Vajınismus toplumda en çok kimlerde görülmektedir?
Vajınismus aslında tüm dünyada görülen bir problemdir. Bu konuda özelleşmiş olarak çalışan pek çok merkez vardır. Ülkemizde bazı kültürel nedenlerden dolayı görülme sıklığı biraz daha fazladır.
Vajinismus problemiyle gelen kadınların öyküleri alındığında bu bireylerin bir kısmının;
- Çocukluk veya genç kızlık dönemlerinde cinsel olarak taciz edildikleri
- Çocukluk çağından itibaren ebeveynleri tarafından sıkı terbiye edildikleri ("iyi kız olma sendromu")
- Tam olarak ruhsal kişilikleri olgulaşmamış oldukları (immatür kişilik tipi)
- Aileleri veveya çevreleri tarafından ahlaki ve dini katı kurallarla yetiştirildikleri gözlemlenmektedir.
Vajinimus problemini taşıyan bazı kadınlar ise son derece modern ailelerde yetişmiş, dini veya ahlaki yönden hiç bir katı eğitim almamış, kültürel ve eğitim düzeyleri yüksek kişilerden oluşmaktadır. Bu tür bayanlarda ilk başta görünen hiçbir neden yoktur. Her ne kadar unutmuş gibi görünse de bir takım korkular bilinç altına atılmıştır ve orada depolanmıştır.
Yapılan çalışmalara göre toplumlara göre vajinismus probleminin gelişim nedenleri de farklılaşmaktadır. Örneğin; Batı ülkelerinde vajinismusa en sık sebep olarak geçmişte yaşanmış bir takım cinsel tacizler sayılsa da ülkemizde daha sıklıkla kültürel, ahlaki ve dini nedenler sayılmaktadır.
Burada unutulmaması gereken vajinismusun yalnızca katı ve kuralcı toplumların ortak bir sorunu olmadığı, toplumun tüm sosyokültürel katmanlarında görülen yaygın bir problem olduğudur.
Kliniğimizde tedavi gören pek çok hastamız da çok değişik kültürel yapılara sahip bireylerden oluşmaktadır. Kişinin doktor olması hatta kadın doğum uzmanı olması dahi sorunla karşılaşmasını önlemez (nitekim karı koca doktor olan, jinekolog olan pek çok hastamız oldu).
Vajinismusun ülkemizdeki yaygınlığı nedir?
2006 yılında 1500 kişi üzerinde yapılan bir anket sonuçlarına göre Türkiye'de her 10 kişiden birisi vajinismus sorunu ile karşı karşıyadır. Yani toplumumuzdaki %10'luk bir bölüm eşiyle hiç ilişkiye girememekte veya ilişki sırasında ıstırap çekmektedir.
Unutulmamalıdır ki, vajinusmus yalnızca bizim gibi müslüman ülkelerin bir sorunu değildir. Dünyadaki tüm ülkelerde (Amerika, Avrupa ülkeleri, Avusturalya gibi…) vajinismus sorunu olup bu konuda çalışan pek çok özel merkez vardır.
Vajinismus tek seansta çözülebilir mi?
Çoğu kez vajinismus kökleri çok derinlere kadar uzanan ciddi bir problemdir. Her ne kadar evlilik süresince bu problem ile yüzleşseniz de problemin nereye kadar indiğini yani nereden itibaren başladığını kesin olarak bilmek mümkün değildir.
Çocukluk çağından itibaren; cinsellik, ilk gece ve kızlık zarı ile alınan olumsuz telkinler ve ön yargılar zamanla -adeta bir bilgisayarın belleğine giren virüs gibi- bilinçaltına yerleşmektedir. Tüm bu gereksiz korkuların silinmesi, yerine doğru bilgilerin verilmesi ve bu şekilde belleğin yeniden şekillendirilmesi bir miktar zaman alıcıdır.
Nasıl bir çocuğun emeklemeden koşması beklenemezse, kişinin cinsel yönden eksikliklerinin ve korkularının giderilerek psikolojik olarak hazırlanması da biraz zaman alıcıdır.
