Mediastinal kitleler
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Mediastinal Kitleler Nedir?
Mediastinal kitleler, göğüs boşluğunun orta kısmında yer alan mediastende gelişen, her yaş grubunda ortaya çıkabilen ve cinsiyet ayrımı gözetmeyen patolojik oluşumlardır. Bu kitleler genellikle asemptomatik seyreder ve sıklıkla başka bir şikayetle çekilen akciğer grafilerinde rastlantısal olarak tespit edilirler. Klinik tablo, kitlenin komşu dokulara yaptığı bası, direkt invazyon veya eşlik eden sistemik patolojilere bağlı olarak değişkenlik gösterir.
Mediastinal Kitlelerde Klinik Belirtiler
Mediastinal kitlelerin klinik sunumu, kitlenin yerleşim yerine ve biyolojik karakterine göre üç ana grupta incelenir:
- Komşu Organ Basısı: Öksürük, yutma güçlüğü (disfaji), nefes darlığı (dispne) ve tekrarlayan enfeksiyonlar.
- İnvazyon Belirtileri: Ses kısıklığı, diyafragma paralizisi, hemoptizi (kanlı balgam) ve ağrı. Ağrı, genellikle tümörün çevre dokulara invazyon gösterdiğinin önemli bir işaretidir.
- Eşlik Eden Patolojiler: Germ hücreli tümörlerde jinekomasti, timomalarda ise myastenik semptomlar gibi spesifik bulgular görülebilir.
Mediastinal kitleler köken aldıkları dokuya göre; timus, lenf nodları, tiroid, kistler, lenfatikler ve nörojenik dokulardan kaynaklanabilirler.
Ön Mediasten Kitleleri
Ön mediasten yerleşimli kitleler arasında en sık germ hücreli tümörler ve lenfomalar izlenir.
Germ Hücreli Tümörler (GHT)
Germ hücreli tümörler, primordial germ hücrelerinden köken alan nadir tümörlerdir. Mediastinal yerleşimli olanların (MGHT), embriyogenez sırasında gonadlara göçünü tamamlayamayan hücrelerden geliştiği kabul edilir. Olguların %60-80'i benign karakterdedir. Malign olanlar ise genellikle genç erkeklerde görülür.
| Tümör Tipi | Özellikleri |
|---|---|
| Seminom | Malign GHT'lerin %25-40'ını oluşturur. RT'ye (Radyoterapi) son derece hassastır. |
| Non-Seminom | Embriyonal karsinom, yolk sac tümörü, koryokarsinom gibi agresif türleri içerir. |
| Teratom | En sık görülen GHT tipidir. Matür, immatür ve teratokarsinom alt tipleri bulunur. |
Teratomlar, her üç germ katmanını da içerir. Balgamda saç ve yağ parçacıklarının görülmesi bu hastalık için patognomonik bir bulgudur. Matür teratomlar benign karakterdedir ve tam cerrahi rezeksiyon ile %100 başarı sağlanır.
Lenfomalar
Mediastenden köken alan lenfomalar, bu bölgenin en sık görülen ikinci tümörüdür.
- Hodgkin Lenfoma: 20'li ve 45'li yaşlarda iki pik yapar. En sık Nodüler Sklerozan (NS) tip görülür.
- Non-Hodgkin Lenfoma: Daha agresif seyreder, genellikle 65-70 yaş aralığında ve erkeklerde daha sıktır. Tedavide öncelikli protokol kemoterapidir (KT).
Castleman Hastalığı
Dev lenf bezi hiperplazisi olarak da bilinen bu hastalık, genellikle ön mediastende tek ve iyi sınırlı bir kitle olarak görülür. İyi prognozludur ve cerrahi tedavi yeterlidir.
Endokrin ve Mezenkimal Tümörler
Mediastende yerleşen endokrin tümörler hormonal aktiviteleriyle dikkat çekerler:
- Karsinoid Tümör: Timus dokusundaki Kulchitsky hücrelerinden köken alır ve sıklıkla Cushing sendromu ile birliktedir.
- Paratiroid Tümörleri: Hiperparatiroidi bulgularına neden olabilir; genellikle servikal insizyonla çıkarılabilir.
- İntratorasik Guatr: Genellikle servikal guatrın aşağı ilerlemesiyle oluşur; dispne ve stridor gibi bası semptomlarına yol açar.
Mezenkimal tümörler ise yağ dokusu (lipom), vasküler (hemanjiom), fibröz doku (fibrom) ve kas dokusu (rabdomyom) kaynaklı olabilir.
Orta Mediasten Kitleleri
Orta mediasten kitleleri genellikle kistik yapılardan oluşur:
- Perikardial Kistler: Benign karakterli gelişimsel defektlerdir.
- Bronkojenik Kistler: Bronkopulmoner kaynaklıdır, büyüme eğilimi gösterirler ve tedavisi cerrahidir.
- Özefageal Kistler: Özofagusa yapışık, GİS mukozası ile çevrili kistlerdir.
- Duktus Torasikus Kistleri: Nadir görülür; yağlı yemek sonrası nefes darlığı ve disfaji yapabilir.
Arka Mediasten Kitleleri ve Nörojenik Tümörler
Arka mediastende en sık nörojenik tümörler görülür. Erişkinlerde bu tümörlerin büyük çoğunluğu benign karakterli periferik sinir kılıfı kaynaklıdır.
Periferik Sinir Kaynaklı Tümörler
- Schwannoma: En sık 3-5. dekatlarda görülür. Vertebralara ilerleyerek kum saati şeklinde kitle oluşturup medulla spinalis basısı yapabilir.
- Nörofibrom: Olguların %30-45'ine Von Recklinghausen sendromu eşlik eder.
Sempatik Ganglion ve Paraganglial Tümörler
- Nöroblastom: 10 yaş altı çocuklarda görülen, oldukça invaziv ve katekolamin salgılayan bir tümördür.
- Feokromasitoma: Malign hipertansiyon riski nedeniyle cerrahi öncesi medikal hazırlık gerektiren, vaskülaritesi yüksek bir tümördür.
- Kemodektoma: Oldukça nadir ve yüksek vaskülariteye sahip bir tümördür; cerrahi öncesi embolizasyon gerekebilir.
