Türk Yaşlıları İçin Yeni Bir Apraksi Testi; DEKODa

Apraksi Nedir? Tanımı ve Klinik Önemi

Apraksi, bireyde herhangi bir motor, duyusal veya anlama kusuru bulunmamasına rağmen, bilinen amaçlı hareketlerin gerçekleştirilememesi durumudur. Nörolojik değerlendirmelerde kritik bir yer tutan apraksi tanısı için günümüzde kullanılan mevcut bataryalar; oldukça kompleks, uzun ve özellikle eğitimsiz bireyler için uygulanması zor testlerden oluşmaktadır.

Bu çalışmanın temel amacı; klinik ortamda uygulanması daha basit, kısa ve eğitimsiz kişiler için uygun olan yeni bir apraksi testinin geliştirilmesidir. Geliştirilen bu yöntem, tanı süreçlerini hızlandırmayı ve hasta uyumunu artırmayı hedeflemektedir.

Metodoloji ve Çalışma Grupları

Araştırma kapsamında katılımcılar üç farklı grup altında incelenmiştir. Çalışmaya dahil edilen toplam 340 olgunun dağılımı şu şekildedir:

• Alzheimer Hastalığı (AH): 38 kişi
• Hafif Kognitif Bozukluk (MCI): 39 kişi
• Sağlıklı Kontrol Grubu: 263 kişi

Katılımcıların tamamına; Yesavage Geriatrik Depresyon Skalası (YGDS), Barthel İndeksi (BI), Mini-Mental Durum Testi (MMSE) ve yeni geliştirilen DEKODa Apraksi Testini içeren kapsamlı bir nöropsikolojik batarya uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 20.0 programı ile analiz edilmiş ve p<0.05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.

Araştırma Bulguları ve İstatistiksel Analiz

Çalışmaya katılan tüm gruplarda ortalama eğitim süresinin beş yılın altında olduğu saptanmıştır. Bu durum, testin düşük eğitim seviyesine sahip popülasyonlardaki etkinliğini ölçmek adına önemli bir veridir. Yapılan analizler sonucunda şu bulgulara ulaşılmıştır:

Pearson korelasyon analizi sonuçlarına göre, MMSE ve DEKODa skorları arasında tüm gruplarda anlamlı bir ilişki gözlenmiştir. Yapılan ROC analizi neticesinde, klinik olarak anlamlı praksi eşik skoru 10 puan olarak belirlenmiştir.

Alzheimer Tanısında DEKODa Testinin Başarısı

Araştırma verilerine göre, DEKODa testinden 10 veya altında puan alan olgular, %76.3 duyarlılık ve %75 spesifite (özgüllük) ile Alzheimer hastası olarak kabul edilmiştir. Bu oranlar, testin tanı koyma gücünün yüksek olduğunu kanıtlamaktadır.

Sonuç: Yaşlı Nüfus İçin Yeni Bir Standart

Bu çalışma ile özellikle Türkçe konuşan yaşlı nüfus için özel olarak tasarlanmış yeni bir apraksi bataryası literatüre kazandırılmıştır. Elde edilen sonuçlar, DEKODa skorlarının hafif kognitif bozukluğu olanlar ile sağlıklı kontrol grubunda benzerlik gösterdiğini, ancak Alzheimer grubunda belirgin şekilde düşük olduğunu ortaya koymuştur.

Sonuç olarak, DEKODa apraksi testi, yaşlı Alzheimer hastalarının tanısında ve klinik takibinde güvenilir ve pratik bir araç olarak öne çıkmaktadır.