Şaşılık nedir? Belirtileri ve ameliyatı nasıldır?
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Şaşılık Nedir ve Neden Oluşur?
Şaşılık, her iki gözün paralelliğini kaybederek birinin odaklandığı nesneye diğerinin odaklanamaması durumudur. Gözlerin hareketini sağlayan 6 adet kas bulunmaktadır; bu kaslardan birinin veya birkaçının normalden daha kuvvetli ya da zayıf olması gözde kaymaya yol açar. Bazı vakalarda şaşılık her iki gözde birden görülebilmektedir. Toplumda görülme oranı yaklaşık %4 olan bu durum, cinsiyet ayrımı gözetmeksizin kız ve erkek çocuklarda eşit oranda ortaya çıkar.
Şaşılık Belirtileri Nelerdir?
Şaşılığın teşhis edilmesinde en belirgin faktör gözlerin senkronize hareket edememesidir. Hastalarda yaygın olarak görülen şaşılık belirtileri şunlardır:
- Gözlerin paralel bakamaması ve farklı yönlere kayması
- Gözlerde ağrı ve sulanma
- Çift görme (diplopi)
- Derinlik algısının (üç boyutlu görme hissi) kaybolması
- Bakış açısını ayarlamak için başın yana eğik tutulması
Tanı ve Tedavi Yöntemleri
Şaşılık tedavisinde başarıyı etkileyen en kritik faktör erken teşhistir. Çocukların en geç 1 yaşında ilk göz muayenelerinin yapılması hayati önem taşır. İlk muayenede herhangi bir sorun saptanmasa dahi, 3-4 yaşlarında ve okul öncesi dönemde kontroller mutlaka tekrarlanmalıdır.
Tedavi süreci, şaşılığın tipine ve nedenine göre kişiye özel planlanır. Süreç genellikle şu aşamaları kapsar:
- Şaşılığın temel nedeninin saptanması.
- Varsa göz tembelliği (ambliyopi) tedavisine başlanması.
- Gözlerin paralelliğini sağlamak amacıyla uygun tedavi yönteminin seçilmesi.
Bazı şaşılık türleri gözlük veya egzersizlerle ameliyatsız düzelebilirken, bazı türlerde tek çözüm cerrahi müdahaledir.
Şaşılık Ameliyatı ve Cerrahi Süreç
Gözlük kullanımına rağmen kayması düzelmeyen hastalarda şaşılık ameliyatı planlanır. Bu operasyonun temel amacı, gözlerin paralelliğini yeniden tesis etmektir. Önemli bir detay olarak; hasta ameliyattan sonra da doktorun önerdiği gözlüğü kullanmaya devam etmelidir.
Ameliyat Süreci Hakkında Bilinmesi Gerekenler
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Anestezi Türü | Genel anestezi altında uygulanır. |
| Cerrahi Teknik | Konjonktiva tabakası açılarak ilgili kaslara müdahale edilir. |
| Müdahale Şekli | Kaslar ihtiyaca göre kuvvetlendirilir veya zayıflatılır. |
| Uygulama Alanı | Tek veya iki göze, bir veya birden fazla kasa müdahale edilebilir. |
Operasyon sırasında, şaşılığın nedenine bağlı olarak bazen kayma olmayan göze de müdahale edilebilir. Ameliyat sonrası göz kapatılır, gerekli ilaçlar reçete edilir ve hasta genellikle birkaç saatlik gözlemin ardından aynı gün taburcu edilir. İlk kontrol operasyondan bir gün sonra gerçekleştirilir.
Ameliyat Sonrası İyileşme ve Riskler
Şaşılık ameliyatı sonrasında bazı hastalarda geçici çift görme oluşabilir; bu durum genellikle 1 ile 3 ay içerisinde kendiliğinden düzelir. Nadir durumlarda çift görme kalıcı olabilir. Şaşılık tedavisinde her zaman tek seansta tam başarı sağlanamayabilir; hastanın durumuna göre aynı göze veya diğer göze ek ameliyat seansları gerekebilmektedir.
