BİLİŞSEL DAVRANIŞÇI TERAPİ NEDİR?

Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) Nedir?

Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT); düşüncelerimizin, ne hissettiğimiz ve nasıl davrandığımız üzerinde doğrudan bir etkisi olduğunu savunan, danışan ile terapist arasındaki iş birliğine dayalı bir terapi ekolüdür. Bu yaklaşım, bireyin psikolojik sağlığını iyileştirmek amacıyla zihinsel süreçler ile eylemler arasındaki bağı optimize etmeyi hedefler.

BDT'nin Temel Çalışma Prensibi ve İşlevselliği

Psikolojik iyilik halinin ve bireysel işlevselliğin tanımlanmasında; düşünce, duygu ve davranışlar bir bütün olarak ele alınmaktadır. BDT, özellikle kişinin işlevselliğini bozan veya psikolojik dengesini sarsan olumsuz düşünceler üzerinde yoğunlaşır. Bu terapi modelinde temel amaç, olumsuz düşünce kalıplarının değiştirilmesi yoluyla duygularda ve davranışlarda kalıcı bir iyileşme sağlamaktır.

Süreç içerisinde kullanılan yöntemler iki ana başlıkta toplanabilir:

• Bilişsel Teknikler: Soruna kaynaklık eden hatalı düşünce yapılarını değiştirmek için kullanılır.
• Davranışsal Teknikler: Kişinin günlük yaşamındaki davranış değişikliğini gerçekleştirmek amacıyla uygulanır.

Terapi İlişkisi ve Uygulama Yapısı

Teknik uygulamalar açısından oldukça zengin bir içeriğe sahip olan Bilişsel Davranışçı Terapi, güçlü bir terapötik ilişkiyi temel alır. BDT, diğer bazı terapi modellerine kıyasla danışanla daha direktif bir biçimde çalışılmasını ve seanslarda daha aktif bir etkileşime girilmesini savunmaktadır.

Düşünce Yapısındaki Değişimin Önemi

Kişinin karşılaştığı durumları algılama biçimi, sahip olduğu bilişsel alt yapı nedeniyle farklılık gösterebilir. Bu alt yapı bazen durumların çarpıtılmasına yol açarak otomatik düşüncelerin ortaya çıkmasına neden olur. Bu süreç şu şekilde işlemektedir:

1. Bilişsel Alt Yapı: Kişinin geçmiş deneyimleri ve inanç sistemidir.
2. Bilişsel Çarpıtma: Durumun objektif gerçeklikten uzaklaşarak yorumlanmasıdır.
3. Otomatik Düşünceler: Çarpıtma sonucu aniden gelişen işlevsiz fikirlerdir.
4. İşlevsiz Duygu ve Davranışlar: Bu düşüncelerin tetiklediği olumsuz tepkilerdir.

Olaylara Bakış Açısı ve Bilişsel Değerlendirme

Gün içerisinde karşılaşılan pek çok durum aslında kendi içerisinde nötr bir yapıya sahiptir. Ancak bireyin sahip olduğu bilişsel alt yapı, bu durumların "olumlu" ya da "olumsuz" olarak etiketlenmesine neden olur. Aşağıdaki tablo, bu durumu özetlemektedir:

Unutulmamalıdır ki; iyi ya da kötü bir olay yoktur, yalnızca olaylar hakkındaki iyi ya da kötü düşüncelerimiz mevcuttur.

Klinik Psikolog Nisa Nur İskender