Mastit, jinekomosti ve iyi huylu tiroid hastalıkları
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Memenin İnflamatuar ve Enfeksiyöz Hastalıkları
Memede görülen inflamatuar ve enfeksiyöz süreçler, genellikle bakteriyel kaynaklı olup klinik tablolarına göre farklı tedavi yaklaşımları gerektirir. Bu hastalıklar arasında en sık karşılaşılan durumlar bakteriyel enfeksiyonlar, puerperal mastit ve granülomatöz mastit olarak sınıflandırılmaktadır.
Bakteriyel Meme Enfeksiyonları ve Apse Oluşumu
Memedeki bakteriyel enfeksiyonların temel etkenleri sıklıkla Staphylococcus aureus veya streptokoklardır. Streptokok enfeksiyonları genellikle sellülit tablosuna yol açarken, Staphylococcus aureus daha çok lokalize ve derin invazyon gösteren süpüratif apseler oluşturur. Laktasyonun ilk haftalarında gelişen bu apseler genellikle multiloküle (çok odacıklı) bir yapıdadır.
Bu tür enfeksiyonların standart tedavisi cerrahi drenaj ve antibiyotik kullanımıdır. Nadir görülen kronik enfeksiyon vakalarında ise basit mastektomi prosedürü gerekli olabilmektedir.
Puerperal Mastit
Genellikle emzirme döneminde, bebeğin emmesi sırasında meme başındaki çatlaklardan Staphylococcus aureus geçişi ile oluşan bir tablodur. Süt stazı (süt birikimi) enfeksiyonu tetikler; bu nedenle memenin boşaltılması semptomların gerilemesinde kritik rol oynar. Tedavi sürecinde antibiyotik kullanımı ile mastit geriler ancak bu dönemde laktasyona ara verilmelidir.
Granülomatöz Mastit (GM)
Granülomatöz mastit, etiyolojisi tam aydınlatılamamış, nadir görülen kronik inflamatuar bir hastalıktır. Genellikle reprodüktif çağdaki, yeni doğum yapmış ve oral kontraseptif geçmişi olan kadınlarda tek taraflı kitle veya akıntı ile görülür. Klinik ve radyolojik olarak meme karsinomu ile karıştırılabilen bu hastalık, ciltte fistülüzasyon ve ülserasyona yol açabilir.
| Özellik | Granülomatöz Mastit Detayları |
|---|---|
| Tanı Yöntemi | Histopatolojik inceleme (Kazeifiye olmayan granülomlar) |
| Klinik Belirti | Sert kitle, %15 vakada aksiller lenfadenopati |
| Tedavi Seçenekleri | Cerrahi rezeksiyon, drenaj, immunsüpresif tedavi |
| Nüks Oranı | Cerrahi sonrası nüks ve %20-30 oranında fistül gelişimi görülebilir |
Etiyolojide otoimmunitenin rol oynadığı düşünülen vakalarda, özellikle nüks eden durumlarda steroid ve düşük doz metotreksat gibi immunsüpresif tedaviler başarıyla uygulanmaktadır.
Jinekomasti: Erkeklerde Meme Dokusu Gelişimi
Jinekomasti, erkeklerde kadın tipi meme dokusunun varlığı olarak tanımlanır. Obez olmayan bireylerde en az 2 cm’lik subareolar meme dokusu bulunması tanı kriteridir. Puberte döneminde (12-15 yaş) genellikle tek taraflı görülürken, yaşlılarda bilateral (çift taraflı) seyretme eğilimindedir.
Jinekomasti gelişimine neden olan temel faktörler şunlardır:
- Hormonal Değişimler: Östrojen fazlalığı (testiküler veya nontestiküler) ve yaşlanmaya bağlı androjen azlığı.
- Sistemik Hastalıklar: Hipotiroidi, hipertiroidi, siroz ve kronik böbrek yetmezliği.
- Sekonder Yetmezlikler: Travma, orşit, kriptorşidizm veya radyasyon maruziyeti.
- İlaç Kullanımı: Digital, östrojenler ve steroidler gibi östrojenik aktivite gösteren ilaçlar.
Tanı sürecinde USG ve mammografi kullanılır. Önemli bir not olarak; jinekomasti erkeklerde meme kanseri riskini artırmaz. Genç erkeklerde en etkili tedavi yöntemi subareolar eksizyondur.
Memenin Benign (İyi Huylu) Neoplastik Hastalıkları
Kanserleşme eğilimi göstermeyen ancak kitle oluşumuyla kendini gösteren bu hastalıklar, memenin epitelyal ve bağ dokusu elemanlarından köken alır.
Adenosis ve Fibrokistik Hastalık
Adenosis, meme lobüllerindeki yapıların çoğalmasıyla oluşan benign oluşumlardır; kesin tanı için biyopsi gereklidir. Fibrokistik hastalık ise kadınların %60'ında görülen en yaygın benign durumdur. Genellikle 30 yaş ile menopoz arasında, üst dış kadranda lastik kıvamında nodüllerle seyreder.
Kistlerde cerrahi tedavi gerektiren durumlar:
- Kist boyutunun 3-4 cm'den büyük olması.
- Kistin sürekli tekrarlaması (rekürren kist).
- Kist duvarında düzensizlik saptanması.
- Aspirasyon sırasında kanlı sıvı gelmesi.
- Ailede meme kanseri öyküsünün bulunması.
Fibroadenom ve Sistosarkoma Filloides
Fibroadenom, özellikle 20-30 yaş arası genç kadınlarda en sık görülen ikinci benign hastalıktır. Keskin sınırlı, mobil ve sert kitleler olarak palpe edilirler. Kanser riskini doğrudan artırmasalar da cerrahi eksizyon önerilir.
Sistosarkoma filloides ise fibroadenomun bir türü olup genellikle benign karakterlidir ancak nadiren malign formları görülebilir. Tedavide kitlenin sağlam doku sınırlarıyla birlikte total eksizyonu esastır. Lokal nüks riski yüksek olduğundan, büyük tümörlerde basit mastektomi gerekebilir.
İntraduktal Papilloma
Kendini kanlı veya seroanjinöz meme başı akıntısı ile belli eden bu oluşumlar, areola altındaki laktofer duktuslarda gelişir. Tek taraflı akıntıların en sık nedenidir ve meme kanseri riskini 1.5-2 kat artırabilir. Tedavi, akıntının geldiği kanalın tespit edilerek papillomun cerrahi olarak çıkarılmasıyla gerçekleştirilir.
