Bebek ve Çocuklarda Kasık Fıtığı-İnguinal Herni
- Kasık fıtığı, kasık kanalının kapanmaması sonucu karın içi organların bu kanala girmesiyle oluşur ve özellikle prematüre bebeklerde daha sık görülür.
- Kasık bölgesindeki şişlik en temel belirti olup, organların sıkışarak karın içine dönememesi durumu olan fıtık boğulması acil tıbbi müdahale gerektirir.
- Çocuklarda kasık fıtığının tek tedavisi cerrahi müdahaledir ve yetişkinlerden farklı olarak yama kullanılmadan fıtık kesesinin bağlanmasıyla gerçekleştirilir.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Çocuklarda Kasık Fıtığı Nedir ve Nasıl Oluşur?
Anne karnındaki gelişim sürecinde, erkek bebeklerin testisleri başlangıçta böbreklerle aynı seviyededir. Gelişim ilerledikçe testisler aşağı doğru iner; altıncı ayda karın dışına çıkar ve son ayda kasık kanalından geçerek skrotum adı verilen torbaya yerleşirler. İniş tamamlandıktan sonra bu kanalın kapanması gerekir. Ancak kasık kanalının kapanmaması durumunda; bağırsak, omentum veya kız çocuklarında yumurtalık gibi karın içi organların bu kanala girmesiyle kasık fıtığı (inguinal herni) meydana gelir.
Çocuklarda Kasık Fıtığı Görülme Sıklığı
Kasık kanalı, normal popülasyondaki bireylerin yaklaşık %20’sinde açık kalmasına rağmen, bu durum her zaman fıtığa yol açmaz; açık kanalı olanların sadece %15’inde fıtık gelişir. Zamanında doğan bebeklerde görülme oranı %1-4 arasındayken, prematüre bebeklerde bu oran %15-40 seviyelerine kadar çıkabilmektedir. Erken doğumlarda kanalın kapanması için yeterli süre geçmediğinden risk daha yüksektir.
Kasık Fıtığının Belirtileri ve Şişliğin Nedenleri
Kasık fıtığının en temel belirtisi, kasık bölgesinde ortaya çıkan ve zamanla skrotuma doğru ilerleyebilen şişliktir. Bu şişlik, karın içi basıncın arttığı şu durumlarda daha belirgin hale gelir:
- Ağlama ve ıkınma,
- Öksürme,
- Yüksekten atlama gibi fiziksel aktiviteler.
Erkek çocuklarda fıtık kesesi içine genellikle bağırsaklar, omentum, apendiks veya mesane duvarı girerken; kız çocuklarında çoğunlukla over (yumurtalık) iniş yapar. Bu organların fıtık kesesine girmesiyle oluşan şişlik, organların karın içine geri dönmesiyle kendiliğinden kaybolabilir; ancak zamanla bu durum daha sık ve uzun süreli yaşanmaya başlar.
Tehlikeli Bir Durum: Fıtık Boğulması (İnkarserasyon)
Kasık fıtığı olan çocukların yaklaşık %10’unda, fıtık kesesine giren organlar sıkışarak karın içine dönemez. Fıtık boğulması (inkarserasyon) olarak adlandırılan bu durumda şu semptomlar gözlenir:
- Kasıkta şiddetli ağrı ve morarma,
- Bulantı ve yeşil renkli kusma,
- Karın bölgesinde şişkinlik.
Sıkışan organlar, uzman bir hekim tarafından fıtık redüksiyonu ile karın içine geri itilmelidir. Eğer organlar geri döndürülemezse kan dolaşımı bozulur ve gangren (strangülasyon) gelişebilir. Bu, hayati tehlike arz eden acil bir durumdur. Çocuk ne kadar küçükse, fıtık boğulma riski o kadar yüksektir.
Tanı Yöntemleri
Tanı genellikle ebeveynlerin kasık bölgesinde fark ettiği tekrarlayan şişlik şikayetiyle konur. Muayene sırasında şişlik el ile yukarı ve dışa doğru itildiğinde kayboluyorsa fıtık tanısı kesinleşir. Şişliğin muayene anında görülmediği durumlarda, ailenin o anı fotoğraflaması teşhis için yeterlidir; genellikle ek bir tetkike ihtiyaç duyulmaz.
Kasık Fıtığı Tedavisi ve Ameliyat Süreci
Çocuklarda ve bebeklerde kasık fıtığının tek tedavisi cerrahi müdahaledir. İlaçla veya kasık bağı gibi yöntemlerle iyileşme mümkün değildir. Ameliyat süreciyle ilgili bilinmesi gerekenler şunlardır:
| Durum | Uygulama Detayı |
|---|---|
| Ameliyat Zamanlaması | Acil değil ancak "acele" bir ameliyattır (birkaç hafta/ay içinde). |
| Anestezi Türü | Genel anestezi altında gerçekleştirilir. |
| Yöntem | Kasıktan 1-1,5 cm'lik kesi ile fıtık kesesi bağlanır. |
| Farklılık | Yetişkinlerin aksine çocuklarda yama konulmaz veya kas dikilmez. |
Ameliyat Sonrası İyileşme ve Riskler
Operasyon sonrası çocuklarda hareket kısıtlaması yapılmaz ve genellikle birinci haftanın sonunda normal hayata dönülür. Beşinci günde banyo yapılmasına izin verilir. Ameliyat sonrası nadir de olsa (%0,1-1) şu komplikasyonlar gelişebilir:
- Kesi yerinde enfeksiyon veya kanama,
- Hidrosel veya testisin yukarı çıkması,
- Testis atrofisi (özellikle boğulmuş fıtıklar sonrası),
- Sperm kanalı zedelenmesi veya fıtığın nüks etmesi.
Önemli Not: Boğulmuş ve redükte edilemeyen fıtıklar, testis damarlarına ve sperm kanallarına zarar verebileceği için vakit kaybetmeden acil ameliyata alınmalıdır.
