Okul Sıralarındaki Hastalıklar ile Savaşın
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Çocuklarda Bağışıklık Sistemi ve Okul Dönemi Hastalıkları
Çocuklar okula başlayana kadar genellikle aile kontrolünde oldukları için bulaşıcı hastalıklardan daha az etkilenirler. Ancak okul dönemi, çocukların bağışıklık sisteminin gelişmesi için gerekli olan hastalık ve ateşlenme süreçlerini beraberinde getirir. Bu süreçte çocukların sık hastalanması bazen bir tehlike işareti olabilir. Özellikle soğuk algınlığı, çocukluk çağında en sık karşılaşılan sağlık sorunlarının başında gelmektedir.
Yetişkinler yılda ortalama 2-4 kez soğuk algınlığı geçirirken, çocuklarda bu sayı 6-10 kez arasına çıkabilmektedir. Üstelik çocuklarda seyreden enfeksiyonlar, yetişkinlere kıyasla hem daha ağır hem de daha uzun süreli seyretmektedir. Bu nedenle bağışıklık sistemini desteklemek ve koruyucu önlemler almak kritik bir öneme sahiptir.
Aşılama ve Bağışıklığın Temel Amacı
Bağışıklamanın temel amacı, bebek ve çocuklarda aşı ile önlenebilir hastalıkların ortaya çıkmasını engellemek, bu hastalıklardan kaynaklanan ölüm ve sakatlıkları önlemektir. Aşılama işlemi, mikroorganizmaların tamamının veya belirli işlemlerden geçmiş parçalarının vücuda verilmesi prensibine dayanır. Bu sayede vücutta ciddi bir sorun oluşmadan, doğal enfeksiyon sonrası gelişen bağışık cevaba benzer bir savunma mekanizması oluşturulur.
Günümüzde önerilen aşı listesi giderek genişlemektedir. Global Aşı ve Bağışıklama Birliği (GAVI), 2000 yılından bu yana orta ve düşük gelirli ülkelerin aşılara erişimini sağlayarak yılda 5,5 milyondan fazla ölümü engellemektedir. Çocukların en erken dönemden itibaren aşılanmaya başlaması ve toplamda 14 hastalığa karşı tam bağışık hale getirilmesi hedeflenmektedir.
Türkiye’de Uygulanan Rutin Çocukluk Dönemi Aşı Takvimi
Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülen rutin program kapsamında, çocukların tam bağışıklık kazanması için belirli bir takvim uygulanmaktadır. Aşağıdaki tabloda rutin aşı uygulamalarının zamanlaması özetlenmiştir:
| Aşı Adı | Uygulama Zamanı |
|---|---|
| Hepatit B | Doğumda, 1. ayın sonunda ve 6. ayın sonunda (Toplam 3 doz) |
| BCG (Verem) | 2. ayın sonunda (Tek doz) |
| Beşli Karma (DaBT-İPA-Hib) | 2, 4, 6 ve 18. ayların sonunda |
| Dörtlü Karma (DaBT-İPA) | İlköğretim 1. sınıfta (Hatırlatma dozu) |
| KPA (Zatürre) | 2, 4, 6 ve 12. ayların sonunda |
| Oral Polio (Çocuk Felci) | 6. ve 18. ayların sonunda |
| KKK (Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak) | 12. ayın sonunda ve ilköğretim 1. sınıfta |
| Suçiçeği | 12. ayda |
| Hepatit A | 18. ve 24. ayların sonunda |
| Td (Erişkin Tip Difteri-Tetanoz) | İlköğretim 8. sınıfta |
Rutin Takvim Dışında Olan ve Yeni Eklenen Aşılar
Sağlık Bakanlığı'nın rutin takviminde yer almayan ancak uzmanlar tarafından uygulanması önerilen aşılar da mevcuttur. Bu kapsamda rota virüs ve meningokok (menenjit) aşıları öne çıkmaktadır:
- Rota Virüs Aşısı: 2. aydan itibaren 2 veya 3 doz şeklinde uygulanır.
- Menenjit Aşısı: 9. aydan itibaren 3 ay ara ile 2 doz şeklinde uygulanır.
- Suçiçeği Aşısı: Son yıllardaki uygulamalarda 4-6 yaş arasında dozun tekrarlanması önerilmektedir.
Aşının Zamanında Yapılmasının Önemi
Aşı ile önlenebilen hastalıkların varlığı, çocuklar için büyük bir şanstır. Bilimsel bir gerekçe olmadığı sürece aşıların aksatılması kesinlikle doğru bir yaklaşım değildir. Aşıların zamanında yapılması, toplumsal bağışıklığın korunması açısından hayati önem taşır.
Herhangi bir enfeksiyon hastalığında artış veya salgın tehlikesi görüldüğünde, Sağlık Bakanlığı gerekli önlemleri alarak aşı kampanyaları düzenleyebilir. Bu tür durumlarda, toplum sağlığını korumak adına uygun görülen aşıların yapılması gerekmektedir.