Buradaki tek istisnai durum ise yalnızca bilgi düzeyinde eksikliği olan, korkularının ve kasılmalarının fazla olmadığı hafif düzeydeki vajinusmus hastalarıdır. Kendisinin veveya eşinin cinsel tecrübesinin az olması durumunda çiftlere gerekli bilgiler verilerek sorun tek seansta dahi çözüme kavuşabilmektedir. Onun haricinde vajinismus tek seansta tedavi edilemeyecek kadar önemli ve büyük bir sorundur.
Vajinismus tedavi edilmeden kendiliğinden geçer mi?
Vajinismus sorunu destek almadan hallolacak bir sorun değildir. Genelde çözüme ulaşmayan cinsel problemler zamanla büyümekte ve bir evlilik sorunu haline gelebilmektedir.
Vajinismus tedavisindeki ilk basamak nasıldır?
Tedavilerdeki ilk basamağımız yaklaşık bir saatlik on beş dakikalık bir görüşme süresince; kişinin kısa bir özgeçmişini, ebeveyn yapısını, yetiştirilme tarzını, şu anki evlilik ile ilgili bilgilerini, cinsel deneyimlerini dinlemek ve vajinismus ile ilgili ayrıntılı bilgileri vermeyi içermektedir.
Eşi (kocası) ile ilgili bir takım bilgileri de edindikten sonra problemin kesin tanısı için birkaç dakika süren basit bir jinekolojik muayene yapılır.
Son derece kolay, ağrısız ve yalnızca 30 saniye süren jinekolojik değerlendirme ile kişinin dış genital sistemi gözle değerlendirilir, kasılmaların şiddetine bakılır ve durum ile ilgili olarak çiftlere bilgiler verilir.
Vajinismus standart bir tedavi programı olmayan ve “kişiye özel olarak” tedavisi gereken bir problemdir. Bu nedenle hastaların ayrıntılı bir şekilde öykülerinin alınması sonrasında, basit bir jinekolojik inceleme ile vajinismusun oluş nedenleri ve kasılmaların derecesine göre tedavilerinin planlanması gereklidir.
Yapılan bu ilk jinekolojik inceleme aslında tam bir jinekolojik muayene olmayıp sadece dış genital alanın gözle irdelenmesi ve kasılmaların düzeyinin saptanması için gereklidir.
Kasılmaların derecesine göre vajinismusu “bir pozitiften dört pozitife kadar” dört ayrı düzeyde sınıflandırmaktayız. Burada bir pozitif en hafif, iki ve üç pozitif orta derecede, dört pozitif ise en ağır olguları tarif etmektedir.
Vajinismus hastalarımız "ne muayeneler ne de tedaviler sırasında" asla ağrı veya acı hissetmezler. Bu nedenle tedavilerden veya muayenelerden korkmanıza, çekinmenize veya utanmanıza hiç gerek yok.
İlk görüşmemizde hastalarımıza yaptığımız jinekolojik değerlendirme birkaç saniye alır ve basit bir görsel incelemeden ibarettir.
Cinsel ilişki problemi yaşayan bayanlar kime başvurmalıdır?
Cinsel ilişkinin olmaması veya ağrılı, ıstıraplı bir şekilde olması durumunda başvurulacak ilk adres güvenebileceğiniz bir jinekolog olmalıdır.
Çünkü cinsel problemlerdeki sorunlar basit bir jinekolojik muayene ile kesin teşhis edilebilmektedir.
Vajinismus % 90 psikolojik bir problem olarak görülse de % 10 oranında organik (anatomik ve o bölge ile ilgili patolojik nedenlere) de bağlı olabilir.
Psikolojik nedenler haricindeki organik sebepler;
- Vajinanın atrofik (normalden oldukça küçük) olması
- Vaginal ıslanmanın az veya yetersiz olması
- Vajina içindeki perdeler (septumlar)
- Vajinanın kör bir şekilde sonlanması (Rokitansky Kustner Hauser Meier sendromu)
- Kızlık zarının normalden kalın ve yüksek kenarlı olması (rigid hymen) gibi anatomik nedenlere bağlı olarak da cinsel ilişkide sorunlar oluşabilecektir.
