Doktorsitesi.com

Çocuklarda İdrar Kaçırma (Enürezis)

Prof. Dr. Aydın Ece
Prof. Dr. Aydın Ece
10 Nisan 2025268 görüntülenme
Randevu Al
İdrar kaçırma (enürezis) mesane kontrolünün kaybıdır. Üç-dört yaşından önce, çocuklarda tam mesane kontrolünün olmaması normaldir. Çocuklar büyüdükçe mesanelerini daha fazla kontrol edebilecek duruma gelirler. Mesanesini kontrol etmesi beklenen yaş olarak kabul edilen, 5 yaşından büyük bir çocukta, idrar tutamama varsa buna enürezis denir. Enürezis gündüz veya gece olabilir. Sinir bozucu bir durum olmakla birlikte, sabırlı olmak ve çocuğun hatası olmadığını bilmek önemlidir. Bir çocuğun enürezis üzerinde kontrolü yoktur, yani kasıtlı olarak isteyerek alt ıslatmamaktadır. Tuvalet eğitimi almış çocuklar arasında ara sıra "kazara idrar kaçırma" yaygındır. Çocukların yaklaşık %20'sinde 5 yaşında yatak ıslatma ile ilgili bazı problemler vardır. Yedi yaşındaki çocukların %10 kadarında hala gece idrar kaçırma görülür. Gençlerde, tahmini yatak ıslatma oranı %1 ila %3 kadardır. Gece enürezisi erkeklerde kızlara göre 2-3 kat daha yaygındır.
Çocuklarda İdrar Kaçırma (Enürezis)
Yapay Zeka ile geliştirilmiş versiyon

İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir

Enürezis Nedir? Gece ve Gündüz Alt Islatma Problemi

Enürezis, çocukluk döneminde sık karşılaşılan ve genellikle nedenleri tam olarak saptanamayan bir durumdur. Bu durum, çocuğun uykuda ya da uyanıkken istemsizce idrar kaçırması olarak tanımlanır. Gece enürezisi ve gündüz enürezisi farklı risk faktörlerine bağlı olarak gelişebilir ve her iki durum için de profesyonel bir tıbbi değerlendirme gereklidir.

Gece Enürezisinin Olası Nedenleri ve Risk Faktörleri

Gece alt ıslatma vakalarında altta yatan nedenler çeşitlilik gösterebilir. Bu süreçte hem fiziksel hem de psikolojik etkenler rol oynamaktadır. Gece enürezisi üzerinde etkili olabilecek temel faktörler şunlardır:

  • Psikolojik Etkenler: Kaygı ve stres durumları.
  • Gelişimsel Sorunlar: Gecikmiş mesane gelişimi, fiziksel gelişimde gecikme ve dikkat eksikliği / hiperaktivite bozukluğu.
  • Fizyolojik Yapı: Küçük mesane kapasitesi veya idrar yollarındaki yapısal sorunlar.
  • Sağlık Koşulları: Şeker hastalığı (diyabet), idrar yolu enfeksiyonu ve tıkayıcı uyku apnesi.
  • İşlevsel Bozukluklar: Aşırı aktif mesane, mesaneye baskı yapan kabızlık ve uyurken mesanenin dolu olduğunu hissetme sorunu.
  • Uyku Kalitesi: Çok derin uyku alışkanlığı.

Gündüz Enürezisine Neden Olan Faktörler

Gündüz saatlerinde meydana gelen idrar kaçırma durumları, genellikle mesane alışkanlıkları ve yaşam tarzı faktörleriyle ilişkilidir. Gündüz enürezisi nedenleri aşağıda maddeler halinde sunulmuştur:

  • Boşaltım Alışkanlıkları: Tuvalete yeterince sık gitmemek, mesaneyi tam olarak boşaltmamak veya idrar akışını tam bitmeden durdurmak (işlevsiz işeme).
  • Beslenme ve Dış Etkenler: Kafein tüketimi ve kaygı seviyesi.
  • Fiziksel Engeller: Mesaneye baskı yapan kronik kabızlık ve vajinal işeme (bacakların birbirine çok yakın tutulması nedeniyle idrarın hapsolup sızması).
  • Tıbbi Durumlar: İdrar yolu enfeksiyonu, aşırı aktif mesane, küçük mesane yapısı ve idrar yollarındaki yapısal bozukluklar.

