Aşırı kıllanma nedir?

Kadınlarda Aşırı Kıllanma Nedir?

Aşırı kıllanma (hirsutizm), genellikle kadınlarda yüz, iki göğüs arası, göbek çevresi, omuzlar, sırt ve bacakların üst kısımlarında görülen bir durumdur. Bu problemde kılların renginde belirgin bir koyulaşma ve kalınlığında artış gözlemlenir. Temel olarak kadın vücudunda erkeksi bir kıllanma paterninin oluşmasıdır.

Kıllanma Artışının Temel Nedenleri

Kıllanma artışı birçok farklı hormonal ve genetik faktöre bağlı olarak gelişebilir. Bu nedenler şu şekilde kategorize edilmektedir:

1. Nedeni Bilinmeyen (İdiyopatik) Kıllanma Artışı

Düzenli adet gören ve kan değerlerinde erkeklik hormonları normal olan kadınlarda görülür. Tüm vakaların %4-8'ini oluşturan bu tipte, kıl köklerindeki 5 alpha redüktaz 1 enzimi faaliyeti artmıştır. Bu durum, kıl köklerinin normal seviyedeki erkeklik hormonuna karşı daha hassas hale gelmesine ve kılların terminal kıl (kalın ve koyu) formuna dönüşmesine neden olur.

2. İnsülin Direnci ve HAIR-AN Sendromu

HAIR-AN sendromu olarak bilinen bu durum; aşırı insülin direnci, hiperandrojenizm ve deride akantosis nigrikans adı verilen kahverengi lekelerle karakterizedir.

3. Böbrek Üstü Bezi ve Hormonal Bozukluklar

• Doğuştan Böbrek Üstü Bezi Hiperplazisi: Ailevi geçişli olan bu durum, 21 alpha hidroksilaz enzimi eksikliğinden kaynaklanır. Genellikle adet başlangıcıyla ortaya çıkar ve düzensiz periyotlara neden olur.
• Erkeklik Hormonu Salgılayan Tümörler: Oldukça nadir (%0.2-%0.6) görülür. Belirtileri arasında ses kalınlaşması, erkek tipi kelleşme, kas kütlesinde artış ve klitoris büyümesi yer alır.
• Süt Hormonu (Prolaktin) Yüksekliği: Prolaktin seviyesinin artması kıllanmayı tetikleyebilir.
• Hipotiroidizm: Guatr bezinin az çalışması hem prolaktini artırarak hem de kıl köklerine doğrudan etki ederek süreci etkiler.
• Cushing Hastalığı ve Akromegali: Nadir görülen diğer hormonal nedenlerdir.

4. Polikistik Over Sendromu (PKOS)

Toplumdaki kadınların %5-10'unu etkileyen en yaygın hormonal bozukluktur. Kandaki erkeklik hormonlarının artışına bağlı olarak ciddi kıllanma sorunlarına yol açabilir.

Tanı ve Teşhis Yöntemleri

Kıllanma artışının teşhisinde multidisipliner bir yaklaşım izlenir. Tanı sürecinde uygulanan yöntemler şunlardır:

1. Fiziksel Muayene ve Derecelendirme: Kıllanmanın şiddeti Ferriman-Gallwey ölçümü ile belirlenir. 9 bölge incelenir ve 8 puan ve üzeri alan hastalara tanı konulur.
2. Hormon Testleri: Total testosteron, serbest testosteron, SHBG, DHEA-S, Prolaktin ve TSH değerleri ölçülür.
3. İleri Tetkikler: 17-OHP düzeyi 300 ng/ml üstündeyse ACTH uyarma testi yapılır. ACTH sonrası 1000 ng/ml üzeri değerler hiperplaziyi işaret eder.
4. Görüntüleme: Şüpheli durumlarda USG, Bilgisayarlı Tomografi veya MRI kullanılabilir.

Tedavi Seçenekleri

Tedavi tamamen altta yatan nedene yönelik planlanır. Polikistik yumurtalık hastalığı veya böbrek üstü bezi sorunları varsa öncelikle bu rahatsızlıklar tedavi edilir.

İlaç Tedavisi ve Doğum Kontrol Hapları

Doğum kontrol hapları kıllanma tedavisinde sıkça kullanılır; ancak her hap bu amaç için uygun değildir. İçeriğindeki progesteron türevi erkeklik hormonunu azaltıcı etki göstermelidir:

• Diane 35: Siproteron asetat içerir.
• Belera: Klormadinon asetat içerir.
• Yasmin ve Yazz: Drospirenone içerir.

Genellikle en etkili sonuç için doğum kontrol hapları, erkeklik hormonunu baskılayan diğer ilaçlarla kombine edilerek kullanılır.

Polikistik yumurtalık hastalığı tedavisi için tıklayınız.