Çocuğun gelişmekte olan beyni bakımverenlerin imzasını taşır

Çocuğun gelişmekte olan beyni bakımverenlerin imzasını taşır

Bebekler, diğer canlılara nazaran dünyaya olgunlanmamış bir beyinle gelir ve hayatta kalmak için çok uzun süre bakıma ihtiyaç duyar. Bebek beyni çok sayıda nörona sahiptir ancak bu nöronların işlevsel hale gelmesi ve bir takım becelerilerde uzmanlaşması için içine doğdukları aile ve çevrenin sunduğu ilişki ve deneyimlere ihtitaç duyar. Tıpkı ailenin kullandığı dilin çocuk tarafından öğrenilmesi gibi, bu ilişki ve deneyimler sayesinde ilk 3 yaşın sonunda beynin %90’ının ana hatları oluşmuş olur.

Bu nörogelişimsel dönemin en önemli özelliği erken dönemdeki çocuk beyninin biçimlendirilebilir olması (plastisite) ve maruz kaldığı deneyimlere karşı kendisini savunamamasıdır. Bu nedenle erken dönem, fiziksel, zihinsel, duygusal ve sosyal gelişimin çok hızlı olduğu ve yetişkin yaşamının temelinin oluşturulduğu dönem olarak kabul edilmektedir. Beynin sağlıklı gelişimi için elzem olan bu süreç duygu ve davranışların düzenlemesi, stres yönetimi ve dayanıklılık için de elzemdir. Bu süreçte yaşanan yetersiz duyusal-motor uyarım, gerilim, stres ve toksik stres beyin gelişimini olumsuz yönde etkileyecektir.

Erken dönemde çocuğun beslenme, hijyen gibi ihtiyaçlarının yanında dokunma, ilgi, sevgi, şefkat, rehberlik gibi ihtiyaçları duyarlı ve tutarlı ebeveynler tarafından çocuk için öngörülebilir biçimde karşılandığında çocuğun homeostatik dengesi sağlanacak ve stresle baş etme sistemleri uyumlu ve esnek olarak şekillenecektir. Ancak, bakım verenin depresif, stresli, tutarsız, ihmalkar yada aşırı koruyucu olması durumunda bu sistem ağları anormal olarak gelişir ve ortaya, gelecekteki stres faktörlerine karşı başetme güçlüğü yaşayan, duygularını tanımakta zorlanan ve sağlıklı olarak ifade edemeyen, uyumsuz davranışlar sergileyen ve kendisine yardımcı olacak ilişkiler kuramayan çocuklar olarak karşımıza çıkarlar.

Bu makale 16 Eylül 2020 tarihinde güncellendi. 0 kez okundu.

Yazar

Uzm. Psk. Kübra Şahin İpek, Lisans öğrenimini Uludağ Üniversitesi Psikoloji bölümünde ve yüksek lisans öğrenimimi Üsküdar Üniversitesi Nörobilim programında  tamamlamıştır.  Yüksek lisans tezini, Prof.Dr.Sultan Tarlacı danışmanlığında “Annelerin Çocukluk Örselenmelerinin Çocuğa Bakım Verme Davranışları Üzerinde Etkisi ve Çocuk İçin Riskleri” üzerine yazmış olup, akademik çalışmalarında erken çocukluk dönemi örselenmeleri ve nöropsikolojik gelişimi üzerine yoğunlaşmıştır. 2007 yılından bu yana çocuk ihmal ve istismarı, aile içi şiddet ve boşanma konuları üzerinde ve 2014 yılından bu yana çocukluk dönemi bağlanma bozuklukları, kaygı, uyum ve davranış bozuklukları (öfke kontrolü, yeme sorunları , takıntılar vb.), üzerine çalışmaktadır.   Uzm. Psk. Kübra Şahin İpek, Çocuklarla çalışmalarında deneyimsel oyun terapisi ve yaratıcı teknikler kull ...

Etiketler
Ebeveyn tutumlari
Uzm. Psk. Kübra Şahin İpek
Uzm. Psk. Kübra Şahin İpek
Kocaeli - Psikoloji
Facebook Twitter Instagram Youtube