Çocuklarda Enürezis Teşhisi Nasıl Konur?

Çocuklarda mesane kontrolünün kazanılması süreci değişkenlik gösterir. Kız çocukları genellikle erkek çocuklara oranla mesane kontrolünü daha erken sağladıkları için teşhis süreci kızlarda 5 yaşından önce başlayabilir. Erkek çocuklarda ise gece enürezisi tanısı koymak için çocuğun en az 5 yaşını bitirmiş olması beklenir.

Doktor Muayenesi ve Sağlık Geçmişi Sorgulaması

Teşhis aşamasında hekiminiz, çocuğun genel sağlık geçmişini detaylıca inceleyecektir. Muayene sırasında aşağıdaki soruların yanıtlanması, doğru tanı için kritik önem taşır:

Değerlendirme AlanıSorgulanan Durumlar
Aile ÖyküsüDiğer aile bireylerinde enürezis geçmişi var mı?
İdrar AlışkanlıklarıGün içinde idrara çıkma sıklığı ve akşam su tüketim miktarı nedir?
Semptomlarİdrar yaparken ağrı, yanma, kan veya idrarda bulanıklık var mı?
Bağırsak SağlığıÇocukta kabızlık sorunu mevcut mu?
Psikososyal DurumYeni kardeş, kreşe başlama veya ebeveyn ayrılığı gibi güncel stres faktörleri var mı?

Fiziksel Muayene ve Laboratuvar Testleri

Doktorunuz, tanı sürecini netleştirmek için kapsamlı bir fizik muayene gerçekleştirecektir. Altta yatan enfeksiyon veya diyabet gibi olası sağlık problemlerini dışlamak amacıyla idrar testleri veya kan testleri talep edilebilir. Bu testler, enürezisin biyolojik bir nedene dayanıp dayanmadığını belirlemek için temel araçlardır.

Etiketler

Tuvalete yetişememeAlt islatma (enürezis)Enürezis nokturnaNokturnal enürezisÇocuklarda gece işemesiÇocuklarda yatağa işemeGece işemelerinin nedenleri

Yazar Hakkında

Prof. Dr. Aydın Ece

Prof. Dr. Aydın Ece

Prof. Dr. Aydın Ece, 1962 yılında Kars ’da doğdu. Lisans öncesi eğitimini Sarıkamış Lisesi'nde tamamladı. 1978 yılında İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi’nde başlamış olduğu tıp eğitimini 1984 yılında tamamlayarak tıp doktoru unvanı aldı.  1984-1987 yılları arasında Artvin – Hopa – Kemalpaşa’da Mecburi hizmetini tamamladı. 1987 yılında Ankara Dr. Sami Ulus Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde ihtisas eğitimine başladı ve 1991 yılında eğitimini tamamlayarak Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı oldu. 1991-1992 yılları arasında Kayseri Asker Hastanesi’nde askerlik görevini yaptı. K.Maraş Devlet Hastanesi ve Samsun-Bafra Devlet Hastanesinde 1992-1994 yılları arasında uzman hekim olarak çalıştı. Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı'nda, 1994 yılında Yardımcı Doçent oldu.  1998 yılında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı'nda yardımcı doçent oldu. 2000 yılında Doçent, 2006 yılında profesör oldu. Evli ve 3 çocuk babası olan Prof. Dr. Aydın Ece,  Ankara-Çankaya'da bulunan özel 100. Yıl Hastanesi’nde mesleki çalışmalarına devam etmektedir.

Önemli Bilgilendirme

Site içerisinde bulunan bilgiler bilgilendirme amaçlıdır. Bu bilgilendirme kesinlikle hekimin hastasını tıbbi amaçla muayene etmesi veya tanı koyması yerine geçmez.