Çocuk ve ergenlerde depresyon!.

Çocuklarda Depresyon ve Yaşamsal Etkileri

Çocuklarda depresyon, çocuğun yaşamında okuldan aile ortamına, arkadaşlık ilişkilerinden ev hayatına kadar pek çok alanda hayati etkiler yaratan kritik bir durumdur. Son 20 yıldır uzmanların gündeminde olan bu konu, çocukların sağlıklı gelişimi için büyük önem taşımaktadır. Yetişkinlere kıyasla çocuklarda depresyon teşhisi çok daha karmaşık bir süreç gerektirebilmektedir.

Çocukluk Çağı Depresyonu Belirtileri Nelerdir?

Depresyon sürecindeki bir çocuk, duygusal dalgalanmalar yaşayarak kimi zaman rahatlamış, kimi zaman ise derin bir bunalım içinde hissedebilir. Bu süreçte birden fazla psikolojik sapmanın etkileri gözlemlenebilir. Genel olarak karşılaşılan temel belirtiler şunlardır:

• Dikkati toplayamama ve yoğun kararsızlık,
• Ölüm korkusu ve yoğun suçluluk duygusu,
• Genel bir isteksizlik hali ve sürekli ağlama,
• Uyku ve yemek problemleri,
• Belirgin davranış bozuklukları.

Okul Öncesi Dönemde Dikkat Edilmesi Gerekenler

Okul öncesi dönemdeki çocuklarda aşırı sinirlilik hali önemli bir depresyon belirtisi olabilir. Eğer çocuk her şeye ağlıyor, ağlama krizlerine giriyor veya konuşmasında gecikme yaşanıyorsa mutlaka bir uzmana başvurulmalıdır. Ayrıca bu dönemdeki öğrenme problemleri de depresyonun bir işareti olarak değerlendirilmelidir.

Yaş ve Cinsiyete Göre Depresyon İstatistikleri

Araştırmalar, çocukların %2.5’inin, yetişkinlerin ise %8’inin depresyonda olduğunu göstermektedir. Depresyonun görülme sıklığı yaş gruplarına ve cinsiyete göre değişkenlik gösterir:

Depresyonun Sosyal ve Akademik Hayata Etkileri

Depresyon geçiren çocukların okul hayatı bu durumdan olumsuz etkilenir. Motivasyon eksikliği, derslerde uyuklama, dikkat eksikliği ve buna bağlı gelişen okul başarısızlığı sık görülür. Ergenlerde ise uyuşukluk, aşırı yorgunluk, devamsızlık, okuldan kaçma ve çekingenlik gibi davranışlar ön plana çıkar.

Sosyal alanda ise depresif çocuklar arkadaşlık kurmakta ve sürdürmekte zorlanırlar. Sürekli kavga çıkarma, paylaşmayı bilmeme ve oyun kuramama gibi nedenlerle yalnızlığı tercih ederler. Sosyal bir yapı sergilemekten uzaklaşırlar.

Eşlik Eden Bozukluklar ve Riskli Davranışlar

Depresyon genellikle tek başına görülmez; beraberinde endişe bozuklukları, panik bozukluk, fobiler, takıntılar, tikler ve hiperaktivite bozukluğu gibi durumlar gelişebilir. Daha ileri seviyelerde madde bağımlılığı, evden kaçma ve intihar teşebbüsü gibi hayati riskler ortaya çıkabilir.

Evden kaçan bir çocuğun ailesi vakit kaybetmeden polise haber vermeli ve çocuğun davranışlarının sonuçlarını görmesini sağlamalıdır. Sık tekrarlayan evden kaçma durumlarında mutlaka klinik ortamda tedavi gereklidir.

Tedavi Yöntemleri ve Uzman Desteği

Depresyon tedavisinde ilk adım, ailenin sorunu kabul etmesidir. Tedavi süreci pedagog, psikolog ve psikiyatri uzmanlarının iş birliğiyle yürütülür. Gerekli görüldüğü takdirde terapiye ek olarak ilaç tedavisi de uygulanmalıdır.

İyi bir çocuk terapistinin sahip olması gereken özellikler:

• Çocukları içtenlikle sevmeli,
• Umut dolu bir yaklaşım sergilemeli,
• Çocuğun dünyasına inebilme becerisine sahip olmalıdır.

Ailelere Tavsiyeler ve Erken Teşhisin Önemi

Mutsuz, huzursuz ve parçalanmış ailelerde depresyonun daha sık görüldüğü unutulmamalıdır. Çocuk yetiştirmek ustalık, sabır ve koşulsuz sevgi gerektirir. Tedavi süreci bazen uzun zaman alabilir; bu nedenle ailelerin umutsuzluğa kapılmadan sabırla süreci takip etmesi gerekir.

Aile bağlarını güçlendirmek için ortak faaliyetler artırılmalı, birlikte geçirilen zamanın süresi ve kalitesi yükseltilmelidir. Güçlü aile bağları, sevgi, ilgi ve nitelikli iletişim depresyonu önleyen en önemli unsurlardır. Belirtiler fark edildiğinde ne kadar erken harekete geçilirse, tedavide o kadar yüksek başarı sağlanır.