Ruhsal Travmaya Uğramış Çocukların Anne ve Babaları Kendilerine Yardımcı Olmak İçin Neler Yapabilirler?

Travma Sonrası Çocuklara Yaklaşımda Temel İlkeler

Çocuklarınıza travmatik süreçlerde yardımcı olabilmenizin ilk ve en önemli koşulu; ebeveyn olarak sizin duruma hakim, sakin, güven verici ve tutarlı bir tutum sergilemenizdir. Bu süreçte çocuklarınızı yanınızdan uzaklaştırmamanız, onların beslenme, barınma ve ilgi gibi temel gereksinimlerini doğrudan sizin karşılamanız büyük önem taşır. Çocukların bu dönemde ebeveyn yakınlığına her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyduğunu unutmamalı; bedensel yakınlığı, elini tutmayı ve sarılmayı asla ihmal etmemelisiniz.

Duygusal İfade ve İletişim Süreçleri

Çocuğunuzun travma sırasında ve sonrasında yaşadıklarını anlatması yönünde ona destek vermeli ve onu konuşmaya yüreklendirmelisiniz. Ancak çocuk anlatmak istemiyorsa, bu konuda asla zorlayıcı bir tutum sergilenmemelidir. Korku ve kızgınlık gibi duygularını ifade etmelerine izin verilmeli, hatta bu konuda teşvik edilmelidirler. Özellikle ağlama tepkileri önlenmemeli ve sordukları sorulara sabırla, tekrar tekrar yanıt verilmelidir.

Travmatik Tepkilerin Doğallaştırılması

Çocuklara, yaşadıkları bu zorlayıcı sürecin ve verdikleri tepkilerin son derece doğal olduğu net bir şekilde aktarılmalıdır. Bu durumun bir hastalık olmadığını anlamaları, kaygı seviyelerinin düşmesine yardımcı olur. İletişim kurarken şu noktalara dikkat edilmelidir:

• "Geçti" veya "bir şey olmaz" gibi geçiştirici cümlelerden kaçınılmalıdır.
• Olası olumsuz durumlarda yapılması gerekenler hakkında somut bilgiler verilmelidir.
• Travma ile ilgili konular çocukların yanında konuşulmaktan sakınılmamalıdır.

Bilgi Paylaşımı ve Sosyal Hayata Dönüş

Çocukları travmadan veya sıkıntıdan korumak amacıyla gerçekleri gizlemek doğru bir yaklaşım değildir. Çocukların da neler olduğunu bilmeye ve anlamaya gereksinimleri vardır; bu nedenle bilgiler, onların anlama düzeylerine uygun bir dille aktarılmalıdır. Sürecin sağlıklı yönetilmesi için çocuğun en kısa sürede günlük hayatın akışına dahil edilmesi ve ona yaşına uygun belirli sorumluluklar verilmesi gerekir.

Okul ve Dış Destek Mekanizmaları

Çocuğun rehabilitasyon sürecinde sadece aile içi tutumlar yeterli olmayabilir. Çocuğun iletişimde olduğu diğer yetişkinlerin de durumdan haberdar edilmesi kritik bir adımdır. Bu kapsamda yapılması gerekenler şunlardır:

1. Öğretmen bilgilendirmesi: Çocuğun durumu okulundaki öğretmenine detaylıca anlatılmalıdır.
2. Destek talebi: Eğitimcilerden ve ilgili yetişkinlerden süreçle ilgili destek istenmelidir.
3. İş birliği: Okul ve aile arasındaki eşgüdüm, çocuğun güven duygusunu pekiştirecektir.