BOYUN FITIĞI!!!
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Boyun Fıtığı (Servikal Disk Hernisi) Nedir?
Tıbbi literatürde servikal disk hernisi olarak adlandırılan boyun fıtığı, boyun bölgesindeki omurların arasındaki disklerin yapısının bozulmasıyla meydana gelir. Boyun bölgesi, her biri C1'den C7'ye kadar numaralandırılmış toplam 7 adet omurgadan oluşmaktadır. Klinik gözlemler, boyun fıtığının en sık C5-C6 ve C6-C7 seviyelerindeki disklerde geliştiğini göstermektedir.
Boyun Fıtığının Nedenleri ve Görülme Sıklığı
Boyun fıtığının oluşumunda mekanik ve çevresel faktörler önemli rol oynar. Yapılan araştırmalar, hastalığın en sık 40'lı yaşlarda ortaya çıktığını ve kadın/erkek oranının yaklaşık 1/1.4 olduğunu ortaya koymaktadır. Hastalığı tetikleyen başlıca unsurlar şunlardır:
- Ağır yük kaldırma,
- Uzun süreli bilgisayar kullanımı gibi postür (duruş) bozuklukları,
- Bölgeye alınan fiziksel travmalar.
Boyun Fıtığı Belirtileri Nelerdir?
Boyun fıtığı vakalarının %80'inde ilk bulgular, enseden başa doğru yayılan ağrılar ve boyunda düzleşme ile birlikte görülen kas spazmlarıdır. Ancak genel klinik tabloda şu belirtiler öne çıkar:
- Boyun ağrısı ve boyundan kollara yayılan ağrılar,
- Kollarda uyuşma ve kuvvet kaybı,
- Boyundan başın arkasına doğru uzanan ağrı hissi.
Önemli bir detay olarak; bu tip ağrılara psikiyatrik rahatsızlıklar dahil birçok farklı hastalık neden olabilmektedir. Araştırmalar, bu gruptaki hastaların %43'ünde ağrının zamanla kendiliğinden geçtiğini göstermektedir. Bu nedenle, sadece spazma bağlı ağrısı olan hastalarda cerrahi müdahale yanlış bir seçenek olabilir; bu vakalarda takip süreci önceliklidir.
Sinir Sıkışmasına Bağlı Spesifik Bulgular
Boyun omurlarındaki her seviyenin sinir kökü sıkışması, kendine özgü nörolojik kayıplara yol açar. Sıkışan sinirin koldaki görev alanına göre şu tipik bulgular izlenir:
| Bulgu Türü | Gözlemlenen Belirtiler |
|---|---|
| Motor Kayıplar | İlgili kolda kuvvet kaybı, ellerde beceriksizlik ve kas erimesi. |
| Duyusal Kayıplar | Kolda ağrı ve duyu kaybı (genellikle kuvvet kaybıyla eş zamanlı). |
| Refleks Kayıpları | Derin tendon reflekslerinde azalma veya tamamen kaybolma. |
| İleri Düzey Bulgular | Yürüme bozukluğu, spastisite, hiperaktif ve patolojik refleksler (miyelopatik bulgular). |
Tanı ve Teşhis Yöntemleri
Doğru teşhis konulabilmesi için hastanın öyküsü, detaylı bir nörolojik muayene ve radyolojik tetkikler korele (birbiriyle uyumlu) şekilde değerlendirilmelidir. Tanı sürecinde izlenen adımlar şöyledir:
- Direkt Grafiler: İncelemenin başlangıç adımıdır. Omurga tümörleri ve kırıklar gibi benzer belirti veren hastalıkların ayırıcı tanısı için kritiktir.
- Servikal Tomografi: Özellikle kemik yapılarla ilgili bir hastalık şüphesi varsa tercih edilir.
- Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRI): Servikal miyelopati veya boyun fıtığı düşünülen hastalarda ilk tercih edilen ve nörolojik bulgusu olan hastalarda tek başına yeterli kabul edilen yöntemdir.
Boyun Fıtığı Tedavi Yöntemleri
Tedavi planı, fıtığın evresine ve hastada oluşturduğu hasara göre belirlenir. Eğer fıtık başlangıç aşamasındaysa ve kuvvet/his kaybı gibi ağır nörolojik semptomlar yoksa; istirahat, ağrı kesici ve kas gevşetici ilaç tedavisi ile egzersiz programları uygulanır.
Ancak hastada miyelopati gelişmişse veya nörolojik semptomlarda ilerleme kaydediliyorsa, zaman kaybetmeden cerrahi tedavi seçeneği değerlendirilmelidir.
Kaynak: Türk Nöroşirürji Derneği Yayınları, Temel Nöroşirürji
