BOŞLUK HİSSİ

İçsel Boşluk Duygusu ve İç Sesin Kökeni

İnsanların bir kısmı yalnız kalmayı ve kendi iç dünyalarını dinlemeyi bir ihtiyaç olarak görürken, bir kısmı ise yalnızlıktan ve eylemsizlikten mümkün olduğunca kaçınmaktadır. Bu durumun temel nedeni, bireylerin yalnız kaldıklarında ve kendilerini oyalayacak bir dış uyaran bulamadıklarında kendi iç seslerini duymaya başlamalarıdır. Boşluk anlarında, çocukluktan itibaren şekillenen içsel temsiller gün yüzüne çıkar.

Eğer bireyin iç dünyasında destekleyici bir iç ses hakimse, kişi kendisiyle vakit geçirmekten keyif alır, kendine yatırım yapar ve kişisel bir alan oluşturabilir. Ancak eleştirel ve yargılayıcı bir iç ses söz konusuysa, birey bu cezalandırıcı sesten uzaklaşmak ve kendini daha iyi hissetmek için sürekli farklı eylemlere yönelerek kendinden kaçmaya çalışır.

Çocukluk Dönemi ve Ebeveyn İlişkisinin Etkileri

İçimizdeki boşluk duygusu, dış dünya ile kurduğumuz ilk ilişkilerle şekillenmeye başlar. Birey; neyin kendisiyle, neyin ötekilerle ilgili olduğunu 0-3 yaş aralığında ebeveynleri ile kurduğu bağ sayesinde öğrenir. Bu dönemdeki ilişkinin niteliği, bireyin içsel kaynaklarını belirleyen en temel unsurdur.

Ebeveyn ilişkisinin içsel temsiller üzerindeki etkileri şu şekilde özetlenebilir:

• Destekleyici İlişki: Ebeveynlerin besleyici, güç veren ve destekleyen tutumu, bireyin hayatı boyunca yaslanabileceği güçlü bir içsel kaynağa dönüşür.
• Yıkıcı İlişki: Yargılayıcı, cezalandırıcı ve aşağılayıcı tutumlar, bireyi zayıflatan olumsuz temsillere dönüşür.
• Güvensiz Bağlanma: Çocukluk yıllarında yeterince güvenli ve destekleyici bir bağ kurulamazsa, yetişkinlikte derin bir içsel boşluk duygusu ortaya çıkar.

Ebeveynlerle kurulan kötü içselleştirilmiş ilişkiler, zamanla bireyin içindeki saldırganlığı besleyerek yıkıcı davranışlara ve olumsuz duygulara zemin hazırlar.

Boşluk Duygusunu Doldurma ve Dönüştürme Yolları

Özellikle ergenlik yıllarında hissedilen boşluk duygusu, yeni ve ideal bir ilişki modeliyle yeniden yapılandırılabilir. Bu süreçte ebeveyn figürünün yerini tutabilecek farklı kişi veya kavramlar devreye girebilir:

1. İdeal İlişkiler: Bir öğretmenin veya ustanın rehberliğinde içsel dünya yeniden şekillenebilir.
2. İnanç ve Davalar: Bir ideolojiye veya davaya inanmak, anlam arayışına yanıt verebilir.
3. Tutkulu Aşklar: Büyük bir aşk, geçmişten gelen olumsuz ebeveyn temsillerini güncelleyerek duygusal boşluğu doldurabilir.

Birey, destekleyici bir iç ses oluşturamadığı sürece, bu boşluk hissi her geçen gün derinleşerek hayatın temel şikayeti haline gelebilir.

Psikoterapi ve İçsel Temsillerin Yeniden İnşası

Yetişkinlik döneminde, profesyonel bir destek almadan boşluk duygusuyla baş etmek çocukluk ve ergenlik dönemine göre çok daha zordur. Psikoterapi süreci, bireyin kökleşmiş içsel temsilleri üzerinde çalışılmasına olanak tanır.

Terapi sayesinde birey, yaslanabileceği yeni dayanaklar oluşturarak içsel boşluk şikayetinden kurtulabilir ve daha sağlıklı bir benlik algısı geliştirebilir.