BEYİN ANEVRİZMASI TEDAVİSİ

Beyin Anevrizması Nedir?

Beyin anevrizması, atardamar duvarındaki zayıflama sonucu meydana gelen balonlaşmadır. Bu genişlemeler, beyin damarlarının duvarından gelişerek kanamaya yol açabilir ve felç gelişiminde en önemli nedenlerin başında gelir.

Beyin Anevrizması Tipleri

Anevrizmalar yapılarına ve oluşum şekillerine göre farklı kategorilere ayrılır:

• Sakküler Anevrizma: En sık görülen beyin anevrizması tipidir.
• Mikroanevrizma: Çapları 2 mm’den küçüktür. Genellikle kronik hipertansiyon ile ilişkilidir (Charcot-Bouchard anevrizmaları). Nadiren enfeksiyöz (mikotik) nedenlerle oluşabilirler.
• Dev Anevrizma: Çapları 25 mm’nin üzerindedir. Tedavi edilmediklerinde %50 kanama riski taşırlar.
• Fusiform Anevrizma: Atardamarın bir segmentinin boylu boyunca genişlemesidir.
• Diseksiyon Anevrizması: Damar iç duvarındaki yırtıkla başlayıp katmanların ayrılmasına ve psödoanevrizmaya yol açar.
• Blister Benzeri Anevrizma: İnternal karotid arterden köken alan, su damlacığı benzeri küçük kabarıklıklardır.
• Dev Serpentin Anevrizma: Kısmen pıhtılaşmış dev anevrizma alt grubudur.

Beyin Anevrizması Tedavi Yöntemleri

Tedavi planlaması; anevrizmanın yapısına, konumuna ve hastanın durumuna göre cerrahi veya endovasküler (kapalı) tekniklerle gerçekleştirilir.

1. Cerrahi Teknikler

Cerrahi müdahaleler, anevrizmanın dışarıdan kapatılmasını hedefler:

• Basit Klipleme: Anevrizma boynuna metal klips yerleştirilmesi.
• Bypass Teknikleri: Kan akımının yeni bir yolla yönlendirilmesi.
• Wrapping ve Klipleme: Damar duvarının desteklenmesi ve klips uygulanması.
• İleri Teknolojiler: Mikroskop ile entegre infrared indosiyanin yeşili video anjiyografi kullanımı.

2. Embolizasyon (Endovasküler) Teknikleri

Damar içinden yapılan bu işlemlerde Dome/Neck (Kubbe/Boyun) oranı kritik öneme sahiptir:

Stent Yardımlı Koilleme Teknikleri:

• Stent Jail (Hapis): Mikrokateter yerleştirildikten sonra stent açılır ve koilleme yapılır.
• Stent Jack (Kaldıraç): İlk koil sonrası stent açılarak koilin yerleşimi desteklenir.
• Y Stentleme: Bifurkasyon (ayrım) bölgesi anevrizmalarında iki stent kullanılır.
• Ice-cone Stentleme: Geniş boyunlu bifurkasyon anevrizmalarında külah şeklinde yerleşim sağlanır.

3. Akım Çevirici Stentler ve Diğer Cihazlar

• Akım Çeviriciler (Silk, Pipeline): Geniş boyunlu, fusiform ve blister anevrizmalarda akımı yönlendirerek tromboz sağlar.
• İntrasakküler Akım Bozucular: Anevrizma içine yerleştirilen örgü yapılı cihazlar (Woven endobridge).
• Sıvı Embolik Materyaller: Kompleks anevrizmalarda Onyx gibi materyallerin enjekte edilmesi.

Tedavi ile İlişkili Komplikasyonlar

Her tıbbi müdahalede olduğu gibi anevrizma tedavisinde de belirli riskler mevcuttur:

• Vazospazm: Damar daralması. Kliplemede risk, koillemeye göre daha yüksektir.
• Geç Serebral İskemi ve Hidrosefali: Kanama sonrası gelişebilen ciddi durumlardır.
• Nöbet: Özellikle cerrahi klipleme sonrası görülebilir.
• Stent/Koil Sorunları: Stent yer değiştirmesi (%10 altı risk) veya koil göçü.

Klipleme mi, Koilleme mi?

Tedavi seçimi anevrizmanın konumuna göre değişir:

1. Anterior Sirkülasyon: Cerrahi klipleme önceliklidir.
2. Posterior Sirkülasyon: Endovasküler stentleme önceliklidir.
3. Rüptüre (Yırtılmış) Anevrizmalar: ASA ve NICE kılavuzları, cerrahi yerine endovasküler koillemeyi (Class I, Level B) önermektedir. Bu vakalarda stentlemeden kaçınılmalıdır.

Patlamamış (Rüptüre Olmamış) Anevrizmalarda Pipeline Stentler

Pipeline akım çevirici stentler, özellikle dev ve geniş boyunlu kompleks anevrizmalarda cerrahiye ve standart koillemeye güçlü bir alternatiftir.

Pipeline Stentlerin Özellikleri:

• %25 platin ve %75 kobalt-nikel alaşımlıdır.
• Damar yüzeyine temas alanı standart stentlerden 3 kat daha fazladır.
• Anevrizma boynunda neo-intimal (yeni damar tabakası) gelişimini tetikler.
• 6 aylık anevrizma kapanma oranı %79.7 gibi yüksek bir seviyededir.

Önemli Not: Pipeline kullanımı sonrası ikili kan sulandırıcı ilaç kullanımı zorunludur ve tam kapanma süreci diğer tekniklere göre daha uzun sürebilir.

Kaynak: Angiology 2018; 69;17-30