CİNSEL İŞLEV BOZUKLUKLARI NELERDİR ?

Cinsel İşlev Bozuklukları ve Psikososyal Etkenler

Cinsel işlev bozuklukları, toplumda oldukça sık rastlanan ve bireylerin yaşam kalitesini doğrudan etkileyen durumlardır. Yapılan araştırmalar, kadın veya erkek ayrımı olmaksızın her üç kişiden en az birinin, hayatının belirli bir döneminde en az bir cinsel işlev bozukluğu yaşadığını göstermektedir. Bu sorunların ortaya çıkmasında ve devam etmesinde, genellikle çok sayıda psikososyal ve kültürel etken birlikte rol oynamaktadır.

Kadınlarda Sık Görülen Cinsel İşlev Bozuklukları

Kadınlarda görülen cinsel sorunlar genellikle duygusal süreçler, toplumsal değer yargıları ve geçmiş deneyimlerle yakından ilişkilidir.

1. Vajinismus

Vajinismus, cinsel birleşme sırasında vajinayı çevreleyen kasların istemsizce kasılması sonucu ilişkinin gerçekleşememesi veya ağrılı olması durumudur. Ülkemizde psikiyatriye başvuran kadınlar arasında en sık rastlanan sorundur. Bu tanıyı alan kadınların eşlerinde de yüksek oranda cinsel işlev bozukluğu görülebilmektedir. Vajinismus, en kolay tedavi edilen cinsel işlev bozukluğu olup, eşle birlikte yürütülen bilişsel-davranışçı terapi yöntemleri ile başarıyla çözülmektedir.

2. Cinsel İstek Azlığı

Cinsel düşünce, fantezi ve birleşme motivasyonunun yetersizliği olarak tanımlanan bu durum, kadınlarda erkeklere oranla daha sık görülür. Temel nedenleri arasında şunlar yer almaktadır:

• Stres ve eşle yaşanan uyumsuzluklar
• Psikiyatrik ve kronik hastalıklar
• Madde kullanımı ve çatışmalar

3. Kadınlarda Orgazm ve Uyarılma Bozukluğu

Uyarılma bozukluğu, yeterli uyarıya rağmen fiziksel yanıtın (salgı-kabarma) oluşmamasıdır. Orgazm bozukluğu ise orgazmın gecikmesi veya hiç yaşanamamasıdır. Bu iki durum genellikle birlikte görülür. Yetersiz cinsel bilgi, tutucu değer yargıları, cinsel travmalar ve eşteki erken boşalma gibi faktörler bu sorunları tetikleyebilir.

Erkeklerde Sık Görülen Cinsel İşlev Bozuklukları

Erkeklerde görülen cinsel sorunlar genellikle performans kaygısı ve zihinsel etkenler etrafında şekillenmektedir.

Sertleşme Bozukluğu (Erektil Disfonksiyon)

Penisin cinsel birliktelik için gerekli sertliğe ulaşamaması veya bu sertliği sürdürememesidir. Tanı konulabilmesi için sorunun en az altı ay sürmesi gerekir. Psikolojik kökenli en büyük neden performans anksiyetesidir. Bir kez yaşanan başarısızlık sonrası gelişen panik hali, durumu kronik hale getirebilir. En sık rastlanan sorun olmasa da, erkeklerin doktora en çok başvurduğu cinsel işlev bozukluğudur.

Erken Boşalma

Erkeklerde en sık karşılaşılan cinsel işlev bozukluğudur. Kişinin istemi dışında, çok kısa sürede veya birleşme gerçekleşmeden boşalması durumudur. Genellikle birleşmenin ilk 3 dakikasından önce gerçekleşen durumlar bu kapsamda değerlendirilir.

Erkeklerde Orgazm Bozukluğu

Cinsel uyarılmaya rağmen orgazmın çok geç gerçekleşmesi veya hiç gerçekleşmemesidir. Bu durumun temelinde yatan faktörler şunlardır:

• Depresyon, kaygı ve yoğun stres
• Cinsel kimlik çatışmaları
• Ergenlik dönemi sorunları ve cinsel taciz geçmişi

Cinsel Tiksinti Bozukluğu

Cinsel ilişkiden sürekli ve aşırı bir biçimde tiksinti duyma, cinsellikten tamamen kaçınma durumudur. Klinik olarak fobiye benzer bir tablo sergiler. Birey, cinsel ilişki olasılığını düşündüğünde bile yoğun kaygı yaşar. Genellikle tecavüz gibi cinsel travmalar veya acı dolu geçmiş deneyimler sonucunda ortaya çıkar.