“Disparunia” ise “ağrılı cinsel birleşme” demektir. Her ne kadar vajinismus da bir disparunia nedeni olsa da bu durumda altta genellikle bir takım hastalıklar yatabilmektedir ve bu durumda bir takım cerrahi veya ilaç tedavileri ile kesin çözüm imkanı olabilmektedir.
Vajina ve vulvar bölgedeki enfeksiyonlar, önceden geçirilen vajinal ameliyatlar, doğum sırasında perine bölgesine yapılan kesilerin (epizyotomi) iyi iyileşmemesi, tumörler, vulvar vestibulitis durumlarında hastalar cerrahiden veya ilaç tedavilerinden fayda görebilmektedirler.
Vajinismus tedavisini kimler yapar?
Vajinismus tedavisi cinsel tedaviler konusunda "özel bir eğitim almış" jinekolog, psikolog veya psikiyatr hekimler tarafından yapılabilmektedir. Bu konuda önemli olan tedaviyi verecek olan hekimin bilgi, deneyim ve cinsel terapiler konusunda aldığı eğitimleridir.
Ülkemizde henüz “seksoloji” gibi bir uzmanlık alanı olmadığından bu konuda kendilerini yetiştirmiş olan az sayıda bazı uzman kendi deneyimleri doğrultusunda çalışmaktadır.
Unutulmaması gereken doğru merkezde doğru şekilde tedaviye başlamaktır.
Vajinismus tedavileri nasıl yapılıyor?
Vajınimus hastalarımıza uyguladığımız tedaviler standart değil “kişiye özeldir” ve bilişsel, davranışsal ve hipnoz tedavilerin (hipnoterapi) kombinasyonlarını içermektedir. Örneğin; bazı hastalar hipnoterapiden fayda görebilirler ve tedavileri hipnoz ağırlıklıdır. Bazıları ve çoğunluğu ise davranışsal terapilere uygundurlar ve tedavileri davranışçı cinsel terapi ağırlıklıdır.
İlk görüşmede kişilerin öyküleri dinlenildikten sonra yapılan basit ve kolay bir jinekolojik değerlendirme sonrasında kişilere kendi genital sistemleri ile ilgili genel bilgiler verilir, bu konulardaki bilgi eksiklikleri ve yanlışları düzeltilir. Daha sonrasında da yapılan bazı kolay ve ağrısız egzersizlerle (davranışsal terapi) tedavileri devam etmektedir. Egzersizler ev ödevi olarak da hastalara verilmektedir.
Gerekli görülürse hipnoterapi desteği sağlanarak kişilerin rahatlamaları ve gevşemeleri sağlanmaktadır.
Vaginismus tedavileri ortalama kaç seans sürer?
Vaginismus tedavileri genellikle 2 ile 5 seans arasındadır. Bu da yalnızca ortama 3-4 günlük bir tedavi süreci demektir.
Yapılan ilk görüşme ve jinekolojik muayene sonrasında vajinismus düzeyi, tedavinin maliyeti ve aşağı yukarı kaç seans süreceği çiftlere söylenebilmektedir.
Vajinismus seans aralıkları ve tedavi süresi ne kadardır?
Seans aralıkları hastaların kliniğe gelebilme durumlarına göre ayarlanabilmektedir.
Tedavi süresince seanslar duruma göre 1-2 saat arası sürecek şekilde yoğunlaştırılmış bir program uygulanarak çözüme ulaşabilmekteyiz.
Tedavi seansları kişilerin geldikleri bölgeler, iş durumları ve gelebilme koşullarına göre uygun şekilde ayarlanabilmektedir. Düzenli ve günlük tedavilere katılan kişilerde vajinismus problemi ortalama olarak 2 ile 5 gün arasında çözülebilmektedir.
Neler vajinismus tedavisindeki başarıyı etkilemektedir?
