Padişah hastalığı gutta beslenme nasıl olmalı
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Gut Hastalığı ve Ürik Asit İlişkisi
Besinlerin yapısında doğal olarak bulunan pürin, vücudumuzda parçalanarak son ürün olan ürik aside dönüşür. Normal şartlarda ürik asit, idrar yoluyla vücuttan atılan bir atık üründür. Ancak pürin yıkımında bir bozukluk meydana gelmesi, böbreklerin ürik asidi yeterince atamaması veya besinlerle aşırı pürin alınması durumunda, kanda biriken ürik asit eklemlerde iltihaplanmaya yol açar. Bu tablo, halk arasında padişah hastalığı veya zengin hastalığı olarak da bilinen gut hastalığını oluşturur.
Gut Hastalığı Belirtileri ve Risk Grupları
Gut hastalığı, özellikle protein yükü fazla olan et, süt, yumurta, deniz ürünleri ve kurubaklagil gibi besinleri aşırı tüketen bireylerde görülme riski yüksek bir rahatsızlıktır. Hastalık sıklıkla ayak baş parmağında başlayarak; eklemlerde şişme, kızarıklık, şiddetli ağrı ve ısı artışı şeklinde kendini gösterir.
İstatistiksel olarak erkeklerde kadınlara oranla daha sık görülen bu hastalık, kadınlarda ise özellikle menopoz sonrası dönemde hormonların böbrekler üzerindeki etkisi nedeniyle artış göstermektedir. Gut hastalığı genellikle tek başına seyretmez; sıklıkla yüksek tansiyon, trigliserit ve kolesterol yüksekliği, aterosklerotik kalp hastalığı, diyabet ve obezite gibi metabolik rahatsızlıklarla birlikte görülür.
Gut Hastalığında Beslenme ve Tedavi Yöntemleri
Gut hastalığının tedavisi, uzman kontrolünde uygulanan ilaç tedavisinin yanı sıra kişiye özel hazırlanan uygun diyet planları ile yürütülür. Beslenme düzeni, hastalığın seyri ve iyileşme süreci üzerinde kritik bir öneme sahiptir. Ürik asit kristallerinin vücuttan atılımını desteklemek amacıyla günlük 2-2,5 litre su tüketimi mutlaka önerilmektedir.
Gut Hastalığında Kısıtlanması Gereken Besinler
Hastalığın tetiklenmemesi için pürin içeriği yüksek olan şu besinlerden kaçınılmalı veya bu besinler sınırlandırılmalıdır:
- Süt Ürünleri: Tam yağlı süt ve yoğurt.
- İçecekler: Alkol ve karbonhidratlı (asitli/şekerli) içecekler.
- Yağlar: Yağda kızartmalar, margarin, iç yağı ve kuyruk yağı.
- Et ve Deniz Ürünleri: Sakatatlar (işkembe, karaciğer, beyin vb.), salam, sucuk, pastırma, havyar, sardalya, kuzu eti, kaz eti, ördek eti, koyun eti ve küçük balıklar.
- Hazır Gıdalar: Hazır çorbalar ve hazır et suları.
- Tahıllar: Tam taneli tahıllar, yulaf unu ve kepekli ürünler.
Gut Hastalığında Serbest Olan ve Sınırlı Tüketilecek Besinler
Beslenme programında yer alabilecek serbest besinler ve belirli ölçülerde tüketilmesi gereken gıdalar şunlardır:
- Serbest Karbonhidratlar: Beyaz ekmek, mısır ekmeği, patates, pirinç, makarna, erişte ve şehriye.
- Sebzeler: Bezelye, karnabahar, mantar ve ıspanak dışındaki tüm sebzeler istendiği kadar tüketilebilir.
Günlük Tüketim Miktarları Tablosu:
| Besin Grubu | Maksimum Günlük Miktar |
|---|---|
| Dana, Sığır, Tavuk, Hindi Eti veya Balık (Büyük) | 60 gram |
| Mercimek | 60 gram |
| Mantar | 60 gram |
| Bezelye | 60 gram |
| Ispanak | 2-3 yemek kaşığı |
| Bulgur | 2-3 yemek kaşığı |
| Karnabahar | 200 gram |
Örnek Gut Diyeti Menüsü
Gut hastaları için beslenme düzenine uygun, dengeli bir örnek menü şu şekildedir:
- Sabah: 2 dilim yağsız beyaz peynir, 1 adet haşlanmış yumurta, 1 dilim beyaz ekmek veya mısır ekmeği, 1 su bardağı yağsız süt.
- Ara Öğün: 10-12 adet badem.
- Öğle: 60 gr et (tavuk, dana veya balık), 3-4 yemek kaşığı makarna veya pilav, 3-4 yemek kaşığı yarım yağlı yoğurt, 1 dilim beyaz ekmek.
- Akşam: 1 kase sebze yemeği (pürin içeriği düşük sebzelerden), 1 kase salata, 3-4 yemek kaşığı yarım yağlı yoğurt.
- Gece: 7-8 adet fındık, 1 orta boy meyve.
