Bağımlı kişilik miyim? neden ondan kopamıyorum? Yalnız kalabilir miyim?

Bağımlı Kişilik Yapısı ve Toplumsal Dinamikler

Bağımlı kişilik, günümüz Türkiye’sinde oldukça sık rastladığımız bir kişilik özelliğidir. İstatistiksel veriler incelendiğinde, bu durumun kadınlarda daha yoğun olarak görüldüğü saptanmıştır. Toplumsal yapı içerisinde ilişkilerin büyük bir çoğunluğu maalesef bu bağımlılık temeli üzerine inşa edilmeye çalışılmaktadır.

Özellikle "erkek her türlü affedilmeli" düşüncesine sahip kesimlerde, kadınların bağımlı kişilik özellikleri daha belirgin hale gelmektedir. Bu durumdaki bireyler, "Kendi başıma ne yapabilirim?" sorusuyla bir döngünün içine girmektedir. Bağımlılık döngüsü, bireyin kendisini onsuz eksik hissetmesi ve "o benim her şeyim" algısıyla hareket etmesiyle pekişmektedir.

Sağlıklı İlişkiler ile Bağımlı İlişkiler Arasındaki Farklar

Gerçek ve sağlıklı bir birliktelikte bir bütün olmak, partnerine bağımlı olmak anlamına gelmez. Sağlıklı ikili ilişkiler, her iki tarafın da birbirine karşı empati kurabildiği ve karşılıklı anlayış geliştirebildiği bir zemin üzerinde yükselir. Bağımlı kişilik yapısına sahip bireylerin en sık kurduğu cümle ise şudur:

• "Onsuz ne yaparım?"

Bu bireyler, bir kişinin desteği veya varlığı olmadan hayatlarına devam edemeyeceklerine inanırlar. Yakın bir ilişkileri sonlandığında, bir bakım ve destek kaynağı bulmak amacıyla derhal yeni bir ilişki arayışına girerler. Hayatlarında biri olmadığında kendilerini derin bir boşlukta hissederler.

Bağımlı Kişiliğin Kökenleri ve Aile Tutumları

Bağımlı kişilik yapısının gelişiminde ailevi faktörler kritik bir rol oynamaktadır. Bu bireylerin geçmişinde genellikle müdahaleci anne tutumu yaygın olarak görülür. Birçok vaka analizinde, anne ve babaların çocuklarını kendilerine olan bağlılıklarını sürdürdükleri sürece ödüllendirdikleri bir aile hikayesi mevcuttur.

Ayrılık Süreçleri ve Sınır Kişilikten Farkı

Bağımlı kişiliklerde hem ilişkileri başlatma hem de bitirme konusunda ciddi bir zorluk yaşanır. Bu kişiler, ilişkilerden kaçmak veya kendilerini geri çekmek yerine, partnerlerini kaybetmekten korkarlar. Bu noktada, bağımlı kişilik yapısı sınır (borderline) kişilikten ayrılmaktadır.

Bağımlı bireyler ayrılığa karşı dramatik tepkiler göstermek yerine, yoğun bir korku yaşarlar ve başkalarına "yapışma" eğilimi sergilerler. Hepimizin kişilik özelliklerinde bu tür emareler bulunabilir; ancak asıl önemli olan bu duyguları ne kadar süreyle ve ne yoğunlukta yaşadığımızdır. Kendi farkındalığımızı artırdığımız sağlıklı bir yaşam süreci, bu döngüleri kırmanın anahtarıdır.