Bir Çocuğun Yükü: İyi Niyetli Yetişkinler
Ama kimse rahatlamıyor. Anne konuşuyor; sesi endişeli.Baba güçlü durmaya çalışıyor; yüzü yorgun.
Ortada bir çocuk var, sessiz ve beklemede. “Çok üstüne düşüyoruz hocam,” diyor anne. “İyiliği için,” diye ekliyor baba.
Evet. Niyet iyi. Ama bazen iyi niyet, fark edilmeden çocuğun omuzlarına ağır bir yük olarak biniyor.
Modern Ebeveynlik: Sevgi Mi, Sürekli Denetim Mi?
Bugünün anne-babaları ilgisiz değil. Aksine; araştıran, takip eden, sorumluluk alan ebeveynler.
Ancak modern ebeveynlik, giderek bir sürekli denetim hâline dönüşmüş durumda. Ne yedi, ne kadar uyudu, kaç kelime söyledi, hangi etkinliğe gitti…
Takvimler dolu, listeler uzun, beklentiler yüksek: İngilizce, satranç, robotik…
Oysa çocuklar bir proje değildir. Onlar performansla değil, ilişkiyle büyür.
Beklenti Büyüdükçe Çocuk “Küçülür”
Aşırı beklentiyle büyüyen çocuklarda sık gördüğüm ortak bir özellik var: Hata yapmaktan korkarlar.
Yeni bir şey denemekte zorlanırlar. Kendi istekleriyle, kendilerinden beklenenleri ayırt edemezler.
Çünkü zamanla ebeveynin sesi, çocuğun iç sesi olur. Bir çocuğu korumak, ebeveynliğin en doğal refleksidir. Ama bu refleks ayarını kaybettiğinde zarar verir.
“Düşme.” “Sen yapma.” “Hasta olursun.” “Üzülürsün.”
Bu cümleler sevgiyle söylenir. Ama çocuk şunu öğrenir:Dünya tehlikeli. Ben tek başıma baş edemem.
Sağlık Yalnızca Bedenle Ölçülmez
Bir çocuk doktoru olarak şunu çok net söyleyebilirim:
Sağlık yalnızca ateşin olmaması değildir. Sağlık; hayal kırıklığına dayanabilmek, bekleyebilmek, düştüğünde yeniden kalkabilmektir. Aşırı korunan çocuklar belki daha az düşer.Ama düştüklerinde daha ağır yaralanırlar. Çünkü hiç prova yapmamışlardır.
Aslında En Çok Yorulan Ebeveyn
Bu düzenin görünmeyen tarafı ise şudur:
En çok yorulan yine ebeveyndir. Sürekli tetikte olmak, her ihtimali kontrol etmeye çalışmak insanı tüketir. Kontrol arttıkça çocuk sıkışır, ilişki kaygıyla yürümeye başlar.
Çocuğunuza her adımda müdahale etmeyin. Her hatayı engellemeyin. Her düşüşü önlemeye çalışmayın.
Bırakın denesin.
Yanlış yapsın.
Düzeltsin.
Çünkü hayat, anne-baba kadar koruyucu olmayacak.
Son Söz
İyi anne-baba olmak; çocuğun önünü tamamen açmak da değildir, yoluna set çekmek de.
İyi ebeveynlik; gerektiğinde tutmak, gerektiğinde geri çekilebilmektir.
Çocuklarımıza kusursuz bir hayat değil, bu hayatta ayakta durabilecek bir iç güç bırakmalıyız.
Ve bazen bir çocuğa verilebilecek en büyük hediye şudur:
Arkasında güvenle durup, önünden çekilebilmek.
