Bilişsel Davranışçı Terapi ve Kullanım Alanları

Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) Nedir?

Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT), adından da anlaşılacağı üzere bireyin hem bilişsel süreçlerini hem de davranışsal eylemlerini odak noktasına alan profesyonel bir psikoterapi yaklaşımıdır. Bu terapi ekolünde biliş kavramı; insanın içsel düşüncelerini, inançlarını ve değer yargılarını temsil ederken; davranış kavramı ise bireyin dış dünyaya yansıyan ve gözlemlenebilen tüm eylemlerini ifade eder. BDT, bu iki yapı arasındaki etkileşimi düzenleyerek ruhsal sağlığı iyileştirmeyi hedefler.

Olayları Yorumlama Biçiminin Duygular Üzerindeki Etkisi

Bilişsel Davranışçı Terapiye göre, yaşadığımız ruhsal sıkıntıların temel kaynağı olayın kendisi değil, olayı yorumlama biçimimizdir. Eğer düşünce yapımızda, değer yargılarımızda veya olayları analiz etme tarzımızda gerçekle bağdaşmayan bir problem varsa, bu durum olumsuz duyguların tetiklenmesine yol açar. Düşünce çarpıtmaları veya hatalı yorumlamalar, bireyin olayla orantısız ölçüde şiddetli duygular yaşamasına ve neticesinde problemli davranışlar sergilemesine neden olur.

Bu durumu bir örnekle somutlaştırmak mümkündür: Sokakta tek başınıza keyifle yürürken, hiç tanımadığınız birinin yanınızdan geçerken size küfür ettiğini varsayalım. Bu olay karşısında her birey aynı tepkiyi vermez. Bazı kişiler korku hissederken, bazıları üzüntü veya utanç duyabilir. Olay aynı olmasına rağmen duyguların ve davranışların farklılaşması, tamamen bireyin o anki durumu nasıl anlamlandırdığı ile ilgilidir.

Bilişsel Davranışçı Terapi Hangi Hastalıkların Tedavisinde Kullanılır?

Bilişsel Davranışçı Terapi, çok geniş bir yelpazedeki psikolojik sorunların üstesinden gelmek için kullanılan bilimsel bir yöntemdir. Tarihsel gelişiminde özellikle depresyon ve fobiler üzerine odaklanarak doğan bu yaklaşım, günümüzde birçok farklı klinik tablonun tedavisinde yüksek başarı oranlarıyla uygulanmaktadır.

BDT'nin başarıyla kullanıldığı başlıca psikolojik rahatsızlıklar şunlardır:

• Kaygı Bozuklukları
• Depresyon ve Bipolar Bozukluk
• Obsesif Kompulsif Bozukluklar (OKB)
• Post Travmatik Stres Bozukluğu
• Yeme Bozuklukları
• Madde Bağımlılıkları
• Özgül Fobiler (Asansör, kapalı alan, uçak, yükseklik ve yutma fobisi vb.)

Bilişsel Davranışçı Terapi, bireyin olaylara karşı geliştirdiği hatalı bakış açılarını fark etmesini sağlayarak, daha sağlıklı ve gerçekçi bir düşünce yapısı inşa etmesine yardımcı olur.