Deformite, uzatma ve kırıkların tedavisinde bilgisayarlı eksternal fiksatör
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Kırık Kaynama Yoklukları ve Tedavi Süreçleri
Kırık kaynama yoklukları, ortopedik cerrahide çözümü en güç sorunlar arasında yer almaktadır. Bu durum sadece kemiğin kaynamamasıyla sınırlı kalmayıp; şekil bozuklukları, enfeksiyon ve bacak boyu eşitsizliği gibi hastanın yaşam kalitesini ciddi oranda düşüren komplikasyonları da beraberinde getirmektedir.
Kırık İyileşmesini Etkileyen Faktörler
Kırık iyileşme sürecini olumsuz etkileyen unsurlar mekanik ve biyolojik olmak üzere iki ana grupta incelenmektedir. İyileşmenin sağlıklı gerçekleşebilmesi için sıkı bir kırık tespiti (mekanik destek) ve vücudun tamir mekanizmalarını çalıştıracak biyolojik ortamın korunması şarttır.
Kırık iyileşmesini zorlaştıran temel risk faktörleri şunlardır:
- Sistemik Faktörler: Yaş, cinsiyet, sigara kullanımı, hormonal durum ve birden fazla kırık varlığı.
- Lokal Faktörler: Yüksek enerjili travmalar, açık kırıklar, geniş yumuşak doku hasarı ve enfeksiyon.
- Teknik Faktörler: Kan desteğinin bozulması, radyasyon, kırık uçları arasındaki uyumsuzluk ve kemik doku kaybı.
Eksternal Fiksatör ve Ilizarov Yöntemi
Kaynama yokluklarının tedavisinde tek bir yöntem yeterli olmayabilir ve bazen birden fazla tedavi kombine edilir. Son 50 yıldır bu alanda en etkili çözümlerden biri eksternal fiksatör (dışarıdan tespit) uygulamalarıdır. Bu yöntem, cerrahi sonrasında dahi kemik parçalarının pozisyonunu değiştirmeye ve bacak uzunluğunu ayarlamaya olanak tanır.
1950’li yıllardan itibaren uygulanan Ilizarov yöntemi, halkasal cihazlar yardımıyla hastanın günlük aktivitelerini kısıtlamadan şu avantajları sağlamaktadır:
- Eklem fonksiyonlarının korunması,
- Eğriliklerin (deformite) düzeltilmesi,
- Kemik yokluklarının giderilmesi ve enfeksiyonun kontrol altına alınması,
- Bacak boyu kısalıklarının giderilmesi.
Türk Mühendisliğinin Başarısı: Adam Frame Sistemi
Türk mühendis ve hekimlerinin ortak çalışmasıyla geliştirilen ADAM FRAME, eksternal fiksatör sistemlerinde gelinen son noktayı temsil etmektedir. Bu sistemin tasarımında, Mimar Sinan’ın Selimiye Camii ve Kanuni Sultan Süleyman Türbesi'nde kullandığı sekizgen geometrik mimari esin kaynağı olmuştur.
| Özellik | Adam Frame Avantajları |
|---|---|
| Navigasyon Yazılımı | Dünyada ilk kez navigasyon yazılımı kullanan sistemdir. |
| Hata Payı | Uygulama sürecindeki kullanıcı hatalarını minimize eder. |
| Zaman Tasarrufu | Tedavi aşamalarının önceden görülmesini sağlayarak süreci hızlandırır. |
| Kontrol Kolaylığı | Hastaların sık sık hekim kontrolüne gitme ihtiyacını azaltır. |
Adam Frame Kullanım Alanları ve Eğitimleri
I-Tech Bone Correction ve Jonah Bone Navigation Software isimli iki gelişmiş yazılımla çalışan bu sistem; GATA, İnönü Üniversitesi ve Pamukkale Üniversitesi gibi Türkiye'nin önde gelen sağlık merkezlerinde başarıyla uygulanmaktadır.
Sistemin başlıca kullanım alanları şunlardır:
- Kırık kaynama yoklukları,
- Polio sekeli ve Raşitizm,
- Cücelik ve tek taraflı bacak kısalıkları.
Günümüzde Türk ortopedistler, bu yenilikçi sistemin eğitimini hem yurt içindeki hem de yurt dışından gelen meslektaşlarına vererek küresel tıp literatürüne katkı sağlamaya devam etmektedir.
Doç. Dr. Bahtiyar Demiralp
Gülhane Askeri Tıp Akademisi
Ortopedi ve Travmatoloji AnaBilim Dalı
Kaynakça:
- Paley D, et al. Clin Orthop, 1989.
- Villa A. Williams and Wilkins, 1991.
- Rodriguez Merchan, EC. Clin Orthop, 2004.
- Catagni M. Williams and Wilkins, 1991.
- Cattaneo R, et al. Clin Orthop, 1992.
- Ilizarov GA. Clin Orthop.
