ANTİDEPRESANLAR HAKKINDA BİLMEMİZ GEREKENLER

Depresyon: Bir Beyin Hastalığı ve Tedavi Süreci

Depresyon, dünya genelinde insanların yaklaşık %30'unu etkileyen ciddi bir beyin hastalığıdır. Genellikle çevredeki kişiler tarafından sunulan basit çözüm önerileriyle bu durumun aşılacağı sanılsa da, süreç çoğu zaman beklendiği gibi ilerlemez. Depresyon nedeniyle motivasyonu azalan birey, bu önerilere uymakta güçlük çeker ve bu durum kişide daha derin bir çaresizlik hissi uyandırabilir.

Depresyonun sadece motivasyonel önerilerle aşılması çoğu zaman imkansızdır. Çünkü bu hastalık sürecinde beyinde bir takım hormonal değişiklikler meydana gelir. Bu değişimlerin biyolojik olarak düzeltilmesi için sıklıkla antidepresan olarak adlandırılan ilaçlar kullanılır. Ancak bu ilaçların mutlaka bir uzman kontrolünde kullanılması gerekir.

Neden Doktor Kontrolünde Antidepresan Kullanılmalıdır?

Hipertansiyon veya şeker hastalığı gibi kronik bir rahatsızlığınız olduğunu düşünün. Kendi başınıza eczaneden ilaç almaz veya bir yakınınızın ilacını kullanmazsınız. Aynı durum ruh sağlığı için de geçerlidir. Nasıl ki fiziksel hastalıklar için bir hekimin tanısı ve reçetesi şartsa, kendinizi mutsuz ve keyifsiz hissettiğinizde de bir psikiyatriste muayene olmanız kritik önem taşır.

Kişiye özgü tedavinin doktor tarafından başlatılması, doz ayarının yapılması ve sürecin düzenli takip edilmesi tedavinin başarısı için temel şarttır.

Antidepresanlar Hakkında Doğru Bilinen Yanlışlar

Antidepresan kullanımıyla ilgili toplumda pek çok yanlış algı bulunmaktadır. Bilimsel veriler ışığında bu ilaçların özellikleri şunlardır:

• Bağımlılık Yapmaz: Yapılan yüzlerce bilimsel çalışma, antidepresanların bağımlılık yapıcı bir etkisinin olmadığını kanıtlamıştır.
• Geçici Yan Etkiler: Tedavinin ilk 4-7 günü arasında mide bulantısı, titreme veya sıkıntı hissi gibi hafif yan etkiler görülebilir. Bu etkiler genellikle geçicidir ve doktor danışmanlığı olmadan ilaç bırakılmamalıdır.
• Kişiye Özel Etki: Her ilaç her bünyede aynı sonucu vermez. Bu nedenle tedavi sürecinde doktorunuz doz değişikliği veya ilaç değişimi yapabilir.
• Geniş Kullanım Alanı: Bu ilaçlar sadece depresyonda değil; anksiyete, panik atak ve obsesif kompulsif bozukluk (OKB) gibi birçok psikiyatrik hastalığın tedavisinde son derece etkilidir.

Antidepresan Tedavisinin Etki Mekanizması

Antidepresanlar sanıldığı gibi anlık bir mutluluk veren "mutluluk hapları" değildir. İlacın etkisini göstermeye başlaması için en az 15 gün geçmesi gerekir. Tedavinin "iyileştim" diyerek erkenden kesilmesi, hastalığın tekrarlamasına yol açar. Bu nedenle psikiyatristin önerdiği doz ve süreye tam uyum sağlanmalıdır.

Alternatif Öneriler ve Tıbbi Gerçekler

Depresyon tanısı almış birine yoga, meditasyon, alışveriş veya kuaför gibi aktiviteleri tek çözüm olarak sunmak faydadan çok zarar verebilir. Şeker hastalığında sadece diyet ve egzersizin yeterli gelmemesi gibi, klinik depresyonda da antidepresan ilaç ve/veya psikoterapi desteği olmadan tam iyileşme mümkün olmayabilir.

Psikiyatristlerin Tedavideki Rolü

Unutulmamalıdır ki psikiyatrik hastalıklarda hastalanan ruhumuz değil, beynimizdir. Beyin de karaciğer veya kalp gibi hastalanabilen bir organdır. Psikiyatristler, tıp fakültesi mezunu olan ve bu alanda uzmanlık eğitimi almış tıp doktorlarıdır. Hastalıkları ilaçla tedavi edebildikleri gibi, gerekli durumlarda psikoterapi yöntemlerine de başvururlar.

Özellikle yoğun stres yaşayanlarda, çocukluk travması olanlarda veya tedavisi uzun süre gecikenlerde hastalığın tekrarlama riski daha fazladır. Bu nedenle beyin kaynaklı şikayetlerde vakit kaybetmeden bir uzmana başvurulmalıdır.