmelerde kalıcı rahatlık sağlayan bir cerrahi işlemdir. Bu operasyonda bozulmuş kemik uçları kesilerek yerlerine metal alaşım (Cr-Co-Mo) ve yüksek dayanımlı polietilen implantlar yerleştirilir.
Cerrahi sonrası hastalar genellikle bir gün sonra destekle yürütülmeye başlanır. Erken dönem fizik tedavi, cerrahi başarısını ve iyileşme hızını pozitif yönde etkileyen en kritik unsurdur. Her cerrahi işlemde olduğu gibi enfeksiyon, pıhtı oluşumu (emboli) ve nadiren damar yaralanması gibi riskler mevcuttur.