Öncelikle tedavide başarı etkileyen en önemli faktör “güven” dir. Güvenmenin üç ayrı boyutu vardır; kişinin önce kendisine, sonra tedavisini yapan hekime ve tedavi yöntemine karşı hissettiği güven… Çünkü güven olmadan cinsel terapi olmaz.
Çiftlerin kendi problemlerini aşmada gösterdikleri kararlılık, sabır, inanç ve azim ile birlikte iradeli bir şekilde ev ödevlerini yapmaları, mümkün oldukça rahat sabırlı olmaları tedaviyi kolaylaştıran ve hızlandıran en önemli faktörlerdir.
Verilen ev ödevleri klinikte yapılan egzersizlerin evdeki bir tekrarıdır ve bunda kişinin pratik yaparak kendisini geliştirmesi amaçlanmaktadır. İlk başta sıkıcı gibi gelse de zaman içinde ev ödevleri daha basit bir hale gelerek “ev oyunları” şekline dönecektir.
Vajnismus tedavisinde başarıyı etkileyen en önemli faktörlerden birisi de kocaların eşlerini motive edici yaklaşımlarıdır. Kocaların tedavi süresince eşlerinin yanlarında bulunmaları şartı yoktur, ancak telefonla da olsa eşlerine ve tedavilerine verdikleri destek son derece önemlidir.
Kocalar eşlerinin tedavileri sırasında biraz daha anlayışlı, toleranslı, sabırlı ve fedakar olmalıdırlar. Tedaviyi desteklemeyen ve bu konuda eşine de ılımlı bir tarzda yaklaşmayan bir eş tedavi sürecindeki önemli bir engellerden birisidir. Çünkü vajinismus tedavisi alan bir kadın zaten kendini oldukça başarısız, yetersiz görmekte ve böyle bir tedavi gördüğü için suçu kendisinde aramaktadır.
Vajinismus nedenleri bölümünde anlatıldığı üzere vajnismus, çok küçük yaşlardan itibaren bilinçaltına atılan bir takım yanlış, abartılı bilgi veya kötü cinsel tecrübeler sonrasında ortaya çıkan psikolojik bir tablodur ve sorunun tam olarak kurutularak çözülebilmesi kişiden kişiye değişecek şekilde biraz zaman alabilir. Bu nedenle irade, fedakarlık ve sabır şarttır.
Burada güzel olan nokta ise probleminizin kısa sürede çözülmesi sonrasında cinselliğiniz hayatınıza girmesi ve sonrasında da gebe kalarak güzel bir bebek doğurmanızdır!!! Bu güzel an tüm yaşadığınız sıkıntılarınızı da belleğinizden silip atmaya yetecektir.
Önceden uygulanan yanlış veya yetersiz cinsel terapiler ile probleminizin çözümsüz kalması maddi-manevi sıkıntıya girmenize neden olacak ve umutlarınızı tüketecektir. Bu nedenle "Doğru merkezde doğru tedaviye başlamak" tedavideki süreci ve başarıyı etkileyen en güçlü faktörlerdir. Problemin çözümüne olan inancınızın azalması sorununuzu da büyütecektir.
Eşlerin tedavilere katılması gerekli midir?
Vajinismus tedavilerine eşlerin katılma mecburiyeti bulunmamaktadır. Vajunumus, bir çift problemi olarak görülse de asıl etkilenen kişi bayandır ve tedavilerde öncelikle pelvik taban kaslarının istemsiz kasılmalarının giderilmesi amaçlanmaktadır. Ancak dileyen kocalar tedavileri sırasında eşlerine refakat edebilirler.
Vajinismus tedavisi için ne zaman randevu almalıyım?
Vajinismus bir “erteleme-kaçınma hastalığı”dır. Değişik mazeretlerle tedavi sürekli ertelenerek tedaviden gereksiz şekilde kaçınan hastalar birkaç seanslık basit bir tedavi programından sonra sonucu görürler ve kendilerine hep aynı soruyu sorarlar: “Acaba niye bu kadar bekledim, bu kadar basit miymiş???”


İstanbul Kadın Doğum uzmanlarına ulaşmak icin tıklayın!