BENİM SEÇİMİM

Hayatın Temeli: Tercihler ve Getirdiği Sorumluluklar

Hayat, en basit günlük rutinlerden en kritik yaşam kararlarına kadar uzanan geniş bir tercihler bütünüdür. Günümüzü nasıl geçireceğimiz, hangi mesleği icra edeceğimiz, hangi şehirde yaşayacağımız veya kaç çocuk sahibi olacağımız gibi pek çok yol ayrımında kendimiz için en iyi olacağını düşündüğümüz seçeneği belirleriz. Ancak her seçim, doğası gereği beraberinde belirli zorlukları ve sorumlulukları da getirmektedir.

Paylaşma İhtiyacı ve Karşılaşılan Toplumsal Tepkiler

Seçimlerimizin ardından yaşadığımız zorlukları çevremizle paylaşmak, insanın en temel ihtiyaçlarından biri olan anlaşılma ve rahatlama arzusundan kaynaklanır. Bu durumu dert yanmak, şikâyet etmek veya duygusal bir sıkışmışlık hali olarak tanımlamak mümkündür. Ne var ki, bu süreçte çevremizden aldığımız tepkiler her zaman beklediğimiz desteği içermeyebilir.

Sıkça karşılaşılan bazı yargılayıcı ifadeler şunlardır:

• "Bu senin tercihindi, sonuçlarına katlanmalısın."
• "Böyle olacağı zaten belliydi."
• "Sana bu kadar çok çalışmamanı söylemiştim."
• "Üçüncü çocuğu yapma diyen bendim, şimdi şikâyet etmeye hakkın yok."

"Sen Seçtin" Algısının Yarattığı Psikolojik Baskı

Bu tür tepkiler, parantez içinde şu mesajı verir: "Eğer bir şeyi sen seçtiysen, her anından memnun olmak zorundasın ve zorlanmaya hakkın yok." Oysa hayatın gerçeği, seçim ne kadar doğru olursa olsun ardından çeşitli güçlüklerin gelebileceğidir. Zorlukların dile getirilmesi, çoğu zaman sadece bir duygu durum paylaşımıdır ve bireyin anlaşılarak hafifleme çabasıdır.

Bu ihtiyaç karşılanmadığında, bireyler üzerinde ciddi olumsuz etkiler oluşmaktadır:

Zorlukları Sahiplenmek: Başarısızlık Değil, Sürecin Parçası

İnsanlar, çevrelerinin açık hedefi haline gelmemek adına zayıflık olarak gördükleri tüm zorlanmalarını gizleme eğilimine girerler. Bu hatalı algıyı kırmanın yolu, tercihlerimizin ve bu tercihlerin getirdiği olumsuz duyguların arkasında durabilmektir. Bir seçimin bize ait olması, o seçimin zorlayıcı tarafları olduğu gerçeğini değiştirmez.

Sonuç olarak, "Evet, bu benim tercihim; zorlukları var ancak bu zorluklarla birlikte bu benim seçimim" diyebilmek, bireyin psikolojik dayanıklılığını artırır. Kendi kararlarımızın sorumluluğunu almak, sadece başarıları değil, o kararın getirdiği tüm duygusal yükleri de kapsayan bütünsel bir süreçtir.