Terapide yeni bir yaklaşım : emdr
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
EMDR Terapisi Nedir? Geçmişin Günümüz Üzerindeki Etkisi
Zaman zaman hepimiz geçmişteki olayların bugünkü yaşamımızı nasıl şekillendirdiğinden bahsederiz. Geçmişten gelen olumsuz yaşantıların etkisinden kurtulamamak; düşünce, konuşma ve davranış kalıplarımızı doğrudan etkileyebilir. EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing), yani Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme, bu olumsuz durumlara karşı koruyucu bir rehberlik vazifesi görerek bireyi ruhsal hastalıklardan koruyan etkili bir psikoterapi yöntemidir.
Psikolojik sorunlar uzun süre ihmal edildiğinde, ruhsal yükler bedensel sinyallere dönüşebilir. Baş ağrısı, mide bulantısı ve açıklanamayan fiziksel ağrılar, ruhun bu sıkıntıları kaldıramadığının bir göstergesidir. EMDR, bir hastalığa yakalanmadan hemen önce devreye girerek önleyici bir rol üstlendiği gibi; teşhisi konulmuş, kronikleşmiş ve ilaç tedavisinden yeterli verim alınamamış durumlarda da etkin, hızlı ve maliyet odaklı bir çözüm sunar.
EMDR Terapisi Nasıl Çalışır?
EMDR, başta Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) olmak üzere; depresyon, anksiyete, OKB ve özgüven eksikliği gibi pek çok sorunun tedavisinde kullanılır. Bu yöntem, geçmişteki olumsuz deneyimlerin beynin sağ ve sol lobu arasındaki bağlantıyı kopardığı varsayımına dayanır. Terapist tarafından uygulanan çift yönlü uyarımlar (dizlere vurma veya gözle takip) sayesinde bu kopan bağlantı yeniden kurulur.
Bu süreçte vücuttaki sempatik ve parasempatik sistem arasındaki denge yeniden düzenlenir. EMDR uygulaması başladıktan sonra, genellikle 4 ile 10 seans gibi kısa bir sürede danışanlar kendilerindeki değişimi fark etmeye başlar. Yöntemin basitliği ve hızlı sonuç vermesi, yıllardır ağır yükler taşıyan bireyler üzerinde şaşırtıcı ve rahatlatıcı bir etki yaratır.
EMDR Tedavi Sürecinin 8 Aşaması
EMDR terapisi, adım adım tanımlanmış sekiz aşamalı profesyonel bir prosedürden oluşur:
- Danışan Geçmişi: Sorunun kaynağına dair geçmiş bilgilerin toplanması.
- Hazırlık: Danışanla güven ilişkisi (rapport) kurulması, sürecin açıklanması ve güvenli yer çalışması.
- Değerlendirme: Hedef anının, olumsuz/olumlu inançların ve bedensel duyumların belirlenmesi.
- Duyarsızlaştırma: Hedef anıya yönelik rahatsızlığın çift yönlü uyarımlarla azaltılması.
- Yerleştirme: Olumlu inancın pekiştirilmesi.
- Beden Tarama: Bedensel bir rahatsızlık kalıp kalmadığının kontrolü.
- Tamamlama: Seansın sonlandırılması.
- Yeniden Değerlendirme: Bir sonraki seansta yapılan çalışmaların etkisinin kontrol edilmesi.
Çocuklarda EMDR Uygulaması
EMDR, çocuklarda da son derece etkin ve hızlı sonuç veren bir yöntemdir. Çocuk terapisinde süreç, çocuğun sorunuyla ilgili bir resim çizmesi ve terapistin omuzdan çift yönlü uyarım vermesiyle ilerler. Çocuk, resimli değerlendirme ölçekleri aracılığıyla duygularını ifade ederken, sürecin ilerlemesiyle birlikte resimlerin pozitif imge ve karakterlere dönüşmesi hedeflenir. Çocuklarda iyileşme süreci genellikle birkaç seans içinde gözlemlenebilir.
EMDR Kimler Tarafından Uygulanabilir ve Kimlere Uygulanmaz?
Bu terapi yöntemi, yalnızca Uluslararası EMDR Enstitüsü eğitimlerini tamamlamış, sertifikalı ve belirli bir klinik tecrübeye sahip ruh sağlığı profesyonelleri (psikiyatristler, psikologlar ve psikolojik danışmanlar) tarafından uygulanabilir.
EMDR'nin uygulanmadığı veya dikkatli olunması gereken durumlar şunlardır:
- Organik beyin sendromu olan kişiler.
- Travmatik duygulara tahammül edemeyecek kadar instabil olan danışanlar.
- Heyecanın risk oluşturabileceği instabil koroner kalp hastalığı ve dekompanse hipertansiyon durumları.
EMDR Terapisinin Kullanım Alanları
EMDR, sadece travmalarla sınırlı kalmayıp geniş bir yelpazede başarıyla uygulanmaktadır. Aşağıdaki tabloda temel kullanım alanları özetlenmiştir:
| Kategori | Uygulama Alanları |
|---|---|
| Travmalar | Cinsel/fiziksel taciz, deprem, sel, işkence, kayıplar (ölüm, boşanma) |
| Anksiyete Bozuklukları | Panik atak, OKB, sosyal fobi, sınav kaygısı, yaygın anksiyete |
| Fiziksel ve Somatik | Kronik ağrılar (baş ağrısı vb.), somatizasyon, yeme bozuklukları |
| Diğer | Depresyon, kişilik bozuklukları, bağımlılıklar, uyku bozuklukları |
Bunların yanı sıra EMDR; sporda ve sanatta performans geliştirme, özgüven eksikliği, suçluluk, fobi (uçak, asansör vb.) ve stres yönetimi gibi alanlarda da dünyada yaygın olarak tercih edilmektedir. Günümüzde pek çok ünlü sanatçı ve sporcu, performanslarını artırmak için EMDR terapistleriyle çalışmaktadır.
Sonuç olarak; EMDR sonrası bireylerde psikolojik rahatlama, olaylara objektif bakabilme ve hayata karşı daha enerjik bir tutum sergileme görülür. Mevcut terapi teknikleri arasında en hızlı netice veren yöntemlerden biri olan EMDR, yaşam kalitesini artırmak isteyenler için kapılarını sonuna kadar açmaktadır.
