Ders Çalışma Alışkanlığı Kazanamamain psikolojik arka planı

Ders Çalışma Alışkanlığı Kazanamamain psikolojik arka planı Ders çalışma alışkanlığı kazanamayan ve sürekli bahane üreten çocuklar, çoğu zaman “isteksiz” değil; beceri, duygu ve çevre düzeyinde zorlanan çocuklardır. Bu durum pedagojik ve psikolojik olarak birkaç temel başlıkta açıklanır. En sık nedenler 1. Yürütücü işlev zayıflığı Planlama, başlama, sürdürme güçlüğü “Birazdan başlarım”, “şimdi yorgunum” gibi bahaneler → Özellikle DEHB olan çocuklarda sık görülür. 2. Başarısızlık kaygısı “Yapamazsam?” düşüncesi Kaçınma davranışı → bahane üretme → Bu, özgüven düşüklüğünün maskesidir. 3. Hedefin soyut olması “Ders çalış” çok belirsiz bir talimat Çocuk neyi, ne kadar, nasıl yapacağını bilmiyor 4. Aşırı kontrol veya eleştirel ebeveyn tutumu Çalışma = baskı = tehdit algısı Pasif direnç ve erteleme gelişir 5. Anlam kuramama “Bunun bana ne faydası var?” İçsel motivasyon yoksa bahane artar 6. Duygusal yük Aile içi gerilim, kardeş kıskançlığı, okulda zorbalık Zihin meşgul → ders ikinci plana düşer Bahaneler ne anlatır? Bahane, çoğu zaman “yapamıyorum”un dolaylı ifadesidir, “istemiyorum”un değil. “Yorgunum” → zihinsel tükenmişlik “Sonra yapacağım” → başlama kaygısı “Zaten anlamıyorum” → öğrenilmiş çaresizlik Etkili yaklaşım (kanıta dayalı) 1. Davranışı küçült ❌ “2 saat ders çalış” ✅ “10 dakika sadece matematik 1 soru” Beyin başlama eşiğini geçince devam kolaylaşır. 2. Net ve somut hedef koy Ne? (Hangi ders) Ne kadar? (Kaç soru / sayfa) Ne zaman? (Saat kaçta) 3. Bahane ile tartışma, yapıya dön ❌ “Bahane üretme!” ✅ “Tamam, o zaman 5 dakika deneyelim.” 4. Sonuç değil çabayı pekiştir “Aferin, başladın.” Not değil süreklilik övülür. 5. Çalışma–ödül döngüsü Önce kısa çalışma → sonra küçük, net ödül Ödül önceden verilmez 6. Rol model ol Ebeveyn kitap/iş ile meşgulken çocuk daha kolay çalışır Ne zaman değerlendirme gerekir? 6 aydan uzun süredir ciddi kaçınma varsa Dikkat, unutkanlık, yerinde duramama eşlik ediyorsa Ağlama, öfke patlaması, mide ağrısı gibi somatik belirtiler varsa → Psikolojik danışmanlık / DEHB değerlendirmesi önerilir.