Sancılı adet olma(dismenore)

Sancılı Adet Görme (Dismenore) Nedir?

Tıp literatüründe dismenore olarak adlandırılan sancılı adet görme, kadınların regl dönemlerinde yaşadığı şiddetli ağrıları ifade eder. Bu durum sadece ağrı ile sınırlı kalmayıp; bulantı, kusma, baş ağrısı, baş dönmesi, yorgunluk, ishal, bayılma, şişkinlik ve bel ağrısı gibi çeşitli semptomlarla birlikte seyredebilmektedir. Yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyen bu şikayetler, kişinin günlük aktivitelerini kısıtlayabilmektedir.

Dismenore Kimlerde Daha Sık Görülür?

Adet sancısı her kadında farklı şiddette seyretse de, yapılan araştırmalar belirli gruplarda bu durumun daha yaygın olduğunu göstermektedir. Dismenore riskinin yüksek olduğu gruplar şunlardır:

• Okul çağındaki genç kızlar,
• Henüz doğum yapmamış kadınlar,
• Şişman (obezite sorunu olan) kadınlar,
• 35 yaş üstü, sosyoekonomik düzeyi yüksek ve bekar kadınlar.

Birincil (Primer) Dismenore ve Özellikleri

En sık karşılaşılan tür olan birincil (primer) dismenore, genellikle adet kanaması başlamadan hemen önce ortaya çıkar ve ağrı ilk gün maksimum seviyeye ulaşır. Bu vakalarda altta yatan kesin bir neden saptanamasa da genetik yatkınlık önemli bir faktördür.

Doğum sonrasında rahim ağzının genişlemesiyle ağrıların azaldığı gözlemlenmiştir. Ayrıca, yumurtlamayı engelleyen tedavilerin (doğum kontrol hapları) ve yüksek moral motivasyonun ağrı oluşumunu azalttığı bilimsel olarak ispatlanmıştır.

İkincil (Sekonder) Dismenore ve Nedenleri

İkincil (sekonder) dismenore, rahim veya yumurtalıklardaki başka bir hastalığa bağlı olarak gelişen ağrılardır. Bu durumda tedavi, doğrudan ağrıya değil, ağrıya neden olan asıl hastalığa yönelik planlanır. İkincil dismenoreye yol açabilen başlıca rahatsızlıklar şunlardır:

• Endometriozis (Çikolata kisti),
• Rahim myomları ve polipleri,
• Doğuştan gelen rahim anomalileri,
• Rahim içi araçlar (spiraller),
• Yumurtalık kistleri ve rahim enfeksiyonları,
• Karın içi yapışıklıklar.

Primer Dismenore Tedavi Yöntemleri

Jinekolojik muayene sonrasında, hastalığın şiddetine ve hastanın genel durumuna göre belirlenen tedavi seçenekleri aşağıda maddeler halinde sunulmuştur:

Yaşam Tarzı ve Destekleyici Uygulamalar

• Düzenli spor ve fiziksel aktivite,
• Psikolojik motivasyon ve meditasyon,
• Masaj ve sıcak uygulamaları (özel taşınabilir cihazlar dahil),
• Düzenli cinsel yaşam ve çevre değişikliği.

İlaç Tedavileri ve Tıbbi Yaklaşımlar

• Adet sancısı başlamadan önce alınan ağrı kesiciler,
• Aspirin türevleri ve NSAİD (Non-steroid anti-inflamatuar) ilaçlar,
• Kas gevşeticiler ve (gerekli hallerde) morfin türevi güçlü ağrı kesiciler,
• Doğum kontrol hapları ve progesteron içeren spiraller,
• Yüksek doz B6 vitamini, kalsiyum ve magnezyum takviyeleri,
• Kafeinden zengin diyet ve akupunktur uygulamaları.

Cerrahi Müdahale

• LUNA (Laparoskopik Uterin Sinir Ablasyonu): Kapalı ameliyat yöntemi ile rahim sinirinin kesilmesi işlemidir.