Boderline ve narsisistik yapıların aşkı

Borderline ve Narsisistik Yapılarda Aşkın Psikodinamik Temelleri

Ünlü psikiyatrist James Masterson, gerçek kendiliği kusurlu olan bireyler için aşk ilişkilerinin son derece korkutucu bir deneyim olabileceğini savunur. Bu perspektife göre, borderline ve narsisistik yapıdaki kişilerin sağlıklı bir sevgi ilişkisi kurmaları veya bu süreci çatışmasız bir şekilde sürdürmeleri oldukça güçtür. Sağlıklı bir insanın kendisi hakkındaki en derin ve gerçek unsurları ortaya koyduğu bir zemin olan sevgi, bu kişilik yapılarında farklı bir boyuta evrilir.

Sevgi, iki insanın devamlı bir ilişki sürecinde birbirlerinin gerçek kendiliklerine duygu ve bilgilerini sunabilme becerisidir. Karşılıklı tatminin sağlandığı bir ilişki için bireyin kendi gerçekliğini ortaya çıkarması hayati bir önem taşır. Masterson'a göre, sevilen kişiyi tüm artı ve eksileriyle bir bütün olarak algılayabilmek için belirli psikolojik kapasitelerin gelişmiş olması gerekir.

Sağlıklı Bir İlişki İçin Gereken Temel Kapasiteler

Masterson, bir bireyin sağlıklı sevebilmesi için şu üç temel yetiye sahip olması gerektiğine inanır:

• Yalnız kalabilme ve bir başkasına sahte olmayan, derin bir ilgi gösterebilme kapasitesi.
• Anksiyete ve depresyonu tolere edebilme becerisi.
• Yutulma veya terk edilme korkusu yaşamadan, kendini bir başkasına duygusal olarak adayabilme kapasitesi.

Borderline Yapıdaki Kişilerin İlişki Çıkmazları

Borderline yapıdaki bir birey, genellikle kalıcı bir ilişkiyi sürdürmekte başarısız olur. Bunun temel nedeni, partnerini bilinçdışı düzeyde "ödüllendirici/tatmin edici" ve "hayal kırıklığına uğratan/geri çekilen" olarak iki uç noktada algılamasıdır. Bu bireyler, karşısındaki kişiyi hataları ve meziyetleriyle bir bütün olarak göremezler.

Sevgilisinden mahrum kaldığını hisseden borderline birey, yoğun bir terk edilme korkusu yaşar. İlişki gerçekten sona erdiğinde ise sağlıklı bir yas süreci yönetemez. Bu durumun kökeninde, çocukluk döneminde anneden tam olarak ayrışamamış olması ve bir kaybın yasını tutma becerisini geliştirememiş olması yatar.

Borderline ve Narsisistik Partner Seçimi

Borderline bireyler, uzak durmayı bir savunma mekanizması olarak kullanırlar. Bu nedenle, ilişki kurmanın zor olduğu, soğuk ve bencil özellikler sergileyen narsisistik kişileri partner olarak seçme eğilimindedirler. Narsisistik kişilerin yoğun meşguliyeti ve mesafeli tavrı, borderline bireyin "uzakta kalma" ihtiyacına alan tanır.

Aşk, Âşık Olmak ve Sağlıklı İlişki Tanımları

Psikolojik literatürde aşk ve âşık olmak, gerçek kendiliğin onanmasıyla ilgilidir. Aşk, partnerin iyiliğini kendi iyiliği kadar gözetmek ve cinsel arzunun tadına varmaktır. Âşık olmak ise diğerinin gerçek kendiliğini sevmek, onu geliştirmesi için cesaretlendirmektir. Sağlıklı bir ilişki için kendiliğin yalnızlık ve izolasyonla baş edebilme yeteneğine sahip olması şarttır.

Narsisistik ve Borderline İlişkisindeki Patolojik Döngü

Narsisistik bir erkek, partnerine aslında onda olmayan ancak kendi yüklediği olağanüstü nitelikler nedeniyle hayranlık duyabilir. Borderline bir kadın sevgisine karşılık vermediğinde, narsisistik kişi bu durumu şu şekilde aklılaştırır:

1. "Ben onu bu kadar severken onun beni sevmemesi imkansız, sadece belli edemiyor."
2. "Beni sevdiğinin henüz farkında değil veya beni test ediyor."

Borderline kadın ise başlangıçta incinme ve yarı yolda bırakılma korkusuyla geri dursa da, narsisistik kişinin aşırı ilgisine dayanamayarak ilişkiye dahil olur. Ancak bu noktadan sonra, "Ya benimsin ya kara toprağın" mantığının hakim olduğu, her iki taraf için de yıkıcı olan o meşhur kâbus süreci başlar.